روزنامه تجارت
1395/12/28

شوک ترامپیسم


اوراق پاناما
 افشای آن‌چه به "اوراق پاناما" در ماه آوریل  معروف شد ، رسوایی سیاستمداران و رهبران و چهره های معروف جهان را به دنبال داشت. و بسیاری از دولت‌های جهان  را وادار به آغاز تحقیقات پیرامون تخلفات مالی احتمالی این افراد ثروتمند کرد. تقریبا ۶ /۲ ترابایت سند (برای مقایسه: ویکی لیکس ۷ / ۱ گیگا بایت سند بود) مربوط به تاسیس ۲۱۴ هزار شرکت فرامرزی از سال ۱۹۷۷ تا ۲۰۱۵ توسط فردی ناشناس فاش شده‌اند. این شرکت‌ها در دفتر وکالت "Mossack Fonseca" در پاناما به ثبت رسیده‌اند. حجم اسناد افشا شده به قدری زیاد است که روزنامه "زود‌دویچه" از سازمان بین‌المللی خبرنگاران برای بررسی اسناد کمک خواسته است. ۴۰۰ روزنامه‌نگار از ۱۰۰ روزنامه و شبکه رسانه‌ای از ۸۰ کشور جهان به بررسی "اسناد پاناما" پرداختند که نتایج آن منتشر شد. بررسی‌های اولیه‌ این اسناد نشان می‌دهند که حدود ۱۴۰ سیاستمدار و مدیر برجسته از سراسر جهان در مظان اتهام پولشویی قرار دارند. در این میان نام ۱۲ رئیس‌جمهور یا نخست‌وزیر کشورهای جهان دیده می‌شود که برخی از آنان دیگر مسئولیت‌های دولتی ندارند. حافظ و رامی مخلوف، دو پسر خاله بشار اسد هستند که نام آن‌ها در چند شرکتی که در پاناما به ثبت رسیده، دیده می‌شود. شرکتی نیز با نام ایاد علاوی، سیاستمدار عراقی به ثبت رسیده است. جمال و علاء مبارک پسران حسنی مبارک، رئیس جمهور اسبق مصر نیز نامشان دیده می‌شود. یکی از شرکت‌های علا مبارک که در خارج از کشور ثبت شده به موضوع تحقیقات ماموران اداره دارایی مصر تبدیل شده است. ایان کامرون، پدر دیوید کامرون، نخست وزیر سابق انگلیس شرکت‌هایی را در آن سوی مرزهای کشورش به ثبت رسانده بود تا بتواند مالیات کمتری در بریتانیا بپردازد. اسامی ۶ تن از اعضای مجلس اعیان انگلیس نیز در "اسناد پاناما" دیده می‌شود. شرکت وابسته به ملک سلمان، پادشاه عربستان در "اسناد پاناما" نیز وجود دارد. وظیفه این شرکت تامین مالی خرید مسکن لوکس در لندن است. نام تعدادی از شرکت‌هایی که در آن سوی مرزهای آذربایجان تاسیس شده‌اند با اعضای خانواده الهام علی‌اف، رئیس جمهور کشور پیوند خورده است. بیشتر این شرکت‌ها در تجارت طلا فعال هستند. دفتر وکالت "موساک فونسکا" در پاناما که به "بهشت مالیاتی" شهرت دارد این شرکت‌ها را به ثبت رسانده است.دو ماه پس از انتخاب به عنوان رئیس جمهور اوکراین در سال ۲۰۱۴، پترو پوروشنکو، شرکت فرامرزی خود را به وسیله دفتر وکالت "موساک فونسکا" به ثبت می‌رساند. بر اساس گزارش مجله فوربس ثروت پوروشنکو برابر ۸۵۸ میلیون دلار است. او ماهانه بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار دلار به حساب شرکت واریز کرده و از آنجا پول‌ها روانه اتریش و لیتوانی شده‌اند.شرکت‌هایی با سرمایه‌های میلیونی که صاحبان آن‌ها بسیار نزدیک به ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه هستند توسط دفتر وکالت "موساک فونسکا" در پاناما به ثبت رسیده‌اند. یکی‌از آن‌ها سرگئی رولدوگین است. او موزیسینی است که در سال ۱۹۸۵ سمت پدرخواندگی دختر پوتین را در مراسم غسل تعمید بر عهده گرفته بود. سخنگوی ولادیمیر پوتین هدف از انتشار اسناد پاناما را تقویت "پوتین‌هراسی" در جهان خوانده است.
تبلیغات


