روزنامه جهان صنعت
1395/12/28

هشدار معاون گردشگری برای گرانی سفرهای داخلی

معاون گردشگری با ارائه توضیحاتی درباره علت گرانی سفرهای نوروزی هشدار داد زنگ خطر گرانی سفر به ایران به صدا درآمده است. مرتضی رحمانی‌موحد بر این باور است که گرانی سفرهای داخلی تابع شرایط محدود حال حاضر است، هرچند نبودن مرجعیت واحد در گردشگری و زنجیره از‌هم‌گسیخته خدمات سفر را اصلی‌ترین دلایل پدیدآورنده وضع موجود می‌داند.
او که خود به قیمت بالای برخی تورهای نوروزی معترف است، در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود تاکیدهای پی در پی رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بر ارزان‌سازی سفر و ارائه پیشنهادی متنوع، همچنان اقدامی در این‌باره نمی‌شود و نوروز هر سال افزایش قیمت در تورهای داخلی و خارجی فراتر از بازار عرضه و تقاضا و حتی شاخص نرخ تورم حرکت می‌کند و در شرایطی که بخش خصوصی حاضر نیست از سود خود بگذرد، این ارزان‌سازی توسط کدام سازمان یا نهاد باید اتفاق افتد، گفت: «ارزان‌سازی کار سختی است، فقط کافی است روی خدمات نام «ارزان» گذاشته شود، آن وقت برای دریافت یارانه، توقع ایجاد می‌شود، بخش خصوصی که نمی‌تواند این سوبسید را بدهد تا خدماتش ارزان شود، این ما هستیم که باید اقدامی کنیم.»
او در عین حال یادآور شد گردشگری با زنجیره خدمات و شاخص‌هایی که به بسته سفر تبدیل می‌شود، مواجه است و اظهار کرد: متاسفانه ما صاحب همه این زنجیره نیستیم و نمی‌توانیم به همه بخش‌ها امر و نهی کنیم. متولی گردشگری در این کشور هم که به تنهایی نمی‌تواند کاری کند، باید یک پنجره واحد و چتر باشیم تا اتفاقی که درباره‌اش حرف می‌زنیم رخ دهد.
رحمانی در پاسخ به این پرسش که آیا ستاد هماهنگی خدمات سفر که شما در راس آن هستید و ٢٢ سازمان، وزارتخانه و نهاد در آن عضویت دارند، چه نفوذ و اثری دارد، آیا این ستاد نمی‌تواند نقش همان چتر یا پنجره واحد را ایفا کند، گفت: «ستاد سفر مسوولیت هماهنگی دارد، نمی‌تواند وارد حوزه قانونی سایر دستگاه‌ها شود. مشکلات را حل می‌کند اما نمی‌تواند تکلیف یا قیمت تعیین کند. در ستاد، با همه اعضا صحبت می‌کنیم و در کمیته‌های زیرمجموعه آن آسیب‌شناسی انجام می‌دهیم.»
او اضافه کرد: «مشکل ما این است که مثلا برای هتل سقف نرخ تعیین می‌کنیم، مثلا یک اتاق ۳۵۰ هزار تومان که هتلدار بسته به شرایط مسافرپذیری خود، همان اتاق را یک روز می‌تواند به نرخ ١۵٠ هزار تومان بفروشد و یک روز ۳۵۰ هزار تومان، اما چون مردم اطلاع ندارند فکر می‌کنند گرانفروشی شده و نمی‌دانند آن ۱۵۰ هزار تومان حاصل معادلات هتل در شرایط خاص بوده است. برای همین مشتری معترض می‌شود که خدمات گران را گرفته؛ مشکلی که الان آژانس‌ها با آن روبه‌رو شده‌اند در حالی که واقعیت آن است که هتل گران نمی‌فروشد بلکه دیگر تخفیف نمی‌دهد چون مشتری دارد و می‌خواهد گذشته را جبران و سرمایه‌گذاری‌اش را تضمین کند.»

