بودجه‌ریزی ۲ ساله می‌شود!

سرویس اقتصاد جوان آنلاین: طرح پیشنهادی اصلاح ساختار بودجه که قرار است به زودی برای اعلام عمومی و نظرخواهی از نخبگان و اقتصاد‌دانان اعلام عمومی شود به نوعی بسته‌ای کامل از طرح مشکلات اقتصادی کشور را ترسیم کرده و البته برای بسیاری از آن‌ها نیز راهکار ارائه داده‌است. پس از ارائه برنامه «برنامه اداره کشور بدون نفت» با اسم اختصاری «بتن» احتمالاً امروز یا در روز‌های آتی برنامه اصلاحات ساختاری بودجه که توسط اقتصاد‌دانان جوان از سوی برنامه و بودجه و با توجه به دستور مقام معظم رهبری تهیه شده جهت ارائه نظرات کارشناسان اقتصادی به شور گذاشته می‌شود.
مهم‌ترین رئوس این برنامه که در دو فاز کوتاه‌مدت و میان‌مدت برای اجرا، طراحی شده تقریباً شبیه نظرات مرکز پژوهش‌های مجلس و البته آخرین مبحث ارائه شده توسط دکتر نیلی است که شامل اصلاح بازار انرژی، بر قراری قواعد مالی در بودجه متناسب با واقعیت‌های درآمد و نه هزینه‌ها و اصلاح مأموریت صندوق توسعه ملی به منظور ایجاد ثبات‌سازی است که در قالب چهار محور درآمدزایی پایدار، هزینه‌کرد کارا، ثبات‌سازی اقتصاد کلان و توسعه پایدار و بالاخره تقویت نهادی بودجه دنبال خواهد شد. این برنامه اگر چه از نگاه برخی منتقدان کلی و بسته‌ای کامل از طرح مشکلات است، اما به‌زعم طراحان نقشه راه همراه با رویکرد‌های سیاستی است که با اولویت‌بندی صحیح و با پشتوانه دستو ر. مقام معظم رهبری و پشتوانه تأیید و اختیارات سران سه قوه ر. شرایط تحمیلی تحریم حتماً گام‌های مهمی در جهت رهایی از نفت بر خواهد داشت.
رئوس برنامه‌های کوتاه مدت
در طرح پیشنهادی سازمان برنامه و بودجه تقسیم کار در برنامه کوتاه‌مدت در چهار محور بالا بر موضوعات مهمی تأکید دارد که در بخش درآمد‌زایی بر اصلاح نظام یارانه‌ای کالا‌های اساسی و انرژی کشور تأکید شده و در عین حال بر تأمین حداقل معیشت از طریق مکانیزم کارت اعتباری برای استفاده و تهیه کالا‌های اساسی و سوخت مدنظر قرار گرفته است.
همچنین در بخش درآمد‌زایی بر کاهش معافیت‌ها و افزایش پایه‌ها و پوشش مالیاتی تأکید شده که از جمله می‌توان به حذف برخی مالیات‌ها از جمله مالیات بر اجاره مالیات‌های و مالیات بر درآمد کل خانوار و نه افراد اشاره داشت. به علاوه فروش دارایی‌ها از طریق صندوق‌های ETF نیز مد‌نظر قرار گرفته است.
صندوق ETF یا Exchange Tradable Found نوعی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که از دارایی‌های متنوع تشکیل شده و واحد‌های آن در طول روز همانند سهام در بازار معامله می‌شود و ساختاری شبیه صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک دارند؛ یعنی شما در طول ساعات و روز‌هایی که بازار معاملات سهام باز است می‌توانید یک یا چند واحد از یک صندوق ETF را بخرید، یا چند واحد از آن را بفروشید.
اما در برنامه کوتاه‌مدت در بخش مدیریت هزینه کاهش هزینه‌های اجتناب‌پذیر و اولویت‌بندی کاهش هزینه‌های شرکت‌های دولتی و کاهش بخشی از هزینه‌های طرح‌های تحول که اثر چندانی بر رفاه ندارد نیز مد‌نظر قرار گرفته‌است.