تهدید ویروس زیکا بر جهان
سازمان بهداشت جهانی سال ۲۰۱۶ میلادی ویروس کمتر شناخته شده زیکا را یکی از اصلی‌ترین تهدیدها اعلام کرد. به نظر می رسید زیکا در اخبار مرتبط با بهداشت و سلامت جای ابولا را گرفته است یک ویروس که از طریق پشه انتقال می یابد و سبب به دنیا آمدن نوزادانی در برزیل با مغز ناقص شده بود. هنگامی که سازمان بهداشت جهانی مجموعه ای از موارد میکروسفالی و سایر اختلالات عصبی مرتبط با زیکا را اعلام کرد سرمایه گذاری برای انجام تحقیقات پیرامون این ویروس و پیامدهای آن و تلاش برای یافتن داروهای موثر به منظور درمان و خنثی سازی آن انجام شد. انتقال ویروس زیکا از طریق پشه در ۷۵ کشور گزارش شده است و راه درازی برای درک و کنترل این ویروس در پیش است.
 
شکست کودتا در ترکیه
 در نیمه‌های شب 15 جولای بود که گروهی از نیروهای ارتش ترکیه اقدام به کودتا علیه «رجب طیب اردوغان» رییس‌جمهور ترکیه کردند. به نظر می‌رسید که رییس‌جمهور در تعطیلات سواحل مارماریس به سر می‌برد اما ناگهان از طریق گوشی آیفون خود بر تلویزیون ملی ترکیه ظاهر شد و اعلام کرد که علیه وی کودتا شده و از مردم ترکیه خواست که به خیابان‌ها بیایند و به نفع او بر علیه کودتاچیان اقدام کنند. هواداران اردوغان نیز چنین کردند. هزاران نفر به خیابان‌های ترکیه آمدند و نیروهای نظامی وفادار به دولت، در آستانه صبح موفق به خنثی کردن کودتا شدند. اردوغان بلافاصله «فتح‌الله گولن» رهبر اپوزیسیون خود که طی یک تبعید خودخواسته در پنسیلوانیای آمریکا زندگی می‌کند را به رهبری این کودتا متهم کرد و خواهان استرداد او شد. آمریکا، به دلیل اینکه مدارک و شواهد کافی برای این ادعا وجود ندارد درخواست ارودغان را رد کرد، لذا اردوغان آمریکا را متهم به کارشکنی و هدایت کودتا نمود، و در نتیجه روابط دو کشور به سردی گرایید. کمی بعد، اردوغان دست به تصفیه داخلی زد و بیش از 100 هزار نفر شامل فعالان اجتماعی و سیاسی، مقامات و نیروهای دولتی، نظامیان، و اصحاب جراید را به اتهام گولنیست بودن و یا همراهی با عاملین کودتا بازداشت و محکوم کرد. نتیجه اینکه دموکراسی ترکیه در این روزها به شدت ضعیف شده و اردوغان با قدرت روزافزون روبروست.  17 آگوست ترکیه ، سرگرد «شکرو سیمن» که به اتهام دست داشتن در کودتا علیه دولت اردوغان توسط نیروهای پلیس به جلسه دادگاه برده می‌شود؛ تاکنون بیش از 100 هزار نیرو و مقام دولتی در ترکیه دستگیر و یا اخراج شده‌اند؛ بسیاری از جراید یا تعطیل و یا تنبیه گردیده‌اند؛ و سران سیاسی کرد نیز به زندان افتاده‌اند.پس از کودتای نافرجام رجب طیب اردوغان به دنبال تقویت قدرت خود به عنوان رئیس جمهور طرح رفراندوم اصلاحات قانون اساسی را مطرح کرده که در ماه آوریل برگزار خواهد شد. تبلیغات مقامات ترک در کشورهای اروپایی برای جذب رای به نفع اردوغان باعث تنش بین اروپا و ترکیه شده به طوریکه هلند از ورود وزیر رفاه ترکیه به این کشور خودداری کرد و باعث تنش سیاسی بین دوکشور شد. سخنرانی مقامات ترک در آلمان و اتریش نیز ممنوع شده است.


