عبدالله ناصری در گفت‌وگو با «ابتکار» از دلایل واکنش‌ها به سخنان وزیر نیرو می‌گوید

به جای نصیحت فسادزدایی کنیم
الهام برخوردار
این روزها مردم به‏خاطر شرایط تحمیلی که بر کشور وارد شده است از نظر معیشتی به‏شدت تحت فشار هستند. مشکلات معیشتی آنها به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های دولت و حاکمیت تبدیل شده است و در این شرایط بیشترین انتقادات متوجه دولت است. در مقابل، دولت نیز در شرایط تحریم از مردم می‌خواهد که با همکاری خود بتوانند از این مرحله عبور کنند. در این بین از طرف برخی مسئولان و وزرا پیشنهادها و نصایحی نیز خطاب به مردم گفته می‌شود که با واکنش‌هایی روبه‏رو می‌شوند. از جمله سخنان اخیر اردکانیان، وزیر نیرو که اخیرا در گفت‌وگو با یکی از خبرگزاری‌ها با اشاره به الگوی مصرف‌گرایی در کشور، ایران را با چین مقایسه کرده است و دلیل تاثیر نگذاشتن تحریم‌ها بر مردم این کشور را رفع گرسنگی آن‌ها با یک وعده غذا و مصرفی‏بودن جامعه ایران دانسته است.
درواقع تکیه وزیر بر الگوی نامناسب مصرف در کشورمان و ضرورت اصلاح آن است. تکیه بر این گزاره که جامعه ما مصرف‌گرا شده و این مصرف‌گرایی عاملی است که در مواقع سختی و دشواری مانند تحریم‌ها، مشکلات در ابعاد بزرگتر خودنمایی می‌کنند و نارضایتی افزایش چشمگیری نشان می‌دهد.
این سخنان وزیر نیرو اما با واکنش‌های تندی به خصوص در شبکه‌های اجتماعی روبه‏رو شد و حتی واکنش‌ها به صحن علنی مجلس نیز کشیده شد. روز گذشته پروانه سلحشوری، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از اظهارات اخیر وزیر نیرو درباره خوراک و پوشاک مردم در تذکری به اردکانیان گفت: در خصوص اظهارات شما که چینی‌ها با یک وعده سیر می‌شوند و ما زیادی می‌خوریم و می‌پوشیم باید بگویم آقای وزیر به موضوعات و مشکلات حوزه خود رسیدگی کنید و داغ مردم را در این مشکلات معیشتی که نیمی از آنها حتی همان یک وعده را هم صرف نمی‌کنند تازه نکنید.
با وجود آنکه همه می‌دانیم الگوی مصرف‌گرایی در کشورمان نسبت به بقیه دنیا در سطح بالاتری قرار دارد چرا سخنان وزیر نیرو اینقدر عجیب جلوه کرده است؟ عبدالله ناصری، فعال سیاسی اصلاح‌طلب در گفت‌وگو با «ابتکار» می‌گوید: یکی از دلایل اصلی این واکنش‌های منفی یکی فاصله طبقاتی بین مردم و مسئولان است و شکافی که در این چند سال به وجود آمده است و دیگری مقایسه نادرست بین دو کشور متفاوت است.
فرهنگ مصرف‌گرایی در زندگی مسئولان نیز جاری است
عبدالله ناصری، با بیان اینکه شکی نیست میانگین مصرف در جامعه ایران از بیشتر از جوامع دنیاست، می‌گوید: اما باید این نکته مهم را در نظر داشت که میانگین مصرف و اسراف در زندگی مسئولان فارغ از جناح‌های سیاسی از میانگین مصرف در زندگی مردم عادی جامعه بسیار بالاتر است. مسئولان حتی در شرایط عادی فکر می‌کنند سطح زندگی خودشان اساسا نسبت به سطوح زندگی بقیه مردم پایین‌تر است. اما باید توجه داشت هیچ زمانی اینگونه نبوده است. حتی در زمان‌هایی که اقتصاد شکوفا بود سطح معیشتی مردم هم خوب بود، متاسفانه سطح مصرف‌زدگی در زندگی مردم عادی ما همان موقع هم کمتر بوده است. ولی شرایط را نباید به هیچ وجه نسبت به کشورهای دیگر مقایسه کرد.
این فعال سیاسی در ادامه می‌افزاید: اینکه یکی از مسئولان گفته است مصرف غذا در کشور چین پایین است بله درست است و ما قبول داریم. خود من مدتی در این کشور حضور داشته‌ام حتی در ضیافت‌های رسمی آنها این مسئله کاملا رعایت می‌شود و اصلا قابل مقایسه نیست با آنچه که ما در ایران مشاهده می‌کنیم و بسیار هزینه‌های ضیافت‌های رسمی آنها پایین است. بنابراین مصرف‌گرایی یک فرهنگ است و طبیعتا در زندگی مسئولان هم جاری است که ما آن را در زندگی مردم عادی نیز مشاهده می‌کنیم.
