پرونده هایی که بسته می شود

«جهان صنعت»- بوریس جانسون، وزیر خارجه بریتانیا‌ قرار است امروز به تهران عزیمت و با مقام‌های جمهوری اسلامی ایران گفت‌و‌گو کند. به گزارش گاردین و دیگر رسانه‌های بریتانیا، این اولین عزیمت بوریس جانسون به ایران است. روزنامه گاردین می‌گوید مقام‌های ایران علاقه‌مند‌ند تا ایده‌های بوریس جانسون در مورد ارتباطات بانکی با توجه به تحریم‌های ایالات متحده را بشنوند. دلواپسی از تحریم‌های احتمالی ایالات متحده موجب شده بانک‌های بزرگ بریتانیا حاضر به مشارکت با ایران نباشند. گاردین نوشته وزیر خارجه انگلیس ایده‌هایی را درباره کمک بانک مرکزی انگلیس به بانک‌های این کشور برای فعالیت در داخل ایران بدون هراس از جرایم مربوط به تحریم‌های آمریکا ارائه خواهد کرد. گفته می‌شود جانسون در این عزیمت در مورد بازپرداخت قرض ۴۰۰ میلیون پوندی با مقام‌های ایران مذاکره می‌کند. از سوی دیگر به گزارش رسانه‌های بریتانیایی قرار است در این سفر خسارت ۴۰۰ میلیون پوندی به دلیل ماجرای مربوط به عدم تحویل تانک‌های چیفتن از سوی بریتانیا به ایران‌ پرداخت شود؛ اقدامی که پیشتر گفته شده بود نوعی باج‌گیری ایران از بریتانیا برای آزادی نازنین زاغری خواهد بود. البته حمید بعیدی‌نژاد، سفیر ایران در بریتانیا ماه گذشته این مساله را رد کرده و گفته بود پرداخت این بدهی ربطی به موضوع نازنین زاغری ندارد و در رابطه با یک پرونده پیچیده حقوقی است.
جانسون روز پنجشنبه در نشستی گفت در سفرش به تهران با مقام‌های ایران درباره فعالیت‌های منطقه‌ای این کشور گفت‌وگو خواهد کرد. او در پاسخ به سوال یک خبرنگار درباره نقش ایران در خاورمیانه گفت: «کاری که ایران در منطقه انجام می‌دهد، مساله کاملا جداگانه‌ای است. این مساله، چیزی است که در سفر به تهران آن را مطرح خواهم کرد.» وزیر خارجه انگلیس گفت: «یکی از چیزهایی که خواهم گفت اقدام ایران در تامین موشک برای حزب‌الله و کمک به حوثی‌ها برای پرتاب موشک به سمت ریاض است. این کارها باعث ایجاد هراس می‌شوند. اینها در بخش‌هایی از خاورمیانه وحشت ایجاد می‌کنند. اینها رفتارهایی مخرب و خطرناک هستند. این پیامی است که ارسال خواهم کرد.»
گفته می‌شود جانسون در این سفر تلاش خواهد کرد شرایط آزادی نازنین زاغری را فراهم کند. او چندی پیش در کمیته روابط خارجی پارلمان بریتانیا، در دفاع از نازنین زاغری گفته بود زاغری هیچ کاری جز آموزش روزنامه‌نگاران نکرده است. این اظهارات جانسون در حالی بود که خود نازنین زاغری، خانواده‌اش و بنیاد رویترز تاکنون هر گونه فعالیت مربوط به روزنامه‌نگاری توسط زاغری در ایران را تکذیب کرده‌اند.
