روزنامه اعتماد
1397/03/24

ائتلاف غير‌منتظره در عراق

ميثم    سليماني
 انتخابات سراسري در عراق با اعلام نتايج به پايان نرسيده است. هنوز هيچ ائتلاف سياسي مشخصي موفق به اعلام موجوديت نهايي نشده و البته اما و اگرهاي بسياري درباره آراي شمارش‌شده نيز مطرح است. هرچند در روزهاي اخير، يكي از مراكزي كه در آن صندوق‌هاي راي مردم عراق گردآوري شده بود آتش گرفت اما به نظر مي‌رسد، آراي مردم نجات پيدا كرده است و روند بازشماري دستي آرا نيز ادامه دارد. در چنين شرايطي صداي آنهايي كه ابتدا از برگزاري دوباره انتخابات سخن مي‌گفتند كمرنگ‌تر شده و ائتلاف‌ها براي تشكيل دولت آينده نيز قدرتمند‌تر مي‌شوند. خبري كه سه‌شنبه شب بسياري را متعجب و حتي به نحوي خوشحال كرد كنار هم قرار گرفتن مقتدي صدر، رهبر ائتلاف سائرون با هادي العامري، رهبر ليست فتح بود. ليست‌هاي اين دو فرد به ترتيب در انتخابات ماه گذشته اول و دوم شد و حالا خبر از ائتلاف اين گروه مي‌تواند نشان از ائتلافي بزرگ در پارلمان آينده عراق باشد. ائتلاف ميان صدر و هادي العامري يكي از جدي‌ترين و اساسي‌ترين اقدامات براي تشكيل دولت ائتلافي آينده بود. اين در حالي است كه يك ماه از انتخابات مي‌گذرد و هنوز سرنوشت آرا به صورت دقيق مشخص نيست و برخي مدعي هستند كه در اين انتخابات تقلب رخ داده است. اما خبر ائتلاف سائرون با ائتلاف فتح خبر جالب توجهي در عرصه سياسي عراق بود. جلسه ميان مقتدي صدر و هادي العامري در نجف برگزار شد تا دو حزبي كه انتظار ائتلاف‌شان نمي‌رفت كنار يكديگر قرار بگيرند. صدر در نشست خبري با العامري گفت: جلسه ما بسيار مثبت بود، ما براي رفع رنج اين ملت و مردم با هم ملاقات كرديم. وي افزود كه اتحاد جديد ما يك ملي‌گرايي است. برخي معتقدند كه اين اتحاد عجيب و غريب به نظر مي‌رسد. مقتدي صدر، روحاني شيعه كه مبارزاتي را عليه اشغال امريكا در عراق آغاز كرد و در سال 2011 به آن پايان داد، ديدگاهي ناسيوناليستي به مسائل جاري عراق دارد و اكنون تبديل به يك قهرمان در عراق شده است. او در انتخابات، ائتلافي از پيروانش، كمونيست‌ها و سكولارها تشكيل داد و نام آن را سائرون گذاشت، صدر معتقد است كه بايد تمام نيروهاي خارجي از كشور خارج شوند و برخي معتقد بودند كه پيروزي مقتدي صدر به نفع ايران نخواهد بود. اما در طرف مقابل هادي العامري قرار دارد. فردي كه فرماندهي نيروهاي حشد الشعبي عراق را برعهده داشت و با ايران نيز روابط نزديكي دارد. او مسلط به زبان‌هاي فارسي و عربي است و در دوران صدام حسين در ايران زندگي مي‌كرد. او توانست با فرماندهي نيروهاي مردمي حشد الشعبي و با همراهي ايران نقش عمده‌اي را در بيرون راندن تروريست‌هاي داعش از عراق ايفا كند و پس از شكست تروريست‌ها نيز با شركت در انتخابات در اولين حضور مستقل توانست در جايگاه دوم و بالاتر از حيدرالعبادي نخست‌وزير عراق قرار گيرد. به گزارش رويترز، فتح و سائرون اعلام كردند كه هسته بزرگ‌ترين بلوك سياسي عراق را تشكيل مي‌دهند و از تمام بلوك‌هاي برنده خواسته‌اند كه در اين برنامه براي مشاركت رويارويي با چالش‌ها و بحران‌ها براي حل مشكلات عراق مشاركت داشته باشند. ائتلاف اين دو گروه در مجموع 101 كرسي را شكل مي‌دهد و براي دستيابي به اكثريت به 64 كرسي ديگر نياز دارد. اما لازم به ذكر است كه اين ائتلاف يك بخش ديگر نيز دارد. روز دوشنبه گذشته خبري منتشر شد مبني بر اينكه مقتدي صدر توانسته با ليست حكيم به رهبري عمار حكيم و حزب الوطنيه به رهبري اياد علاوي به يك توافق مكتوب دست پيدا كند. حال در چنين شرايطي مجموع كرسي‌هاي اين ائتلاف بزرگ به 141كرسي رسيده اما براي رسيدن به ائتلافي كه بتوانند دولت تشكيل دهند به 24 كرسي ديگر احتياج دارند. اين ائتلاف در صورت تاييد نتايج نهايي انتخابات اگر بتواند تنها حزب نچيروان بارزاني را كه 25 كرسي پارلمان را به دست آورده با خود همراه كند مي‌توانند دولت را تشكيل دهند. اما گزينه محتمل‌تر ائتلاف با حيدرالعبادي، نخست‌وزير كنوني عراق است. ائتلاف او اگرچه با 42كرسي در جايگاه سوم انتخابات قرار گرفت اما كماكان يكي از اصلي‌ترين گزينه‌هاي نخست‌وزيري عراق محسوب مي‌شود. اما اين ائتلاف بزرگ از شيعيان مي‌تواند ساير احزاب سني و كردي را نگران كند. اما شرايط انتخابات در عراق به حدي پيچيده است كه شايد آينده را به آساني نتوان پيش‌بيني كرد و شايد شخصي ثالث و غير‌قابل پيش‌بيني تبديل به گزينه نهايي نخست‌وزيري عراق شود.
 