خروج انگلیس از اتحادیه اروپا
برخلاف انتظارها در کمال شگفتی مردم بریتانیا در همه پرسی برگزیت یا خروج انگلیس از اتحادیه اروپا در ماه ژوئن سرنوشت را به شکل دیگری رقم زدند. انگلیس با رای 52 با 48 رسما از اتحادیه اروپا خارج شد.این درحالی بود که مردم ایرلند شمالی، اسکاتلند، اکثر جوانان بریتانیایی، و شهر لندن رای به ماندن دادند و در نقطه مقابل دیگر شهرهای انگلیس، میانسالان و سالخوردگان بریتانیایی، و ولز رای به رفتن دادند که نهایتا کفه ترازو به نفع دسته دوم سنگینی کرد. پس از این رفراندوم، «دیوید کامرون» رسما از نخست‌وزیر انگلیس استعفا داد و «ترزا مِی» از حزب محافظه‌کار جایگزین وی شد. وی که از حامیان باقی ماندن در اتحادیه اروپا بود پس از نخست‌وزیری، در رفتاری مخالف با رویکردش به خروج از اتحادیه اروپا تاکید کرد.  ترزا می اعلام کرده که تا مارس 2017 برگزیت را رسمی اجرا نخواهد کرد و منتظر برگزاری انتخابات در سه کشور آلمان، فرانسه، و هلند خواهد شد. در هر صورت با توجه به رویکرد نخست وزیر جدید انگلیس، می‌توان انتظار داشت که به زودی شاهد وقایعی چون جدایی اسکاتلند از بریتانیا باشیم.

  صلح پس از نیم قرن در کلمبیا
کلمبیا در این سال شاهد آشتی حکومت و سازمان «فارک» (نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا) بود. وقتی «خوآن سانتوس» رییس‌جمهور فعلی کلمبیا در سال 2010 به ریاست جمهوری رسید، وعده داد که به مبارزه نیم‌قرنی حکومت کلمبیا با فارک ادامه خواهد داد. اما سال 2016 اتفاقی بزرگ رخ داد. با وساطت «رائول کاسترو» -رییس‌جمهور کوبا- دو طرف به پای میز سازش و مصالحه آمدند و این امر بزرگ محقق شد. دو طرف متخاصم، پس از 50 سال حاضر به پذیرش 6 بند توافقنامه صلح شدند و رسما در روز 25 آگوست این خبر اعلام شد.

قرار شد که تایید نهایی این توافق از سوی مردم کلمبیا با برگزاری رفراندوم صورت گیرد. «آلوارو یوریب» رییس‌جمهور سلف سانتوس در میان منتقدانی بود که به شدت به توافقنامه به خاطر رویکرد نرمی که نسبت به فارک داشت انتقاد کردند. نظرسنجی‌ها نشان می‌داد که جامعه کلمبیا یک «آری» مسلم به این توافق خواهد گفت اما در پایان اینچنین نشد. سانتوس که نهایتا برنده جایزه صلح نوبل سال 2016 شد، ناامید نشد و در تاریخ 24 نوامبر طرح جدیدی از توافق را با اعمالی تغییراتی چند، ارائه داد. اما بزرگترین تحول این بود که دیگر نیاز به برگزاری رفراندوم ملی نبود. مجلس نمایندگان کلمبیا با اکثریت آراء این طرح را تصویب و لاز‌م‌الاجرا کرد. اکنون بسیاری از ناظران داخلی و برون‌مرزی و مردم کلمبیا امیدوارند که پایان 50 سال جنگ که موجب کشته‌شدن بیش از نیم میلیون انسان شد نتیجه داشته باشد.

