روزنامه جهان صنعت
1396/06/22

اعراب در برابر کردها؛

پارلمان عراق در جلسه دیروز خود با تصویب طرحی با اجرای همه‌پرسی استقلال در اقلیم کردستان مخالفت کرد؛ اقدامی که کردها آن را در اجرای تصمیم خود بی‌تاثیر می‌دانند.
پارلمان عراق با اکثریت آرا و البته بدون حضور نمایندگان کرد، برگزاری رفراندوم در اقلیم کردستان عراق را رد کرد. نمایندگان کرد در اعتراض به گنجاندن رای‌گیری در مورد رفراندوم اقلیم کردستان در دستورکار پارلمان، جلسه را ترک کردند و از سالن خارج شدند.
یک منبع در پارلمان عراق که نخواست نامش فاش شود، گفت: پارلمان علاوه بر این، نخست وزیر عراق را به اتخاذ تدابیر لازم برای حفاظت از وحدت کشور و آغاز گفت‌وگویی جدی برای بررسی مسایل موجود میان بغداد و اربیل و رسیدگی به آنها ملزم کرد.
با این حال اشواق جاف، از نمایندگان کرد پارلمان عراق می‌گوید این رای‌گیری پارلمان الزام‌آور نیست و اصل مصوبه‌ای که تصویب شده خود مغایر بندهای «3» و «46» و «5» قانون اساسی است. جلسه دیروز پارلمان عراق به ریاست سلیم الجبوری، رییس پارلمان و حضور 168 نماینده برگزار شده و دستور کار جلسه رای‌گیری و بررسی اولیه برخی لایحه‌ها بود.
25 سپتامبر روز مهمی برای عراق، اقلیم کردستان، مسعود بارزانی و حتی ایران و ترکیه است. از دید دولت اقلیم برگزاری همه‌پرسی استقلال در این روز قطعی بود؛ همه‌پرسی‌ای که دولت مرکزی عراق، ایران و ترکیه آن را به رسمیت نمی‌شناسند و آمریکا هم خواستار به تعویق افتادن آن بوده است. با این حال بارزانی چند روز قبل گفته بود تصمیمش قطعی است و همه‌پرسی برگزار می‌شود.
استان کرکوک یکی از مناطق استراتژیک شمال عراق به حساب می‌آید؛ ناحیه‌ای نفتخیز که کردها و دولت مرکزی بر سر حاکمیت بر آن اختلاف دیدگاه دارند. بارزانی پیشتر به صراحت کرکوک را خط قرمز خواند و درباره مقابله احتمالی ارتش و حشد شعبی عراق با پیوستن کرکوک به کردستان گفت: اگر آنها فقط تهدید می‌کنند بگذار حرف خودشان را بزنند. اما اگر بخواهند وارد عمل شوند، فکر کنم بعد از آن وضعیت جدیدی پیش‌رو خواهیم داشت.
مسعود بارزانی پیشتر با صراحت درباره همه‌پرسی دو هفته دیگر کردستان عراق سخن گفته بود. او حتی از احتمال استفاده از زور برای استقلال کردستان حرف زد. رییس اقلیم کردستان طوری سخن گفت که گویی مطمئن است مردم اقلیم رای مثبت به استقلال اقلیم کردستان می‌دهند. گزارش‌ها از کردستان عراق هم نشان می‌دهد فضای تبلیغاتی به گونه‌ای است که رای مثبت مردم اقلیم به استقلال قطعی است.
مهم‌ترین بخش از سخنان روز گذشته بارزانی آنجا بود که او موضعش را درباره موقعیت کرکوک پس از همه‌پرسی بیان کرد. او گفت نمی‌خواهد بر سر مساله استقلال کردستان وارد درگیری نظامی شود اما در عین حال با کسانی که بخواهند با زور اسلحه بر سر کرکوک بجنگند، مقابله خواهد شد.
ایران، سوریه و ترکیه بارها مخالفت خود را با این همه‌پرسی اعلام کرده‌اند. ماه گذشته هم وزیر خارجه آمریکا در گفت‌وگوی تلفنی با مسعود بارزانی بر مخالفت واشنگتن با برگزاری همه‌پرسی استقلال در اقلیم کردستان تاکید کرد.
همه‌پرسی علاوه بر سه استان تشکیل‌دهنده محدوده اقلیم کردستان عراق در نواحی خارج از مدیریت منطقه نیز برگزار خواهد شد. سه استان اصلی عبارتند از اربیل، سلیمانیه و دهوک و نواحی خارج از مدیریت هم منظور کرکوک و طوزخورماتو است. برگزاری همه‌پرسی در کرکوک باعث شده برخی چهره‌های عراقی خواستار استقرار ارتش عراق و نیروهای شیعه، حشد شعبی در کرکوک شوند تا مانع از برگزاری همه‌پرسی در این منطقه شوند.