البته بوریس جانسون، وزیر خارجه بریتانیا و شهردار سابق لندن از حزب محافظه‌کار که به خاطر اظهاراتش درباره نازنین زاغری هدف انتقادهای شدید حزب کارگر بوده، در جلسه پارلمان بریتانیا درباره حرف‌های خود توضیح داد و گفت می‌توانسته منظورش را صریح‌تر بیان کند. وزیر خارجه بریتانیا گفت منظورش این بوده که حتی اگر اتهاماتی که مقامات قضایی ایران علیه خانم زاغری مطرح کرده‌اند، درست بود، نحوه برخورد با او را توجیه نمی‌کرد. او خبر داد که محمد‌جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در گفت‌وگوی تلفنی به او اطمینان داده اتهامات جدیدی که در ایران متوجه نازنین زاغری شده، ارتباطی با سخنان او ندارد. اما سخنگوی وزارت امور خارجه ایران پیشتر سفر جانسون را بی‌ارتباط با موضوع نازنین زاغری دانسته بود. قاسمی گفته بود موضوع زاغری بحث قضایی است و آنها مسیر را دنبال کردند و حکم محکومیت در حال اجراست.


تاریخ روابط ایران و انگلیس در مقاطع مختلف با فراز و فرودهای زیادی همراه بوده است ولی اکنون در فضای بعد از برجام و از دولت یازدهم مناسبات تهران و لندن رنگ دیگری گرفته است. گسترش روابط دوجانبه منجر به حل‌و‌فصل برخی مسایل شد و وزرای خارجه دو کشور در چند دوره مذاکره و گفت‌وگو که البته برخی از آنها بنا بر حل‌و‌فصل اختلافات فی‌مابین و بعضی از آنها برای بررسی روند گفت‌وگوهای ایران و اعضای گروه 1+5 بود، با یکدیگر دیدار کردند. در خلال همین دیدارها بود که موضوع از سرگیری روابط دوجانبه مطرح شد و وزیر خارجه وقت انگلیس نیز از تعیین کاردار غیرمقیم در سفارتخانه‌های دو کشور خبر داد. اقدامی که در نهایت منجر به تعیین سفرای ایران و انگلیس و بازگشایی سفارتخانه‌های دو کشور در تهران و لندن شد. در شرایط کنونی که ترامپ ساز مخالفت با ایران می‌زند ایران به دنبال آن است تا روابطش را با انگلیس و فرانسه حفظ کند هر چند وجود برخی از تحریم‌ها از جانب آمریکا ممکن است این کشورها را هم تحت فشار قرار دهد اما ایران انتظار دارد که انگلیس به عنوان یکی از طرف‌های مذاکره‌کننده در برابر تحریم‌های آمریکا ساکت نماند و بتواند از انگلیس به عنوان اهرم فشاری بر آمریکا استفاده کند چرا‌که ایران در حال حاضر ارتباط مستقیمی با آمریکا ندارد لذا می‌تواند از متحدان آمریکا نهایت استفاده را ببرد.
روابط بین الملل با گذشته زندگی نمی کند
علی خرم- سفر وزیر خارجه بریتانیا به تهران مستقل از هر رابطه‌ای برای ایران و انگلیس یک گام جدیدی محسوب می‌شود بریتانیا برای ایران جایگاه مشخص و مهمی دارد هم به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت و هم اینکه یکی از اعضای گروه 1+5 است همچنین انگلیس یکی از قدرت‌هایی است که در خاورمیانه سابقه نقش و نفوذ دارد‌. همه‌ کشورهای عربی به جز سوریه و لبنان بعد از جنگ جهانی اول و بعد از فروپاشی عثمانی برای سال‌ها تحت قیومیت انگلستان بودند. انگلستان در قضیه سه جزایر ایرانی هم نظر مساعدی دارد و خیلی از تحولات جزایری ایرانی به ویژه ابوموسی از طریق هماهنگی با انگلستان در سال 1971 انجام شده است‌.
