همه با هم برجام را حفظ می کنیم

گروه سیاسی- دستگاه دیپلماسی ایران پس از خروج آمریکا از برجام طی روزهای گذشته مذاکرات پرفشاری را با طرف‌های اروپایی برای حفظ توافق هسته‌ای آغاز کرده است. این مذاکرات برای ایران با هدف اخذ یک تضمین قطعی از اروپایی برای ماندن در برجام برگزار شد و طرف‌های اروپای نیز برای حفظ منافع خود در زمینه‌های اقتصادی بر سرمیز مذاکره نشستند. کارشناسان بین‌المللی معتقدند که اروپایی‌ها از وضعیتی که رییس‌جمهور آمریکا در فضای بین‌الملل ایجاد کرده ناراضی هستند و نه تنها برای حفظ منافع اقتصادی خود در برجام که برای حفظ حیثیت بین‌المللی که ترامپ به یکباره همه آن را فروریخته به دنبال راهکاری هستند تا بتوانند مانع از به جریان افتادن تحریم‌های آمریکا علیه ایران شوند. اروپایی‌ها به ویژه فرانسه در چند روز گذشته از بسته پیشنهادی به عنوان اهرمی برای فشار بر آمریکا سخن گفته‌اند. به نظر‌می‌رسد برای آنکه اروپایی‌ها به مقابله با ترامپ دست بزنند دستگاه دیپلماسی ایران کار سختی پیش‌رو دارد و باید همه آنچه در توان دارد را به کار گیرد. از این رو محمدجوادظریف، وزیرامورخارجه کشورمان در صدر هیاتی، تور گفت‌وگوهای دیپلماسی خود را از پکن و مسکو آغاز کرد و روز گذشته در بروکسل پایتخت بلژیک با وزرای خارجه کشورهای آلمان، فرانسه و انگلیس و مسوول سیاست‌های اتحادیه اروپا دیدار و گفت‌وگو کرد.
برای گام رو به جلو، در مسیر درستی قرار داریم
محمد جواد ظریف پیش از نشست رسمی با وزرای خارجه سه کشورهای اروپایی، با فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در محل شورای اروپا در بروکسل دیدار کرد. وی پس از این دیدار در جمع خبرنگاران گفت که بحث‌های خوبی با خانم موگرینی داشتیم. برای گام رو به جلو، در مسیر درستی قرار داریم تا اطمینان حاصل کنیم که منافع تمام طرف‌های باقیمانده در برجام به ویژه ایران حفظ شود. در این دیدار، بر ضرورت اجرای کامل برجام توسط تمام طرف‌های باقیمانده، ارائه تضمین به ایران برای بهره‌مندی از منافع برجام و اینکه تضمین ‌شود این بهره‌مندی‌ها نظر مشترک ایران و اتحادیه اروپاست، تاکید شد. ظریف در ادامه اظهار داشت که درباره نحوه اقدام و چگونگی رسیدن به تضمین‌ها، کارها شروع شده است. وزیر امور خارجه ایران گفت: طی روزهای گذشته در سطح کارشناسی ملاقاتی داشتیم و همین طور در طول یکی دو هفته آینده به صورت مشترک در سطح سیاسی و کارشناسی اینگونه ملاقات‌ها را ادامه خواهیم داد. در زمینه روش‌هایی که هم منافع ایران و سایر اعضای باقیمانده برجام تضمین شود، اقدام خواهد شد. وی تصریح کرد: برجام دارای منافع برای تمام طرف‌هاست و ما باید اطمینان حاصل کنیم که یک کشور با خروج غیر‌قانونی‌اش نمی‌تواند از این اقدام منفعتی ببرد.
فدریکا موگرینی نیز پس از دیدار با وزیر امور خارجه کشورمان تاکید کرد: بر عهده قدرت‌های اروپایی است که توافق به دست آمده با ایران را نگاه دارند. ما همه با هم آن را حفظ خواهیم کرد.
