روزنامه خراسان
1397/02/27

9 محور گفت وگوی برجامی ایران و اروپا

وزیر خارجه کشورمان دیروز در حالی به تهران بازگشت که به ظاهر ایران و اروپا طی مذاکرات فشرده در بروکسل به یک توافق کلی سیاسی درباره موضوعات گفت و گوهای آینده دست یافته اند. این در حالی است که از جزئیات بسته پیشنهادی اروپا برای تضمین منافع مردم ایران خبری منتشر نشده، تنها موگرینی به 9 زمینه ای که این بسته شامل آن ها می شود، اشاره کرده است. فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از این مذاکرات در پاسخ به سوالی درباره ارائه تضمین به ایران، با اشاره به دشواری مسیر اروپا گفت: ممکن است نتوانم درباره ضمانت‌های حقوقی یا اقتصادی صحبت کنم، اما می‌توانم درباره کار جدی، مصمم و متعهد از سوی طرف اروپایی و همچنین طرف ایرانی برای حفظ تعهدات مان صحبت کنم.
ظریف: دنبال خیال‌بافی نیستیم که اروپا رابطه‌اش را با آمریکا به هم بزند
وزیر خارجه کشورمان که پس از یک تور طولانی و بعد از رایزنی در چین و روسیه به بروکسل رفته بود، گفت و گوهای سه شنبه شبش با سه وزیر اروپایی و موگرینی را یک «شروع مناسب» توصیف کرد و گفت: این گفت و گوها پیام سیاسی مهمی را ارسال کرد اما این پایان کار نیست. تصمیم گرفته‌ایم که از ابتدای هفته آینده برنامه‌های مان را جدی‌تر پیش ببریم. به گزارش تسنیم ظریف همچنین درخصوص موضوع تضمین اروپا به ایران هم گفت: ما در این نشست گفتیم که باید این حقوق ایران تضمین شود و آن ها هم گفتند که تلاش خودشان را خواهند کرد. به گفته وزیر خارجه کشورمان فعلاً فهرستی از کارهایی که باید انجام شود تهیه شده، اما این موارد باید به صورت عملیاتی تر و جزئی تر بررسی شود که این کار ظرف چند هفته آینده انجام خواهد شد. محمد جواد ظریف همچنین با بیان این که اروپایی ها متحد آمریکایی‌ها هستند و اروپا قرار نیست روابطش را با آمریکا کنار بگذارد، گفت: دنبال خیال‌بافی نیستیم که اروپا رابطه‌اش را با آمریکا به هم بزند.موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم پس از این نشست در بیانیه ای که روزنامه آمریکایی واشنگتن پست آن را جسورانه توصیف کرد، ضمن ابراز تأسف راجع به خروج آمریکا از برجام، بر تعهد اروپا به اجرای مداوم، کامل و موثر توافق هسته‌ای تأکید کرد و گفت: توافق کردیم که گفت‌وگوهای مان را در تمام سطوح تعمیق کنیم. وی از گفت‌وگوهای کارشناسی فشرده‌ای خبر داد که موضوعات زیر را در بر می گیرد: 1- حفظ و تعمیق روابط اقتصادی با ایران، 2-ادامه فروش نفت، گاز، محصولات نفتی و پتروشیمی و انتقال‌های [مالی] مربوط، 3- مبادلات بانکی موثر با ایران، 4- ادامه روابط در زمینه حمل و نقل دریایی، زمینی، هوایی و ریلی با ایران، 5- ارائه اعتبار صادراتی بیشتر و ایجاد خطوط اعتباری ویژه در زمینه‌های مالی، بانکی، بیمه‌ای و تجاری با هدف تسهیل همکاری‌های اقتصادی و مالی از جمله از طریق حمایت عملی از سرمایه‌گذاری تجاری، 6- تکمیل و اجرای تفاهم نامه‌ها و قرارداد‌های بیشتر بین شرکت‌های اروپایی و ایران، 7- سرمایه‌گذاری بیشتر در ایران، 8- حمایت از فعالان اقتصادی اروپا در ایران و تأمین فضای اطمینان‌بخش حقوقی و 9- ایجاد هرچه بیشتر یک محیط تجاری شفاف و قانون‌محور در ایران.
موگرینی: ممکن است نتوانم درباره ضمانت‌های حقوقی یا اقتصادی صحبت کنم
موگرینی افزود: توافق شد که هم سه کشور اروپایی حاضر در نشست و هم دیگر اعضای اتحادیه اروپا، علاوه بر سطح اتحادیه، تدابیر قانونی لازم در داخل کشورهای شان را برای اجرایی کردن ساز و کارهای مد نظر به منظور «حمایت از فعالان اقتصادی اروپایی» در دستور کار قرار دهند. وی افزود: البته باز هم می‌گویم، کار ساده‌ای نیست و اگر بخواهم از اصطلاحی که برخی دور میز به کار بردند استفاده کنم، باید بگویم که گویی "یکی از اقوام ما در بخش مراقبت‌های ویژه است و همه ما می‌خواهیم در اسرع وقت او را از بخش مراقبت‌های ویژه خارج کنیم".»وی اضافه کرد: با بودن برجام برای رسیدگی به هر موضوع دیگری که باید به آن بپردازیم، چه مسئله موشکی و چه مسئله منطقه‌ای، شانس بهتری داریم. وی همچنین  در پاسخ به سوالی درباره ارائه تضمین به ایران، با اشاره به دشواری مسیر اروپا گفت: ممکن است نتوانم درباره ضمانت‌های حقوقی یا اقتصادی صحبت کنم، اما می‌توانم درباره کار جدی، مصمم و متعهد از سوی طرف اروپایی و همچنین طرف ایرانی برای حفظ تعهدات مان صحبت کنم. پیش از این نشست لودریان وزیر خارجه فرانسه گفت: نه تنها باید کاری کنیم که توافق اجرا شود بلکه باید تضمین‌هایی داشته باشیم که ایران بتواند از مواهب اقتصادی توافق بهره‌مند باشد. مرکل هم یک بار دیگر از لغو برجام توسط آمریکا انتقاد کرد. در همین حال و در ادامه موج واقع بینی ایجاد شده در بین برخی مقامات اروپایی، دونالد تاسک رئیس شورای اروپا با بیان این که ترامپ اروپا را از توهم خارج کرده، گفت: اروپایی‌ها باید آماده باشند که خود به صورت مستقل درباره موضوعات مختلف اقدام کنند.وی افزود:با وجود داشتن دوستی مانند ترامپ اروپا به دشمن نیاز ندارد!
مکانیزم کمیسیون مشترک ؛بدون آمریکا
بنا بر آن چه ظریف و موگرینی اشاره کردند جمعه هفته آینده نشست کمیسیون مشترک برجام بدون حضور نماینده آمریکا در وین برگزار می شود. به گفته موگرینی این نشست در سطح معاونان وزرای خارجه یا مدیران سیاسی وزارت خارجه کشورهای عضو برجام برگزار می شود. به گزارش ایرنا ظریف درباره این نشست گفته بود: «آمریکایی‌ها از برجام خارج شده‌اند و قطعا در این نشست‌ها نخواهند بود. جلسه کمیسیون مشترک بدون آمریکایی‌ها برگزار خواهد شد و مکانیزم کمیسیون مشترک از آن مسیر به جریان می‌افتد.» وی از پیش بینی جلسه وزرای عضو برجام هم خبر داد و گفت: این جلسه در زمان مناسب تشکیل می شود.
 