احتمال برگزاري انتخابات مجدد
هرچند نخست‌وزير عراق چندي پيش در خصوص تخلفات فاحش انتخاباتي سخن گفت و يك مكان ذخير‌ه‌سازي صندوق‌هاي راي نيز به آتش كشيده شد و برخي نيز سخن از برگزاري انتخابات مجدد در عراق كردند، با اين حال عبادي روز سه‌شنبه در خصوص تخريب روند سياسي كشور به احزاب و گروه‌هاي مختلف هشدار داد و اعلام كرد هركسي بخواهد در اين روند اخلال كند، مجازات خواهد شد. با اين حال عبادي تاكيد كرد كه موضوع تاييد انتخابات منحصرا در اختيار قوه قضاييه و نه سياستمداران است. وي افزود: دولت و مجلس قدرتي براي لغو انتخابات ندارند. گفتني است، نمايندگاني كه در اين انتخابات نتوانستند راي لازم را براي حضور در پارلمان به دست آورند به‌شدت خواهان برگزاري انتخابات مجدد هستند. حيدرالعبادي نيز آتش‌سوزي اخير را عملي عمدي دانسته و دادستان كل را مامور بررسي اتهامات افرادي كرده كه قصد دارند روند سياسي در كشور را تضعيف كنند. در حال حاضر 4 نفر در ارتباط اين آتش‌سوزي در محل ذخيره‌سازي آرا دستگير شده‌اند كه سه نفر آنها پليس و يك نفر ديگر كارمند كميته انتخابات بودند. عبادي معتقد است شواهد نشان مي‌دهد كه دوربين‌هاي امنيتي در محل غيرفعال شده‌اند و هيچ قفلي نيز شكسته نشده است و اين به معناي آن است كه فردي دست به اين كار زده است كه دسترسي به سايت ذخيره‌سازي آرا را داشته است. مقامات انتخاباتي عراق عنوان كرده‌اند كه جعبه‌هاي آرا از گزند آتش در امان مانده‌اند اما اين نگراني وجود داشت كه آتش باعث ترس و خشونت در منطقه شود. صدر نيز هشدار داده است كه احزاب خاصي در تلاش براي كشاندن عراق به يك جنگ داخلي هستند.