با توجه به اینکه ترامپ علم مخالفت با ایران را برداشته و از طرفی عربستان و اسراییل هم در منطقه، آتش‌افروزی علیه ایران می‌کنند حفظ روابط با بریتانیا می‌تواند برای ایران مهم باشد. ایران باید اروپایی‌ها به ویژه سه کشور بریتانیا‌، فرانسه و آلمان را در کنار خودش داشته باشد‌. در همین موضوع توافق هسته‌ای دیدیم که یک ساعت بعد از سخنرانی ترامپ رهبران سه کشور یعنی بریتانیا فرانسه و آلمان بیانیه مشترک دادند و از اینکه ایران به تعهدات خود در توافق هسته‌ای عمل کرده حمایت کردند لذا همه این‌ها در سطح بین‌المللی برای ایران ارزشمند است. انگلستان به عنوان دومین بازار مالی جهان بعد از نیویورک است در جایی که ایران دسترسی به نیویورک ندارد لندن باید دربش به روی ایران باز باشد و ایران بتواند کلیه تحولات و روابط بانکی خود را در سطح دنیا را از طریق لندن انجام دهد وگرنه هرگونه صادرات‌، واردات و تحولات مالی ایران دچار مشکل می‌شود. دلیل بعدی برای اینکه ایران به انگلستان نزدیک شود صاحب تکنولوژی بودن این کشور است و از این جهت جایگاه ویژه‌ای دارد و از این بابت نیز برای ایران مهم هستند قبل از تحریم‌ها هم ایران از خیلی از تکنولوژی‌های انگلیسی استفاده می‌کرد‌. اگر همه این دلایل را کنار هم بگذاریم برای ایران قطعا همکاری و نزدیکی با انگلستان منافع بسیاری دارد‌‌ اما بر روابط ایران و انگلیس از سال‌ها قبل و از دوره‌ استعماری انگلیس تا‌کنون سایه سنگینی افتاده و آن کودتای 28 مرداد 1330 است که مربوط به ملی شدن نفت در ایران بود. این سوابق ایران را آزار می‌دهد و ذهنیت تاریخی‌اش را خراب می‌کند اما روابط بین‌الملل هیچ وقت با گذشته زندگی نمی‌کند بلکه گذشته را به عنوان درسی برای هوشیاری در آینده قرار می‌دهد. یعنی اگر از روسیه، انگلستان‌، آمریکا یا هر کشوری ضربه خوردیم دلیل براین نیست که آینده را قطع کنیم. اگر کودتایی شده‌، قراردادهای نابرابر تحمیل شده و یا کارهای استعماری دیگری صورت گرفته باید آنها را به عنوان ذهنیت تاریخی داشته باشیم اما نگاه به آینده داشته باشیم. برای انگلیس نیز ایران مهم است. ایران در خاورمیانه نقش‌آفرینی می‌کند و می‌تواند یک شریک فعال در مبارزه با تروریسم‌، در زمینه اقتصادی‌، تجاری، سیاسی و بین‌المللی باشد‌. اکنون که خاورمیانه در آشوب به سرمی‌برد ایران در کنار بریتانیا و بریتانیا در کنار ایران می‌توانند کمک شایانی کنند‌. موضوع مشترک دیگر ایران و انگلیس به اسم نازنین زاغری است که شهروند ایرانی- بریتانیایی است که در زندان به سر می‌برد این موضوع باید به نحوی پایان برسد از طرفی هم طلب‌هایی است که ایران از انگلیس داشته و حالا انگلیس اعلام آمادگی کرده که بخشی از اینها را به ایران بازگرداند که معادل 400 میلیون پوند است برای ایران بازگشت پول‌های گذشته‌اش مهم است پس باید با یک ذهن فعال و نگاه به آینده، ایران و انگلیس پشت میز بنشینند و سعی کنند مشکلات گذشته خود را حل کنند. هیچ کشوری در دنیا خودش را اسیر گذشته نکرده بلکه همه اتفاق‌های قبل را رسیدگی می‌کنند اما دفترش را می‌بندند و در عین حال فرصت‌ها آینده را از دست نمی‌دهند.