برکناری روئسای جمهور برزیل و کره‌ جنوبی  
«دیلما روسف» رییس جمهور برزیل و «پارک گون هه» رییس جمهور کره جنوبی، بزرگترین چالش دوران زندگی خود را سپری کردند. این دو زن، در سال 2016 از سوی اکثریت مردم خود و مجلس کشورشان به دلیل کارشکنی و خیانت به ملت، به شدت مورد انتقاد قرار گرفتند. در نهایت، دیلما روسوف در 31 آگوست 2016 پس از استیضاح رسما از ریاست جمهوری برزیل خلع شد و معاونش جای او را گرفت. طرح استیضاح  پارک گون هه نیز در 12 مارس 2017 پس از یک دوره تنش سیاسی، از سوی پارلمان کره  تصویب شد و از قدرت عزل گردید. در حالی که روسف المپیک 2016 را در برزیل برای اولین بار برگزار کرد، درگیر اتهامات مربوط به رسوائی شرکت «پتروبراس» (بزرگترین شرکت نفتی و گازی آمریکای جنوبی در برزیل) شد. گرچه او زمانی در گذشته رییس این شرکت و سهمی در این رسوائی نداشت اما ترکش‌های آن گریبانگیرش شد. تمرکز اصلی مخالفان روسف بر پنهانکاری او در رابطه با کسری بودجه کشور در سال 2014 بود که بدینوسیله می‌خواست برای دوره بعدی رای بیاورد. روسف در آگوست مستعفی شد و دوست قدیمی‌ و همتای کره‌ای‌اش «پارک» در ماه نوامبر در کره جنوبی به بن‌بست خورد. وی نیز به این متهم شد که شرکت‌های کره‌ای را تحت فشار قرار داده تا به نفع تصمیمات دولت عمل کنند. مردم در خیابان‌های کره جنوبی خواستار استعفای وی شدند و نهایتا در ماه دسامبر، مجلس ملی کره جنوبی به خواسته مردم توجه کرد و ریاست جمهوری او را به حالت تعلیق درآورد. شرکت سامسونگ نیز در جریان رسوایی خانم پارک دخیل شده و مدیر آن بازداشت است. امری که باعث کاهش شدید سهام این شرکت بزرگ شد.

پایان روابط آمریکا فیلیپین با انتخاب رودریگو دوئرته   
سیاست خارجی به ندرت به انتخابات شکل می‌دهد اما انتخابات کاملا به سیاست خارجی شکل می‌دهد. «رودریگو دوترته» در ماه می موفق شد که با کسب 39 درصد از آراء وارد دفتر ریاست جمهوری شد و بلافاصله پس از جلوس، رویکرد سیاست خارجی فیلیپین را تغییر داد. دوترته در اولین اقدام خود، مانیلا که به هوعی عهد اخوت با واشنگتن داشت را از آن جدا کرد. او، ریکرد ضدآمریکایی صریحی در پیش گرفته و رسما پس از جدیدترین روبرویی‌اش با باراک اوباما، وی را «پسر یک فاحشه» خواند. سپس، رسما اعلام کرد که در دولت او این عهد اخوت به پایان می‌رسد و نیروهای آمریکایی باید ظرف مدت 2 سال از فیلیپین خارج شوند. اما برنده اصلی آمریکا‌ستیزی کنونی فیلیپین، چین است.
کشوری که مردم فیلیپن آن را دوست ندارند. دوترته در جریان شکایت کشورهای حوزه دریای چین جنوبی از جاه‌طلبی‌های چین نیز عقب کشید و رضایت پکن را بدست آورد. قطعا، رییس جمهور جدید فیلیپین برای آمریکایی‌ها یک چالش است و در واقع دوست دارند که سر بر تن او نباشد. اما حرکت اخیرا وی مبنی بر تشکیل ستاد وسیع مقابله با قاچاقچیان مواد مخدر و برخورد بسیار جدی با آنها موجب محبوبیت وی در فیلیپین شده است.
مبارزه او با قاچاقچیان به کشته شدن 4 هزار نفر از این افراد ختم شده و با اینکه از حیث بین‌المللی به جنایت جمعی متهم شده، هیچ وقعی
 نمی‌گذارد و در اراده و تصمیم خود مصر و جدی است.
 او حتی مدعی شده که وقتی شهردار «داوائو» بود، شخصا قاچاقچیان را می‌کشت. دوترته را می‌توان یکی از پدیده‌های بین‌المللی دانست.

