واویـلا سـووتان

ساعت 10 دقیقه بامداد سه شنبه شب اتوبوس مسافربری تهران سنندج با یک تانکر حامل مواد سوختی و وانت در نزدیکی کمربندی حسینی سنندج برخورد کرد. 11 نفر از مسافران اتوبوس در دم جان باختند و 9 نفر دیگر را به مراکز درمانی منتقل کردند. البته سخنگوی اورژانس احتمال بیشتر شدن تعداد کشته ها را داده است. در همان لحظه اول برخورد به علت حجم بالای مواد سوختی داخل تانکر اتوبوس آتش گرفت و شعله های آن اتوبوس و مسافرانش را دربر گرفت. این در حالی بود که در همان لحظات اول در شبکه های اجتماعی و از زبان بعضی شاهدان عینی تعداد کشته ها تا 30 نفر هم اعلام شد. همچنین هیرش رضایی، مدیر روابط عمومی استانداری کردستان در همان ساعت‌های اول حادثه به ایسنا گفت: از هفت نفر مصدوم شده سه نفر مربوط به خودروهای اطراف حادثه و چهار نفر هم مربوط به اتوبوس بوده‌اند. شدت انفجار به حدی بوده حتی خودروهایی که در نزدیکی تانکر و اتوبوس قرار داشتند نیز منفجر شدند. مردم کردستان و سنندج در این حادثه داغدار شدند و سه روز عزای عمومی در این منطقه را اعلام کردند. طبق فیلم‌هایی که از لحظه انفجار در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است لحظه ای که اتوبوس مسافربری آتش می‌گیرد، کسی نمی‌داند داخل اتوبوس مسافر است اما بعد از چند لحظه مردی از پشت دوربین به زبان کردی می گوید:« واویلا سوختند». علت حادثه هنوز به طور مشخص بررسی نشده است اما سردار حمیدی فرمانده پلیس راه به ایسنا گفته است که نقص فنی نفتکش و تردد در ساعت غیرمجاز آن علت این حادثه باشد». ایرنا نیز درباره علت این حادثه نوشته است:« ناتوانی راننده تانکر حمل سوخت در حال حرکت در کمربندی دکتر حسینی و عمل نکردن سیستم ترمز خودرو، عامل بروز سانحه و برخورد تانکر با اتوبوس متوقف شده در حاشیه کمربندی، بوده است». این در حالی است که به محض برخورد تانکر سوخت به اتوبوس، مواد سوختی آن دچار حریق شده و شعله‌های آتش حدود پنج متر به آسمان بلند می‌شود و سرنشینان اتوبوس فرصت خروج از داخل خودرو را پیدا نمی‌کنند. حرارت آتش آن‌قدر زیاد می‌شود که کسی جرات نزدیک شدن به اتوبوس را ندارد تا اینکه نیروهای آتش نشانی در محل حاضر شده و حریق را مهار می‌کنند.
شناسایی اجساد ممکن نیست
آتش‌سوزی چنان مهیب بوده که چیزی برای شناسایی پیکر حادثه دیدگان باقی نگذاشته است؛ به‌‌گونه‌اي که شناسایی اجساد امکان پذیر نیست.عبدا... احمدی، مدیر روابط عمومی پزشکی قانونی استان کردستان گفت: باید آزمایش DNA انجام شود. نمونه برداری از اجساد انجام شده و جهت انجام آزمایش به تهران ارسال شده که نتایج آن در حداقل زمان ممکن اعلام و پس از شناسایی جانباختگان، اسامی آن‌ها اعلام خواهد شد. تاکنون اجساد به پزشک قانونی انتقال داده نشده و هنوز در بیمارستان هستند. البته حال عمومی مصدومان حادثه تصادف تانکر حمل سوخت و اتوبوس مسافربری خوب است. اما این اولین باری نیست که چنین فاجعه‌ای در سنندج و کردستان در حال رخ دادن است. سال هاست که کامیون‌های حمل سوخت از عراق به سمت کردستان تردد دارند و جان مسافران این جاده ها در خطر است.
