«ابتکار» از زنجیره تحقق ایده خانه ایرانی گزارش می دهد ملات سنت روی خشت مدرنیته

زهرا داستانی
چند وقتی می‌شود که باب ایده خانه‌ ایرانی و استفاده از صنایع دستی کاربردی در دکوراسیون خانه‌ در ایران باز شده و مسئولان و فعالان صنایع دستی هر کدام به نوبه خود در بست و گسترش این ایده اقدامی می‌کنند. دی ماه سال پیش بود که معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی از یک اقدام جدید برای کمک به ایده خانه ایرانی خبر داد؛ «پیوند صنایع دستی با برج‌سازان و معماران». اقدامی که بعد از گذشت 5 ماه از خبری شدن و برگزاری نشست با معماران و برج‌سازان در کاخ سعدآباد کمتر خبری از نتایج این همکاری به گوش رسید. اگرچه پویا محمودیان در آخرین اظهاراتش در روزگذشته از استقبال برج‌سازان از این ایده خبرداده اما فعالان و عرضه‌کنندگان صنایع‌‌دستی از موانع برسر این کار می‌گویند.
«خانه‌ای از صفر تا صد تزئین شده با صنایع دستی»؛ این رویای فعالان صنایع دستی است. رویایی که گاهی در یک ماکت کوچک خانه در سالنی از یک نمایشگاه به حقیقت تبدیل می‌شود، گاهی در نمایشگاه صنایع دستی، گاهی در نمایشگاه میدکس و گاهی در نمایشگاهی دیگر. اما متولیان صنایع دستی قصد دارند این رویای نیمه به حقیقت بدل شده را واقعی کنند و صنایع دستی را به خانه‌های ایرانیان ببرند، حتی اگر این مسیر سخت باشد. «همکاری صنایع دستی با معماران و برج‌سازان» اما یکی از راه‌هایی است که دی ماه سال گذشته معاونت صنایع دستی سازمان میراث به عنوان متولی صنایع دستی برای محقق شدن این ایده کلید زده است. اقدامی که به همین راحتی‌ها به مرحله عمل نخواهد رسید. از زمان اعلام این خبر که «صنایع دستی ایرانی در چیدمان برج‎ها و مجتمع‎های مسکونی تهران می‎نشیند» تاکنون که نزدیک به 5 ماه می‌گذرد از سوی سازمان میراث فرهنگی خبری بیش از اعلام استقبال برج‌سازان از این ایده به بیرون درز نکرده و همین نشان می‌دهد که میراث برای پیوند با برج‌سازان راهی سخت در پیش دارد. راهی که به گفته فعالان صنایع دستی اگرچه در روزهای اول پس از ارائه آن و برگزاری نمایشگاه دکوراسیون در تهران با استقبال برج‌سازان مواجه شده اما بعد از آن به فراموشی سپرده شده است.
فروشگاه آنلاین چونک که یکی از عرضه‌کنندگان محصولات صنایع دستی است که تجربه‌ای در همکاری با برج‌سازان و دکوراسیون واحدهای مسکونی با صنایع دستی دارد، یکی از بهترین گزینه‌ها برای بازگو کردن تجربیات و موانع بر سر این راه است. چونک بعد از نمایشگاه میدکس با فعالان خصولتی برج‌ساز که علاقه‌مند به دکوراسیون منزل با صنایع دستی بودند، همکاری داشته و در مجموع توانسته از المان‌های ایرانی در دکوراسیون 14 واحد مسکونی استفاده کند. هرچند به گفته مدیرعامل این فروشگاه آنلاین این همکاری بعد از نمایشگاه متوقف شده است.
سیدمرتضی نقیبی، مدیرعامل فروشگاه آنلاین چونک درباره شروع این همکاری و جلب نظر برج‌سازان به «ابتکار» می‌گوید: چونک در نمایشگاه میدکس سعی کرد تا محصولات صنایع دستی را براساس مفهوم سازمان میراث فرهنگی در چیدمان منزل به نمایش بگذارد. با توجه به اینکه میدکس، نمایشگاه تخصصی معماری و دکوراسیون داخلی بود و بسیاری از شرکت‌های معماری و دکوراسیون در آن حضور داشتند غرفه خانه ایرانی جلب توجه کرد. بعد از نمایشگاه‌ها تماس‌های بسیاری با برج‌سازانی از مجموعه‌های بزرگ کشور که در نقاط مختلف شهر تهران ساختمان‌های مسکونی می‌ساختند، داشتیم. نقیبی درباره نحوه استفاده از صنایع دستی در دکوراسیون خانه‌ها می‌گوید: عموما تصمیم‌گیرنده نهایی برای خرید خانه خانم خانه است. بنابراین منزل باید مورد پسند او واقع شود. هدف اصلی این برج‌سازان برای همکاری با چونک این بود که روحی به خانه‌ها بخشیده شود که خریدار خانه بیش از اینکه به برند‌های استفاده شده در خانه توجه کند بیشتر به حس خوب و فضای ایرانی خانه توجه کند. مثل اینکه در لابی، سرویس بهداشتی و اتاق‌های نشیمن از المان‌های سنتی ایرانی استفاده شود که نظر خریدار را جلب کند و خانه را دلنشین‌تر کند.