توقف پیمان تجارت آزاد فرا آتلانتیک  
«پیمان فرا  آتلانتیک» (TPP) در سال 2016 با هیاهوی بسیار کار خود را آغاز کرد. این توافق را می‌توان بزرگترین توافق منطقه‌ای تاریخ تاکنون و سنگ‌بنای ایجاد توازن دولت اوباما در قبال آسیا دانست. باراک اوباما رئیس جمهور پیشین آمریکا تلاش داشت تا قبل از پایان دوران ریاست جمهوری خود تصویب این پیمان را از کنگره آمریکا دریافت نماید اما پیروزی ترامپ در انتخابات عملا همه چیز را برای وی خراب کرد و حالا رویکرد منفی ترامپ نسبت به این پیمان است که به نتیجه رسیدن آن را تقریبا منتفی کرده است. دونالد ترامپ در اولین روزهای ریاست جمهوری خود ، آمریکا را از این قرارداد خارج کرد، هم اکنون 11 کشور دیگر جهان منتظرند تا جایگزینی برای آمریکا در تجارت آزاد بیابند وسرنوشت این پیمان نامشخص است. بسیاری از کارشناسان سیاست خارجی معتقدند که برنده این پیمان کارگران آمریکایی نیستند بلکه چین است که با توجه به این پیمان قدرت نگارش قوانین در اقتصاد بین‌المللی را پیدا خواهد کرد. آنها، خطر بزرگ‌تر را مربوط به صدمه دیدن فرایند عظیم لیبرالی کردن تجارت که آمریکا کلید آن را در سرتاسر جهان زده می‌دانند. به اعتقاد آنها، این پیمان تجارت لیبرالی را به خطر می‌اندازد و این خطر دامنگیر بسیاری از کشور‌های جهان می‌شود.

آزمایش موشکی کره‌ شمالی  
کره شمالی در سال 2016 و 2017 اقدام به آزمایشات موشکی و هسته ای کرد امری که بامحکومیت سازمان ملل و کشورهای غربی از جمله آمریکا روبرو شد. آزمایش هسته‌ای ژانویه 2016 این کشور، چهارمین آزمایش هسته‌ای آن از سال 2006 بود که در پی آن چند آزمایش موشک بالستیک هم صورت گرفت. در ماه سپتامبر پنجمین آزمایش هسته‌ای صورت گرفت و راندمان انفجار آن 10 کیلوتن بود که تا به امروز بی‌سابقه است. آمریکایی‌ها مدعی هستند که ادعای پیونگ یانگ مبنی بر دستیابی به بمب هیدروژنی و دستیابی موشک‌های اتمی این کشور به خاک آمریکا بلوف است و این کشور چند سال تا این قضیه فاصله دارد. اما اگر این ادعای آمریکا را هم جدی بگیریم، دستیابی جنگ‌افزارهای کره شمالی به ژاپن و کره جنوبی به عنوان دو متحد کلیدی آمریکا بسیار سهل‌الوصول است.  تصویری که در 24 آوریل 2016 توسط روزنامه رسمی دولت پیونگ یانگ منتشر شد، یک موشک بالستیک پرتاب شده از یک زیردریایی را نشان می‌دهد. این کشور همچنین چهار فروند موشک بالستیک را به سمت دریای ژاپن شلیک کرد. در ماه جولای  واشنگتن و سئول بر سر استقرار سامانه دفاع موشکی «تاد» در خاک کره جنوبی توافق کردند. و در ماه مارس بر اساس توافقی که بین سئول و واشنگتن صورت گرفته، بخش هایی از تجهیزات سامانه موشکی پیشرفته «تاد» آمریکا وارد کره جنوبی شده است. هر چند که آمریکا تلاش کرد تا چینی‌ها را بر سر اعمال قطعنامه جدید علیه کره شمالی بر سر موضوع زغال سنگ به عنوان تنها منبع «ارز احتیاطی» این کشور با خود همراه کند و موفق هم شد، اما کره شمالی هیچ تغییری د رفتار خود نداد.  شورای امنیت سازمان ملل متحد در بیانیه ای آزمایش های موشکی کره شمالی را قویا محکوم کرد و آنرا «نقض آشکار» قطعنامه های صادر شده پیشین دانسته است. شورای امنیت در این بیانیه هشدار داده است که اقدامات کره شمالی می تواند به رقابت های تسلیحاتی در منطقه بینجامد.

