روزنامه اعتماد
1397/02/26

آخرين گزارش از مسموميت ناشي از مصرف‌قارچ‌هاي سمي در 5 استان غربي كشور :« آمانيتا» 6 نفر را كشت، 347 نفر را راهي بيمارستان كرد

گروه اجتماعي| موارد مسموميت بر اثر مصرف قارچ‌هاي سمي خودرو در استان‌هاي آذربايجان غربي، كرمانشاه، كردستان، لرستان و زنجان به بيش از 340 نفر و تعداد موارد فوت به 6 نفر افزايش يافت. بنا بر آخرين آماري كه مجتبي خالدي؛ سخنگوي مركز فوريت‌هاي پزشكي كشور در گفت‌وگو با «اعتماد» اعلام كرد، از ابتداي ارديبهشت ماه و به دنبال شدت يافتن بارندگي‌ها در غرب و شمال غرب كشور، 347 نفر از هموطنان ساكن در اين استان‌ها با مصرف قارچ‌هاي خودرو در دامنه‌ها و طبيعت كوهستاني دچار مسموميت شدند و شدت مسموميت 55 نفر از بيماران در حدي بوده كه 20 نفر به دليل مختل بودن تست‌هاي كبدي، در فهرست گزينه‌هاي احتمالي پيوند كبد قرار گرفته‌اند، 6 نفر فوت كرده‌اند و 33 نفر هم براي دريافت درمان‌هاي تخصصي، به مراكز درماني ساير استان‌ها اعزام شده‌اند. به گفته خالدي، از مجموع تعداد مسمومان، 218 مورد مربوط به استان كرمانشاه، 36 مورد استان لرستان، 39 مورد استان كردستان، 20 مورد استان آذربايجان غربي و 18 مورد هم مربوط به استان زنجان بوده است.
بيشترين مسموميت در استان پهلوانان
بنا بر آخرين آماري كه صائب مدرسي؛ رييس مركز فوريت‌هاي پزشكي دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه در اختيار «اعتماد» قرار داده، ظرف 3 هفته گذشته و تا صبح روز سه‌شنبه 25 ارديبهشت، در اين استان 235 نفر با علائم مسموميت شديد به مراكز درماني استان مراجعه كرده‌اند، 3 نفر در اورژانس، 43 نفر در بخش عمومي و 8 نفر در بخش مراقبت‌هاي ويژه بستري شده و 158 نفر ترخيص شده‌اند اما از مجموع بستري‌ها، 15 نفر در حدي دچار مسموميت بوده‌اند كه به دليل مختل بودن آزمايش‌هاي كبدي، براي انجام آزمايشات تخصصي و بررسي احتمال نياز به پيوند كبد به بيمارستان نمازي شيراز اعزام شده‌اند و 5 نفر از كل مراجعات هم بر اثر شدت مسموميت فوت كرده‌اند. به دنبال اظهارات مدرسي، ابراهيم شكيبا؛ معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه هم ضمن ابراز نگراني از بابت ناديده گرفتن هشدارهاي مكرر درباره خودداري از مصرف قارچ‌هاي خودرو در مناطق كوهستاني استان، در گفت‌وگو با روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه احتمال افزايش موارد مسموميت را رد نكرد و تاكيد داشت كه دماي بالا و رطوبت ناشي از بارش باران طي هفته‌هاي گذشته، همچون سال‌هاي قبل زمينه رشد قارچ‌هاي خودرو را فراهم كرده و در مورد علت مسموميت بر اثر خوردن اين قارچ‌ها توضيح داد: «اين قارچ‌ها عموما سمي و كشنده هستند اما حتي اگر سمي هم نباشند، ميزان جذب فلزات سنگين بدن را افزايش مي‌دهند و تجمع اين املاح در بدن، در دراز مدت اثرات بسيار مخربي بر سلامتي فرد به جا مي‌گذارد.»در حالي كه اولين قربانيان مصرف قارچ‌هاي سمي، از اهالي استان كرمانشاه بودند، علي ميكاييلي؛ استاد قارچ‌شناسي در گفت‌وگو با روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه درباره علت افزايش مسموميت ناشي از مصرف قارچ‌هاي خودرو در استان كرمانشاه گفته است: «تشخيص قارچ‌هاي سمي، فقط در مراكز تشخيصي معتبر قارچ‌شناسي ميسر است. امسال به دليل ريزش‌هاي فراوان بهاري و دماي مناسب، رويش قارچ‌ها در طبيعت، مناسب‌تر از سال‌هاي قبل بوده؛ لذا مردم براي جمع‌آوري قارچ خوراكي خودرو اشتياق بيشتري نشان داده‌اند و متاسفانه با اشتباه تشخيصي، قارچ‌هاي سمي مصرف كرده‌اند. قارچ سمي مشابه قارچ‌هاي خوراكي، اغلب گونه‌هاي آمانيتا است كه حاوي مرگبار‌ترين سم طبيعي يعني آمانيتين است و اين سم با جوشاندن، شستن، خشك كردن قارچ و انجام هيچ عمل ديگري از بين نمي‌رود و متاسفانه در يك دوره نهفتگي چند ساعته تا چند روزه، علايم مرگبار مسموميت بروز مي‌كند. اما حتي اگر قارچ خودرو، سمي هم نباشد، به دليل اينكه در هواي آزاد و در معرض تمام آلودگي‌هاي اتمسفر و آلاينده‌هاي صنعتي مانند فلزات سنگين و آلودگي‌هاي بيولوژيكي فضولات حيواني و انساني رشد كرده، حتما براي سلامت انسان مضر خواهد بود و نمي‌تواند غذايي سالم محسوب شود.»