تردد تانکر های عراقی را متوقف کنید
یک شاهد عینی از سنندج درباره این اتفاق به «قانون» گفت: ماشین حمل سوخت بار قیر همراه داشت و شدت انفجار به حدی بوده که ماشین‌ها را به اطراف پرت کرده است.باتوجه به آنکه تانکرِ ترمز بریده، حامل قیر بوده، متاسفانه تعدادی از جان باختگان زیر قیر ها مدفون شده اند. تعداد زیادی از ماشین های نیروی انتظامی قبل از اورژانس در محل حاضر شدند. در حالی که بعضی مسئولان کردستان می گویند که تانکر حمل سوخت متعلق به یک شرکت ایرانی بوده است. تجارت نیوز از قول حامد رنجبر،نایب ريیس اتاق بازرگانی سنندج نوشته است:« درفضای مجازی مباحثی مبنی بر قاچاق بودن این محموله مطرح شد که نمی‌توان آن را رد کرد زیرا طبق قانون تانکرهای حامل سوخت نباید در شب تردد داشته باشند.این محموله سوخت عراق بود که قرار بوده به کشوری دیگر از طریق ایران ترانزیت شود». همچنین سال گذشته منصور مرادی، نماینده مردم مریوان در مجلس شورای اسلامی خواستار جلوگیری از تردد تانکرهای حامل سوخت عراقی در جاده‌های سنندج شده بود. به گزارش ایسنا او در مهر سال 95 بعد از آتش سوزی یکی از تانکرهای سوخت عراقی و کشته و زخمی شدن تعدادی از هموطنان گفته بود:«ما هر روز شاهد تصادفات منجر به فوت در قتلگاه‌های کردستان هستیم. چه زمانی قرار است از تردد تانکرهای حامل سوخت عراقی در جاده‌های غیرایمن جلوگیری شود؟ سال گذشته 366 نفر در جاده‌های کردستان بر اثر تصادفات جاده‌ای کشته شدند که این رقم نسبت به سال 93، 18 درصد رشد داشت و در سال 95 نیز صدها نفر به آمار کشته‌های جاده‌ای اضافه شده است». علاوه بر اینکه بر عبور و مرور تانکرهای سوخت از عراق به مریوان کنترلی صورت نمی گیرد، وضعیت راه ها و جاده‌ها نیز در این منطقه نامطلوب است و همین باعث بالا رفتن آمار تصادف ها می شود. مشکلاتی که سال هاست گفته می شود اما اراده ای برای حل آن وجود ندارد. در مهر 86 نیز یک تانکر حامل سوخت پس از تصادف با یک اتوبوس در مسیر ایرانشهر- چابهار باعث کشته و زخمی شدن 24نفر شده بود. سهیل فضل وزیری، سرپرست سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی سنندج نیز به ایرنا گفت:«آتش نشانان با حضور در محل حادثه بلافاصله عملیات اطفای حریق را انجام داده و اجساد مسافران را از داخل اتوبوس بیرون کشیدند اما به دلیل شدت حادثه و جاری شدن مقدار زیادی نفت در مسیر امکان جمع کردن خودروها با جرثقیل وجود نداشت. سرپرست سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری سنندج تاکید کرد: با توجه به اینکه مقادیر زیادی از مواد نفتی در مسیر جاری شده بود به سرعت با چند دستگاه کمپرسی نسبت به حمل خاک و خاکریزی مسیر کمربندی دکتر حسینی اقدام شد.
تکرار حادثه بعد از یک روز
حادثه آتش سوزی اتوبوس در حالی رخ می‌دهد که یک روز قبل نیز یک اتوبوس در همین مسیر و در مریوان دچار آتش‌سوزی شد اما ماموران جاده‌ها را برای ادامه حمل و نقل اتوبوس‌ها نبستند. برنا نیز گزارش داده است: یکی از دو راننده اتوبوس که در این حادثه جان سالم به در برده است، گفت: اتوبوس برای سوار کردن مسافر پشت یک دستگاه وانت توقف کرد که ناگهان همزمان با برخورد تانکر با اتوبوس صدای انفجار بلند شد و تانکر و اتوبوس به صورت همزمان دچار حریق شدند. معاون عملیات سازمان آتش نشانی نیز در این خصوص گفت : هزار لیتر مواد سوختی در این حادثه سوخت. کمربندی دکتر حسینی از بلوار معلم شهر سنندج (فیض آباد) آغاز ودر ادامه مسیر با گذر از تقاطع های غیرهمسطح شهید ورمقانی و قرآن و طی سه هزار و 800 متر، ورودی این شهر از سمت دیواندره را به خروجی آن در سمت پل رودخانه قشلاق و جاده همدان متصل می‌کند.این کمربندی بخشی از کریدور شمال - جنوب (طول یک هزار و 450 کیلومتر) در محدوده شهر سنندج قرار دارد، این کریدور دارای ویژگی های ملی، منطقه ای و بین الملی بوده و کوتاه ترین مسیر خشکی اتصال اتحادیه اروپا به خلیج فارس است. از لحاظ منطقه‌ای نیز این کریدور همسایه‌های غربی کشور از جمله عراق را به مرکز ایران شامل تهران و قم وصل می کند. کریدور شمال - جنوب 10 پایانه مرزی غرب کشور را به داخل وصل کرده و یک سوم مرزهای کشور را پوشش می‌دهد. یکی از مهم‌ترین مشکلات این کمربندی در شهر سنندج، شیب زیاد آن و نبود سرعت گیر برای مهار خودروها به‌ویژه خودروهای سنگین است که در بسیاری از موارد منجر به وقوع سانحه می‌شود. خودروهای سنگین و به‌ویژه تانکرهای حامل سوخت عراقی و ایرانی که مواد نفتی را از اقلیم کردستان عراق و از شهر مریوان به داخل کشور حمل می کنند، پس از عبور از این مسیر به استان های جنوبی کشور می‌رسند.کامیون‌ها و تانکرهای حامل سوخت هنگام عبور از این مسیر(به دلیل شیب مسیر) به صورت مکرر مجبور به استفاده از ترمز هستند که این امر منجر به داغ شدن لنت خودرو شده و عملکرد سیستم ترمز را دچار اختلال می‌کند.احداث کمربندی در محدوده خارج شهر سنندج به دلیل وضعیت خاص توپوگرافی و کوهستانی در قسمت شرقی و وجود کوه سیاه(کوچه ره ش) ممکن نیست. یکی دیگر از مشکلات کمربندی دکتر حسینی شهر سنندج واقع شدن در محدوده مسکونی است که طبق استانداردها جاده‌های کمربندی نباید در این‌گونه مناطق احداث شوند.تردد خودروهای سبک و سنگین در کمربندی و بروز حوادث مختلف رانندگی در این مسیر همواره باعث نارضایتی ساکنان شهرک مولوی شهر سنندج شده است. کاهش عرض کمربندی حسینی در نزدیکی مرکز تعویض پلاک سنندج (نرسیده به تقاطع)و دیوار‌کشی آن، یکی دیگر از مشکلات این کمربندی است و توقف خودروها در حاشیه آن منجر به وقوع حوادث رانندگی می‌شود.یکی دیگر از مشکلات این بخش قرار گرفتن خروجی ترمینال بزرگ سنندج در این محدوده است که با خروج اتوبوس‌ها و دور زدن آن‌ها باعث ایجاد ترافیک بیشتري می‌شود.