حملات تروریستی داعش در جهان
حملات تروریستی گروه داعش در سال گذشته کشورهای ، ترکیه ، فرانسه، بلژیک، پاکستان ، آلمان و آمریکا را مورد هدف قرارداد. در ۲۲ مارس سال ۲۰۱۶ (۳ فروردین ۱۳۹۵) سه انفجار در بروکسل، پایتخت بلژیک رخ داد که دو انفجار آن در فرودگاه بروکسل و دیگری در ایستگاه مترو بود. در این انفجار ۳۴ نفر کشته و ۱۳۶ نفر زخمی شدند. این حملات مرگبارترین اقدام تروریستی در خاک بلژیک می‌باشند. داعش مسئولیت این حملات را برعهده گرفته‌است. در 14 جولای عبور یک کامیون از روی حاضران در جشن روز ملی فرانسه در شهر نیس، منجر به کشته شدن 84 و 100 زخمی شد. حمله تروریستی یک دستگاه کامیون به بازار کریسمس برلین، 9 کشته و دستکم 50 زخمی برجای گذاشت. حمله تروریستی یک دستگاه کامیون به بازار کریسمس برلین، 9 کشته و دستکم 50 زخمی برجای گذاشت. حمله تروریستی داعش در قالب تیراندازی گسترده به یک کلوب شبانه به نام رینا در محله بشیکتاش استانبول  باعث کشته شدن ۳۹ نفر شد که ۱۶ نفر از آنها شهروندان کشورهای خارجی بودند.  در این حادثه دست کم ۶۹ نفر زخمی شدند. حمله تروریستی داعش به زیارتگاه «لعل شهباز قلندر» در شهر «سِهون شریف» در جنوب ایالت «سند» پاکستان، ۸۰ کشته و دست کم ۲۵۰ زخمی در پی داشت. گروه تروریستی داعش حمله مرگبار به یک باشگاه شبانه در شهر اورلاندوی آمریکا را که به کشته و زخمی شدن بیش از ۱۰۰ نفر منجر شد، به‌عهده گرفت. فردی به‌نام عمر متین که یک شهروند آمریکایی افغانی‌تبار است با تیراندازی در یک باشگاه شبانه در شهر اورلاندو منجر به  کشته شدن 50 نفر و زخمی شدن 53 نفر دیگر شد.

رئیس جمهوری دونالد ترامپ با زمزمه های تقلب
انتخابات ریاست جمهوری آمریکا با پیروزی دونالد ترامپ در روز 8 نوامبر به پایان رسید اما سازمان CIA معتقد است که در مورد اثرگذاری پوتین در انتخابات آمریکا اطمینان دارد. هم‌اکنون جامعه اطلاعاتی آمریکا معتقد است که پوتین شخصا دستور هک ایمیل‌های حزب دموکرات را صادر کرده و موجب ریزش آرا بر علیه هیلاری کلینتون شده است. سپس اطلاعات مربوطه را در اختیار ویکی لیکس جهت افشا قرار داده است.  FBI بر این باور است که پوتین با تخریب کلینتون و اطرافیان وی، موجب ریزش بخش عظیمی از آرای هواداران وی و پیروزی ترامپ شده است. ترامپ این ادعا را مضحک خوانده است. درعین حال هر روز اخباری از ارتباط  مقامات ارشد کابینه ترامپ با سفیر روسیه جنجالی می شود. داماد ترامپ، وزیر دادگستری و معاون پیشین امنیت ملی ترامپ از متهمین اصلی این رابطه هستند. دونالد ترامپ در 16 ژوئن 2015 رسما به عنوان یک تاجر بیرون از سیستم اعلام کاندیداتوری کرد.
در سرتاسر کارزار انتخاباتی از سوی کارشناسان جدی گرفته نشد و شانسی برای او قائل نمی‌شدند اما مردم آمریکا در روز 8 نوامبر در کمال شگفتی همه وی را به عنوان رییس جمهور انتخاب کردند. وی یکی از پنج رییس جمهور تاریخ آمریکاست که ضمن شکست در جذب آرای ملی توانست به لطف آرای الکترال رییس‌ جمهور شود. همچنین اولین رییس جمهور تاریخ آمریکاست که هیچ تجربه‌ای در سیاست و نظام ندارد. ترامپ در سیاست‌های اعلامی خود از ایجاد دیوار بین آمریکا و مکزیک، بر هم زدن حمایت 30 ساله آمریکا از متحدین خود، لغو همکاری با ناتو، و اخراج مهاجرین از کشور خود سخن گفت. رییس جمهور جدید آمریکا با سیاست «اول آمریکا» باعث نگرانی در میان متحدین اروپایی و دیگر کشورهای جهان درباره آینده بازارهای مالی و سیاست جهانی شده است. دونالد ترامپ در روزهای اول ریاست جمهوری خود با امضای یکسری قانون تازه دستور خروج آمریکا از توافق تجارت فرا آتلانتیک ، منع ورود شهروندان هفت کشور مسلمان عراق، ایران، سوریه، یمن، سودان، سومالی و لیبی و همچنین القای برنامه اوباما کر یا تامین اجتماعی و خدمات درمانی را به امضا رساند. منع ورود این کشورها با ایستادگی از سوی قضات ارشد آمریکا تعلیق شد با این حال بار دیگر دولت ترامپ با حذف کشور عراق از میان فهرست کشورهای ممنوع الورود باعث سردرگمی در فرودگاههای جهان شد. طرح پیشنهادی جمهوری‌خواهان برای جایگزینی طرح بیمه همگانی باراک اوباما، نیز در صورت تصویب و اجرا در همان سال نخست، ۱۴ میلیون آمریکایی را از خدمات بیمه درمانی که اکنون دارند، محروم خواهد کرد.   