نظر برج‌سازان و خانم خانه ملاک است
او ادامه می‌دهد: اصولا نگاه از سمت تولیدکنندگان صنایع دستی تغییر کرده و خود تولیدکنندگان به تولید لوازم کاربردی صنایع دستی علاقه‌مند هستند. بنابراین این وظیفه ما و شما است که به گوش مردم برسانیم که صرفا صنایع دستی امروز صنایع نیستند که بعد از خریداری شدن روی تاقچه خانه‌ها می‌نشستند و خاک می‌خوردند. صنایع دستی ایرانی امروزه شبیه ظروفی هستند همچون برندهای مشابه خارجی کاربردی هستند اما با حفظ اصالت‌های ایرانی و ایده‌های ایرانی. ظروفی از قبیل مس و سرامیک که در چند سال اخیر علاوه بر کاربردی بودن و حفظ اصالت سعی کرده جلوه مدرنی از هنر ایرانی را نشان دهد. این هنر در دکوراسیون برج‌های نیز بسیار مورد استفاده و استقبال قرار گرفته است. مدیرعامل فروشگاه آنلاین چونک می‌گوید: ما اعتقاد داریم که از صنایع دستی می‌توان در جای جای خانه‌ ایرانی استفاده کرد اما براساس نظر برج‌سازان بیشتر استفاده از صنایع دستی به دکور اتاق نشیمن، آشپزخانه و بخش‌هایی از خانه که خانم‌ها با آن در ارتباط هستند معطوف شده است. او معتقد است که باید بر روی این موضوع بیشتر کار شود و سازمان میراث فرهنگی می‌تواند در معرفی این ایده و تمرکز بر گسترش آن ایفای نقش کند.
زنجیره‌ای با آگاهی
نقیبی در پاسخ به این سوال که آیا این اقدام می‌تواند در رونق گرفتن بازار صنایع دستی کمک کند، می‌گوید: کار فعالان صنایع دستی با برج‌سازان در کوتاه مدت ثمره چندانی ندارد. اما قطعا اثرات بلندمدت خوبی خواهد داشت و تابوی استفاده از برندهای خارجی در دکوراسیون منزل را خواهد شکست. اتفاقی که یک موفق خوب به حساب خواهد آمد.
مدیرعامل فروشگاه آنلاین چونک درباره ورود معاونت صنایع دستی در عقد قرارداد با برج‌سازان می‌گوید: اصولا سازمان میراث فرهنگی و معاونت صنایع دستی نقشی در خرید برج‌سازان از صنایع دستی داشته باشند. بخشی از حاکمیت اگرچه می‌تواند روی مفهوم استفاده از صنایع دستی در چیدمان برج‌ها و مجتمع‌های مسکونی کار کند و آنها را برای خرید صنایع دستی تشویق کند اما فشار بیشتر از سوی آنها برای جذب برج‌سازان به صنایع دستی کارایی نخواهد داشت. او ادامه داد: سازمان میراث فرهنگی همین که فضا و باب گفت‌وگویی را در این زمینه ایجاد کرده نقش خود را به خوبی ایفا کرده است و اداره راه به دست فعالان صنایع دستی، برج‌سازان و حتی هتل‌داران رقم می‌خورد.
نقیبی افزود: اگر سازمان به طور مستقیم در ثبت قرارداد با برج‌سازان ورود کند شاید به طور مقطعی به رونق صنایع دستی بینجامد اما قطعا اثرات بلندمدت نخواهد داشت. رویکرد سازمان بست و توسعه این ایده است که فعالان حوزه صنایع دستی تولیدات خود را کاربردی کنند و به سمت نیاز مخاطب ببرند و از سمت سایر فعالان و عرضه‌کنندگان صنایع دستی چون چونک روی این ایده کار شود و پکیج‌های مختص آپارتمان‌ها و برج‌های مسکونی و خانه‌های کوچک طراحی شود. اگر این ایده تا اینجا به نتیجه برسد آن وقت است که نیاز به همکاری شرکت‌های دکوراسیون و نظر گرفتن محصولات صنایع دستی ایرانی در چیدمان منازل است. زنجیره این عوامل می‌توان این ایده را قرص و محکم کند.
با تولید محتوا و آگاه‌سازی در خریدار و تامین‌کنندگان زنجیرهایی هستند که مجموعه فعالان صنایع دستی، عرضه‌کنندگان این صنایع، برج‌سازان و طراحان دکوراسیون داخلی در ایران را به هم متصل کنند. مخاطبان در 20-30 سال گذشته در ایران رها شده و هیچ ایده‌ای در این زمینه به او داده نشده است. ما وظیفه خودمان می‌دانیم که محصولات صنایع دستی پتانسیل زیبایی‌شناسی و کاربردی بودن را دارد.
بلیط اتوبوس