در بخش ثبات‌سازی نیز در برنامه کوتاه‌مدت انتشار اوراق به همراه عملیات بازار باز برای سرمایه‌گذاری‌های عمرانی و زیر‌ساختی و اصلاح اساسنامه صندوق توسعه ملی و راه‌اندازی بانک توسعه‌ای جهت خارج کردن نفت از بودجه در نظر گرفته شده‌است.
در بخش اصلاح نهادی نیز در برنامه کوتاه مدت اصلاح و تکمیل سامانه یکپارچه مدیریت مالی دولت، اصلاح طبقه‌بندی حساب‌ها، استقرار برنامه میان‌مدت بودجه‌ریزی و رهایی از بودجه‌های یکساله که دستگاه‌ها را ملزم به هزینه بودجه‌ها در یکسال می‌کند و بالاخره تقویت زیر‌ساخت‌های نظارت بر اجرای بودجه در دستور کار قرار دارد.
تقسیم کار در میان‌مدت
همچنین در برنامه میان‌مدت نیز بر اساس همین محور‌های چهارگانه اهم سیاست‌ها به شرح زیر است:
استقرار نظام مالیاتی و یارانه‌ای بر پایه‌های مبتنی بر درآمد خانوارو خود اظهاری، اصلاح نظام مالیه نفت و گاز در داخل کشور، مدیریت دارایی مالی دولت، مولد‌سازی دارایی‌های دولت به عنوان پایه‌های درآمد‌زایی در نظر گرفته شده‌است. به علاوه در بخش مدیریت هزینه‌ها اصلاح نظام یارانه (تولید، کشاورزی، بیمه‌سلامت) و بیمه، چابک‌سازی، افزایش بهره‌وری و کوچک‌سازی دولت و اصلاح ساختار شرکت‌های دولتی، تأسیس بانک توسعه
اصلاح صندوق‌های بازنشستگی و تأمین اجتماعی مد‌نظر است.
در بخش ثبات‌سازی نیز قرار است در میان‌مدت بدهی دولت و اصلاح روابط با نظام بانکی تأمین اجتماعی و پیمانکاران ساماندهی شوند.
در بخش اصلاح نهادی بودجه نیز قرار است فرایند اصلاح بودجه شرکت‌های دولتی و افزایش شفافیت و بسط گزارش‌گیری مالی از نهاد‌های عمومی و غیر عمومی و ساماندهی عملیات فرا بودجه‌ای آغاز شود.
زمان‌بندی اجرای طرح
بر اساس طرح مذکور قرار است زمان مراحل تصویب و اجرا به شرح زیر باشد:
- ارائه نقشه راه برنامه اصلاحات در خرداد ماه
- تصویب و آغاز برنامه‌ای کوتاه‌مدت با زمان‌بندی ارائه‌شده در تیرماه امسال
- تهیه برنامه‌های عملیاتی میان مدت در مرداد ۹۸
- آغاز اجرای برنامه میان‌مدت در فروردین ۹۹
گفتنی است برخی زمان‌بندی‌ها در اجرای جزئیات این طرح نیز به شرح زیر پیشنهاد شده‌است:
- دسترسی کلیه نهاد‌های متولی اجرای بودجه به سامانه‌های بودجه‌ای
- استقرار سامانه کنترل تعهدات در بهمن ۹۸
- استقرار مدیریت جریان نقدی اسفند ۹۹
- ایجاد امکان پایش حساب‌های بخش عمومی غیر دولتی بهار ۹۹
- سامانه جامع سرمایه‌گذاری بخش عمومی اسفند ۹۹
- ارائه گزارش تحلیلی عملکرد مالی شرکت‌های دولتی به شکل عمومی تیر ۹۸
- اصلاح نحوه ارا‌ئه بودجه شرکتی و افزایش پوششی شرکت‌های دولتی در سند بودجه آذر ۹۸
خرید بلیط