ناصری در ادامه خاطر‏نشان می‌کند: دراین بین یک واقعیت را باید در نظر گرفت، و آن اینکه تا زمانی که مسئولان و تصمیم‌گیرندگان ابتدا خودشان از تجمل‌گرایی و مصرف‌گرایی فاصله نگیرند به‏هیچ‌وجه نباید از مردم توقع داشت زندگی کم‌هزینه‌ای را برای خودشان تعریف کنند. مردم ابتدا مسئولان و زندگی آنها را می‌بینند و الگو می‌گیرند.
ناصری می‌گوید: اینجا بحث اعتماد مردم به مسئولان است. ما یک‏بار در دهه اول انقلاب در دوره جنگ تجربه دیدیم که بسیاری از اقشار متوسط جامعه ضروریات زندگی خود را برای زرمندگان و کمک به جبهه ارسال کردند. چرا چنین صحنه‌هایی وجود داشت چون آنها به پاکدستی تصمیم‌گیرندگان باور داشتند. اگر شاهد چنین صحنه‌هایی بودیم دلیلش این بود که مردم می‌دیدند که خود مسئولان هم از زندگی چندان مرفه‌ای برخوردار نبودند و آنها نیز مانند بقیه مردم یک زندگی کم‏هزینه را انتخاب کرده بودند.
این فعال سیاسی تاکید می‌کند: ما قبول داریم که فرهنگ مصرف‌گرایی در کشور وجود دارد اما این فرهنگ شامل همه می‌شود نه فقط مردم. آنچه در سخن برخی از مسئولان به آن توجه نمی‌شود این است که همه می‌‌خواهند از دیگری شروع کنند. ما باید ابتدا خودمان اولین قدم را برداریم. چرا که شکافی که در طی این سال‌ها به خاطر مشکلات معیشتی و فشار اقتصادی که به مردم وارد شده است باعث شده هر روز آنها از تصمیم‌گیرندگان نظام فاصله بگیرند. یعنی ما شاهد عمیق‌تر شدن شکاف بین مردم و حاکمیت هستیم. سال‌هاست که نظرسنجی‌ها می‌گوید اعتماد مردم به مسئولان نظام کاهش پیدا کرده است. بنابراین چنین اظهارنظرهایی از طرف هر مسئولی حتی اگر خیرخواهانه و از سر دلسوزی باشد نه‏تنها به مردم کمکی برای جلوگیری از مصرف‌گرایی نخواهد کرد بلکه این شکاف را عمیق‌تر هم خواهد کرد. مردم حتی اگر مسئولان و تصمیم‌گیرندگان جلوی تلویزیون زندگی مانند شهید رجایی را به تصویر بکشند باور نمی‌کنند. آنها معتقدند که این در واقع یک زندگی پشت دوربینی است و در واقعیت چیز دیگری است. در این حد باور و اعتماد مردم کاهش پیدا کرده است.
به جای توصیه باید جلوی فساد گرفته شود
وی می‌افزاید: اگر ما امروزه می‌بینیم در برخی مواقع مردم نسبت به اموال دولت کم‏توجه هستند، به این دلیل است که وقتی زندگی مسئولان و مفاسد اقتصادی که طی چند سال اخیر شاهد بوده‌ایم، را می‌بینند کم‏کم اعتماد آنها نسبت به مسئولان از بین می‌رود و شکاف‌ها هر روز بیشتر می‌شود. امری که متاسفانه نسبت به آن غفلت داریم.
ناصری می‌گوید: در وهله اول باید این اعتماد دوباره کسب شود که آن هم نیازمند تحولات ساختاری است. دوم، اینکه یکسری آموزش‌ها در این رابطه داده شود. اگر به خاطر داشته باشید آقای حسن روحانی در آغاز دولت دوم از مردم تقاضا کرد که آنهایی که احتیاج ندارند از یارانه‌های خود عبور کنند. اما هیچ‏کس به این پیشنهاد رئیس‌جمهوری عکس‌العمل مثبتی نشان نداد. این نشان‏دهنده واقعیت تلخی است که اشاره شد و آن کاهش اعتماد مردم به حاکمیت است. امروز به جای توصیه و نصیحت به مردم باید جلوی فساد گرفته شود.
سایر اخبار این روزنامه
خرید بلیط