 ریزش بازارهای مالی چین
بازار سهام چین در روزهای ۴ و ۷ ژانویه، شاهد ریزش شدید حدود هفت درصد بود که به سرعت در سراسر جهان طنین انداز شد. از ۴ تا ۱۵ ژانویه، بازار سهام چین حدود ۱۸ درصد سقوط کرد. ارزش یوان به پایین‌ترین سطح از مارس سال ۲۰۱۱ سقوط کرد که صادرات چین را در بازار جهانی رقابتی‌تر ساخت و در مقابل، سرمایه‌گذاریهای خارجی را بسیار گرانتر کرد. ریزش بازار سهام چین امواج شوک را در سراسر جهان ارسال کرد و به بازارهای سهام اروپا و آمریکا لطمه زد. نوسانات شدید در بازارهای مالی جهان که به دلیل ریزش بازار سهام چین بود، تردیدی بر جای نگذاشت که چین اکنون سهم بزرگتری در اقتصاد جهانی ایفا می کند.  

پدیده ال نینو
جهان در سال گذشته شاهد پدیده ال نینو بود که تغییرات زیادی را در اقیانوس اطللس و سرتاسر آبهای گرم ایجاد کرد. بخشی از این تغییرات بارش سیل اسا در مناطق آمریکای لاتین و آمرکیای مرکزی و در مقابل خشکسالی در بخش هایی از آسیا و آفریقا بود. یکی از تاثیرات منفی این پدیده آب شدن یخ های قطب شمال و جنوب بوده اند.

آزادسازی شرق حلب
پس از جنگ چند ساله در سوریه  و قدرت گرفتن گروه های تروریستی در شهر حلب ، در ژوئن 2016 با ورود ارتش سوریه به بخش شرقی حلب و با کمک روسیه  و ایران عملیات بسیار گسترده‌ای علیه تروریست‌ها در شرق حلب آغاز شد. نهایتا، در سپتامبر 2016 روسیه و آمریکا برای یک آتش‌بس توافق کردند و قرار شد که تروریست‌ها به همراه بستگان خود از بزرگترین شهر سوریه خارج شوند. آزادسازی حلب به جنگ داخلی سوریه که طی آن نیم میلیون انسان بی‌گناه کشته و 11 میلیون دیگر آواره شدند پایان نداد. هم‌اکنون اکثر نقاط شرقی سوریه در دست مخالفان اسد است. درعین حال پس از چندین درگیری شهر باستانی پالمیرا از چنگ داعش بیرون آورده شد و بسیاری از شهر ها و روستاها از دست تروریست ها خارج شده است. کشورهای ترکیه، روسیه ، ایران امیدوارند در مذاکرات صلح آستانه شورشیان سوری با دولت بشار اسد به توافق آتش بس برسند. در این میان آمریکا نیز نیروهای نظامی خود در سوریه را افزایش داده است و نماینده این کشور در مذاکرات آستانه حاضر خواهد شد.