   یادداشت
کلی گویی برای ایران تضمین نمی شود

یزدان پناه- موارد 9 گانه ای که فدریکا موگرینی به عنوان مفاد مورد تفاهم مذاکرات ایران و اروپا بیان کرد، (به جز بند 9 که مربوط به شرایط داخلی اقتصاد ایران است بقیه موارد 8 گانه) گرچه از اصلی ترین موضوعاتی است که درصورت تامین منافع ایران در آن، می توان به حیات برجام بدون آمریکا امیدوار بود اما تااین جای کار آن چه خانم موگرینی می گوید، همان مواردی است که سه سال پیش در برجام آمده بود؛ با این تفاوت که در این 2.5 سال اجرای برجام با این که آمریکا در برجام بود و از تحریم های ثانویه این کشور هم خبری  نبود اما منافع ایران در توافق هسته ای تامین نشد تا جایی که به تازگی ظریف در نامه اش به سازمان ملل گفته بود که نقض های فاحش برجام «...باعث زیان غیرقابل جبرانی به ایران و روابط تجاری بین‌المللی‌اش شده است.» اکنون که تحریم های ثانویه آمریکا می تواند همچون سمی مرگبار برای شرکت ها و بانک های بین المللی فعال در ایران یا خواستار همکاری با ایران باشد، اگر اروپا نخواهد «تضمین واقعی و عملی» برای اجرای این مفاد 8 گانه بدهد، آن چه خانم موگرینی به عنوان شفاف کردن تجارت و تسهیل مسیر های مالی و ... نام برده، همه و همه فقط حرف های زیبا یی  است که منفعتی برای ایران ندارد و اروپا و نیز کسانی که با اروپا مذاکره می کنند باید بدانند که این کلی گویی ها، برای مردم ایران منافع نمی شود. این را با ادبیاتی دیگر، یک خبرنگار در نشست خبری موگرینی پس از مذاکرات بروکسل به او گفته بود: «شما تعدادی از اقدامات را ذکر کرده اید. آن ها چه هستند؟ آیا آن ها وعده‌اند؟ تعهدات‌اند؟ چیزهایی هستند که ما (اروپا) انجام خواهیم داد؟ یا مواردی که هر دو طرف مشتاق هستند؟ یا این ها اهداف تعیین شده اند؟ و آیا هیچ تضمینی وجود دارد؟...». موگرینی در پاسخ به این سوال نکاتی گفت که شاید برخی در آن نشست خبری پذیرفته باشند اما واقعیت این است که این ها برای ما «تضمین عملی و واقعی» نمی شود.