همچنین وزیر امور خارجه کشورمان در دیدار با دیدیه ریندرز معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه بلژیک با تشریح آخرین وضعیت رایزنی‌های برجامی پس از خروج دولت آمریکا از آن، اظهار داشت: آنچه جمهوری اسلامی ایران انتظار دارد، تامین منافع ملت ایران از برجام است. دیدیه ریندرز نیز با اشاره به اهمیت برجام، لزوم بقا و اجرای آن به عنوان یک توافق جهانی را مورد تاکید قرار داد و افزود: اتحادیه اروپا در حال رایزنی و بررسی راه‌های حفظ این توافق بدون حضور آمریکاست.
فشار آمریکا بر اروپا برای قطع تجارت با ایران
ترامپ با خروج از برجام بارها در طول هفته‌های گذشته اعلام کرده است که می‌خواهد با ایران به توافقی جدید برسد که در آن علاوه بر محدودیت برنامه‌های هسته‌ای، برنامه‌های موشکی و نفوذ ایران در منطقه هم محدود شود. از این رو در شرایطی که ایران و وزرای سه کشور اروپایی برای رایزنی در بروکسل جمع شدند، آمریکا فشار بر کشورهای اروپایی را برای کاهش روابط تجاری با تهران آغاز کرده است. در همین راستا سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در یک کنفرانس خبری گفت که پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، سه کشور اروپایی فرانسه، انگلیس و آلمان که ادامه پایبندی‌شان به توافق را تایید کرده‌اند، شاهد افزایش فشار آمریکا برای قطع روابط تجاریشان با تهران بوده‌اند. وی همچنین گفت: اولتیماتوم‌ها به این کشورها برای توقف تجارت با ایران شامل صادرات کالاهای خاص و واردات نفت ایران داده شده و ضرب‌الاجل‌های 60 و 90‌روزه نیز در همین راستا تعیین شده است، این به نوعی بخشی از یک طرح برای اعمال فشار شدید است. وزیرخارجه روسیه در ادامه تاکید کرد که آمریکا با خروج از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) تمامی حقوق خود ذیل این توافق را از دست داده است. در این توافق تمهیداتی وجود دارد که حقوقی را برای اعضای آن قائل می‌شود. به نظر می‌آید آمریکا این حقیقت که تمامی حقوقش را از دست داده است را انکار نمی‌کند.
سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه نیز در کنفرانسی تاکید کرد که رایزنی درباره آینده برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بدون حضور آمریکا هم ممکن خواهد بود. ریابکوف ادعا کرد: هر چند حفظ توافق هسته‌ای با ایران بدون اینکه تهران امتیازی بدهد غیرممکن است. وی همچنین با غیرمسوولانه خواندن تصمیم آمریکا برای خروج از توافق هسته‌ای، تصریح کرد: خروج واشنگتن از این توافق خطر تشدید درگیری‌های نظامی در خاورمیانه را افزایش می‌دهد. ما نمی‌خواهیم شاهد این باشیم که این اقدام آمریکا زمینه‌ای برای افزایش درگیری‌های نظامی در خاورمیانه باشد هر چند که خطر این اتفاق کاملا مشهود است.
بوریس جانسون وزیر امور خارجه انگلیس درباره رویکرد جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا که بارها از تغییر نظام در ایران حمایت کرده است، گفت: این هدفی نیست که انگلیس آن را دنبال کند چرا که تغییر نظام در تهران لزوما به معنای یک تغییر بهتر نخواهد بود. جانسون درحالی این اظهارات را بیان کرده است که واشنگتن هفته گذشته از کشورهای مسوول در جهان خواست تا فشار بیشتری را بر ایران به بهانه سیاست‌های منطقه‌ای این کشور در خاورمیانه اعمال کند.
این نخستین مذاکرات ایران با کشورهای اروپایی برای ادامه برجام پس از خروج ترامپ از این توافق است. براساس اعلام رسانه‌ها یک مقام ارشد اتحادیه اروپا اعلام کرد که سران این اتحادیه امروز برای بررسی راه‌های محافظت از شرکت‌های اروپایی فعال در ایران در برابر تحریم‌های آمریکا، در صوفیه پایتخت بلغارستان تشکیل جلسه می‌دهند. خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام اروپایی بدون ذکر نام وی اعلام کرد که فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و ژان کلود یونکر رییس کمیسیون اروپا در این جلسه، سران 28 کشور عضو این اتحادیه را درباره گزینه‌های موجود برای حفظ همکاری‌های تجاری با ایران، مطلع می‌کنند.