عملیات موصل
ارتش عراق در 17 اوکتوبر با فرمان حیدر العبادی عملیات بزرگ موصل را با همکاری نیروهای ائتلاف آغاز کرد تا گروه تروریستی داعش را از مقر خود بیرون کند. موصل مرکز استان نینوا و دومین شهر بزرگ عراق در تابستان ۲۰۱۴ به اشغال گروه داعش درآمد. در این عملیات، نیروهای عراق شامل ارتش، الحشد الشعبی، پیشمرگه، پلیس اتحادیه، نیروهای عشایری و محلی و یگان‌های نیروهای سازمان مبارزه با تروریسم حضور دارند. تعداد نیروهای گوناگون عراقی حاضر به شرکت در این عملیات حدود ۳۰ هزار نفر برآورد شده است.تخمین زده شده که بین ۳۵۰۰ تا ۴۵۰۰ نفر از عناصر داعش و بیش از یک میلیون غیرنظامی در موصل حضور دارند. با حمله ارتش عراق به موصل بیشتر سران داعش از این شهر فرار کردند. وزارت دفاع عراق با صدور بیانیه ای اعلام کرد: نیروهای عراقی تاکنون ۸۰ درصد کرانه راست موصل در شمال کشور را از لوث داعش آزاد کرده اند. در ادامه این پیشروی ها نیروهای عراقی موفق شدند کنترل کامل ایستگاه اصلی راه آهن موصل و فرودگاه این شهر را دردست گرفتند.

کشف سه سیاره قابل سکونت شبیه به زمین
اخترشناسان رصدخانه جنوبی اروپا موسوم به ESO موفق به کشف 3 سیاره جدید شده اند که به دور یک ستاره کوتوله می چرخند. نکته حیرت آور این کشف آن است که فاصله این مجموعه تا زمین تنها 40 سال نوری است.اما این تمام هیجان داستان نیست. به باور اخترشناسان هر سه این سیارات بر اساس ابعاد و دمایی که دارند قابل سکونت هستند. این اطمینان خاطر تا آن حد است که اخترشناسان این سه سیاره را به عنوان بهترین کاندیداهای کشف حیات در خارج از منظومه شمسی می دانند.اخترشناسان با استفاده از پیشرفته ترین ابزار رصدی در رصدخانه ESO که در صحرای آتاکامای پرو واقع شده موفق به کشف این سیارات شده اند. این دنیاهای جدید به دور ستاره کوتوله قرمز بسیار سردی به نام 2MASS J23062928-0502285 می گردند که اکنون با نام کوتاه تر TRAPPIST-1 شناخته می شود.بررسی های بیشتر اخترشناسان نشان داده که این سیارات از حیث اندازه شباهت زیادی به زمین دارند به طوریکه دوره حرکت مداری دو مورد از این سیارات 1.5 و 2.4 روز است. با این حال در مورد سیاره سوم اوضاع کمی فرق می کند. این سیاره مدار حرکتی نسبتا متغیری دارد تا جایی که دوره حرکت مداری آن بین 4.5 تا 73 روز است. از دیگر رویدادهای رخ داده در سال گذشته ترور سفیر روسیه در یک گالری عکاسی در ترکیه توسط داعش ، دیدار «پاپ فرانسیس» رهبر کاتولیک‌های جهان  و «کیریل یکم» اسقف کلیسای ارتدوکس روسیه که اولین دیدار رهبر کاتولیک‌های جهان و رهبر ارتدوکس‌های جهان با پس از یکهزار سال بود. اعلام خروج آفریقای جنوبی، گامبیا، و برونودی از دیوان بین‌المللی کیفری.  تشدید جنگ داخلی سودان جنوبی. «متیو رنتزی» به عنوان جوان‌ترین نخست‌وزیر تاریخ ایتالیا در ماه دسامبر پس از رد درخواستش مبنی بر به اجرا گذاشتن ریاضت اقتصادی، رسما استعفا داد. ظهور «نوربرت هافر» به عنوان نامزد جناح راست «آزادی» بر صحنه سیاسی اتریش و واگذاری نتیجه به «السکاندر فاندر بلن» با اختلاف کم. اگر هافر موفق به پیروزی می‌شد، اولین مقام عالی راست‌گرای یک جامعه اروپایی پس از جنگ جهانی دوم بود که به عالی‌ترین جایگاه کشور دست می‌یافت.