تانكر ، عراقي نبود!
نماینده سنندج، دیواندره و کامیاران در مجلس شورای اسلامی در اين باره با اشاره به اینکه ممنوعیت تردد در خصوص کامیون های حامل سوخت عراقی اعمال شده اما این محدودیت برای تانکرهای حمل سوخت داخلی وجود ندارد،خواستار اتخاذ تمهیدات و تدابیر لازم برای جلوگیری از این نوع حوادث شد.سیداحسن علوي با بيان اينكه پلاک تانکر حمل سوخت متعلق به استان کرمانشاه بوده است و عراقی نیست گفته: متاسفانه پس از بروز حادثه مسافران در اتوبوس محصور شده و امکان فرار از آتش برای آنان وجود نداشته است.نماینده سنندج، دیواندره و کامیاران در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه این حادثه در بلوار داخل شهر رخ داده است، گفت: سوخت تانکر حمل سوخت «مازوت» بوده است.وی در پاسخ به این سوال که آیا تردد کامیون‌های حمل سوخت در برخی ساعات شبانه روز ممنوع است یا نه؟، گفت: این ممنوعیت در خصوص کامیون‌های حامل سوخت عراقی است و برای تانکرهای حمل سوخت داخلی وجود ندارد.علوی با ابراز تاسف از اینکه متاسفانه بروز حوادثی از این دست به دلیل اشتراک مسیرهای ترددی است، خاطرنشان کرد: این اتفاق ضایعه‌ای تلخ و دردناک است که نباید از آن ساده گذشت.وی با تاکید بر لزوم به‌کارگیری تمهیدات و تدابیر لازم برای جلوگیری از تکرار این نوع حوادث، یادآور شد: با افزایش گشت‌های شبانه و بررسی علل این حوادث، می توان از تکرار حوادث مشابه جلوگیری کرد.
رييس جمهور، پيگير علت حادثه
ساعتي پس از وقوع حادثه دلخراش در سنندج، حسن روحانی ريیس‌ جمهور در پیامی با ابراز همدردی و تسلیت به خانواده‌های جان‌باختگان حادثه تلخ و تاسف‌بار در ترمینال مسافربری سنندج از مسئولان استانی به ویژه استاندار به عنوان نماینده دولت خواست تا نسبت به بررسی دقیق علت وقوع این حادثه اقدام کرده و تلاش و اهتمام ویژه‌ای برای رسیدگی به خانواده‌های داغدیده و تسکین آلام آنان داشته باشند.در پیام روحانی آمده است: وقوع حادثه تلخ و تاسف‌بار در ترمینال مسافربری سنندج که منجر به جان باختن و مجروح شدن تعدادی از هموطنان عزیزمان در استان کردستان گردید، موجب اندوه و تاثر عمیق شد. هم‌اکنون لازم است مسئولان استانی به ویژه استاندار محترم به عنوان نماینده دولت، نسبت به بررسی دقیق علت وقوع این حادثه اقدام کرده و تلاش و اهتمام ویژه‌ای برای رسیدگی به خانواده‌های داغدیده و تسکین آلام آنان داشته باشند. اینجانب با ابراز همدردی، این مصیبت را از صمیم قلب به خانواده‌های عزیز جان‌باختگان این حادثه دلخراش و مردم استان کردستان تسلیت می‌گویم و از درگاه خداوند متعال برای درگذشتگان مظلوم رحمت و مغفرت و برای عموم بازماندگان صبر و اجر و برای مجروحان شفای عاجل مسالت دارم.
بلیط اتوبوس