39 مورد مسموميت در بهشت ايران
استان كردستان هم از بابت تعداد مراجعات مسموميت بر اثر مصرف قارچ‌هاي سمي، شرايط مشابه استان كرمانشاه داشته و محي الدين سجادي؛ مدير روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي كردستان به «اعتماد» خبر داد كه طي 3 هفته گذشته، كل موارد مراجعات بابت مسموميت ناشي از مصرف قارچ‌هاي سمي در اين استان، 54 مورد بوده كه از اين تعداد 33 نفر بستري شده، 15 نفر ترخيص شدند و 2 نفر هم براي دريافت اقدامات درماني تخصصي، اعزام شده‌اند. امير رضاييان؛ رييس شبكه بهداشت و درمان دلفان - استان لرستان - هم در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران از مراجعه بيش از 30 مورد مسموميت بر اثر مصرف قارچ‌هاي سمي خبر داده كه به گفته وي از اين تعداد يك نفر به دليل شدت مسموميت به مركز استان اعزام شد اما جان خود را از دست داد. همچنين به گفته اصغر جوادي؛ رييس مركز فوريت‌هاي پزشكي زنجان، ۱۸ نفر از اهالي شهرستان ماهنشان هم بر اثر مصرف قارچ سمي مسموم شده‌اند كه حال تعدادي از آنان به دليل مشكلات حاد كبدي و گوارشي وخيم گزارش شده و به مراكز درماني تهران اعزام شده‌اند.
ايران؛ ميزبان 3 هزار و 500 نوع قارچ خودرو
بنا بر آنچه در صفحات مجازي آمده، طبيعت ايران ميزبان 3 هزار و 500 گونه قارچ خودرو و طبيعي است كه 800 نوع آن، كلاهكدار هستند و درصد (سمي بودن اين قارچ‌ها با يكديگر متفاوت است. مسموميت با قارچ‌هاي خودرو هم اتفاق تازه‌اي در ايران نيست و با جست‌وجو در آرشيو اخبار سال‌هاي گذشته هم مي‌توان مشابهاتي از مسموميت هموطنان؛ به خصوص كودكان، در استان‌هاي شمالي و غربي كشور مشاهده كرد. يكي از سمي‌ترين انواع قارچ خودرو كه اتفاقا در طبيعت ايران هم رشد مي‌كند، آمانيتا فالويدس و معروف به كلاهك مرگ يا قارچ قاتل است كه از گونه قارچ‌هاي چتري بوده و شباهت بسيار به قارچ‌هاي خوراكي دارد و محل زيست اين گونه گياهي هم، در جوار درختان بلوط، كاج و تمام مناطق جنگلي است و ماده سمي آلفا-آمانيتين موجود در اين نوع قارچ، آثار سمي غيرقابل بازگشت بر كبد و كليه داشته و بالاترين گزارش‌هاي مرگ بر اثر مصرف قارچ‌هاي سمي در سراسر دنيا، ناشي از مصرف اين گونه گياهي است. در توضيح بروز علائم مسموميت ناشي از مصرف اين قارچ گفته شده است: «جذب سموم قارچ كند بوده و علائم ممكن است حتي بعد از ۲۴ ساعت ظاهر شوند. علائم اوليه شامل استفراغ، اسهال و تندتپشي بوده ولي با پيشرفت اثر سم و تخريب سلول‌هاي كبدي، علائم نارسايي كبد و كليه به صورت يرقان، روان‌پريشي، كما و علائم نارسايي كليه ظاهر مي‌شود. ممكن است براي زنده ماندن بيمار حتي پيوند كبد نياز باشد و در مواردي نادر هم تجويز آنتي‌بيوتيك مي‌تواند موثر باشد. مرگ، بعد از بروز علائم در مدت ۶ الي ۱۶ ساعت بعد اتفاق مي‌افتد و هيچ درمان اختصاصي و پادزهري براي مسموميت ناشي از مصرف اين گونه گياهي وجود ندارد.»