او بر این باور است که همراهی شرکت‌های هواپیمایی می‌توانند به معتدل شدن هزینه سفر در ایران کمک زیادی کنند و در این باره توضیح داد: «اگر دولت نگاه راهبردی داشته باشد که دارد، باید تعریف اقتصادی با معنای حمایت و هدایت صورت گیرد، حمایت به این منظور که ایرلاین با یک هزینه پایین مسافر را به مقصدی انتقال دهد و به هتلدار، سوغات و پذیرایی بسپارد. ممکن است آن ایرلاین به سود بالا نرسد ولی کشور به سود بالا می‌رسد. لازم است این نگاه در کشور تقویت شود.»
چرا سفر به خارج گران است
او در بخش دیگر این گفت‌و‌گو با ایسنا، درباره گرانی تورهای خارجی در نوروز نیز گفت: «ارزیابی‌هایی که روی تبلیغات و میزان درخواست‌های چارتری صورت گرفته نشان می‌دهد، ۱۹ کشور، اصلی‌ترین مقاصد مسافران ایرانی هستند. سیاست ما همیشه بر این بوده که برای متوازن کردن گردشگران ورودی و خروجی، ظرفیت داخلی را از نظر اقتصادی و رضایتمندی، پررنگ کنیم تا بسته سفر ایران، رقابتی شود ولی با مشکلاتی روبه‌رو هستیم که نبود بالانس میان زمان اوج سفر در نوروز ایران و فصل کم سفر در کشورهای همسایه از آن جمله است.»
او اضافه کرد: «دقیقا در نوروز که اوج سفر در داخل است، فصل کم سفر در کشورهای هماسیه است بنابراین آنها تمام مزیت‌های خود را برای جذب گردشگران بیشتری از ایران به کار می گیرند، این یکی از دلایل افزایش یا کاهش قیمت در نوروز است.»
رحمانی در پاسخ به این پرسش که چطور ممکن است در کشورهایی که پیک سفر نیست و ظرفیت‌ها خالی است، قیمت‌ها با این همه تغییر و افزایش روبه‌رو شود؟ گفت: «البته اگر توازن قیمت اتفاق افتد، استقبال می‌کنیم، چون نگاه مان به نوروز تقویت سفرهای داخلی است، اما به هر حال هزینه‌ها تحت تاثیر تقاضایی که در بازار ایران به‌وجود آمده افزایش می‌یابد، برای مثال ظرفیت گرجستان محدود است وقتی در نوروز بیش از این ظرفیت، مسافر به آن کشور سفر می‌کند، یعنی تقاضا بالاست و هتلدار هم قیمت خارج آن فصل را می‌دهد، در حالی که ۱۵ فروردین همان قیمت‌ها به نصف می رسد.»
او با این انتقاد که ما با این روش سفر کردن، کشورهای همسایه را هم به سرنوشت خومان دچار کرده‌ایم، افزود: «علت گرانی سفرهای خارجی، ظرفیت کم کشورهای مقصد ایرانی‌ها در نوروز و محدود بودن پروازهاست. سال‌های قبل تعداد پروازهای چارتری خیلی زیاد بود و این قیمت را پایین می‌آورد ولی حالا تعداد پروازهای چارتری کمتر شده و هتل هم که محدود است، پس قیمت‌ها بیشتر شده است، مثل لبنان را در نظر بگیرید، برای یک هفته سفر به آن باید پنج میلیون تومان بپردازید، چرا باید این مقصد اینقدر گران باشد! علت آن نبود پرواز چارتری و بستن قیمت تورها روی پروازهای برنامه‌ای است که گران‌ترند، هتل‌ها همین وضعیت را دارند.»
نوروز متفاوت یعنی چه
معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در ادامه درباره نوروزی که با شعار «متفاوت» همراه شده، توضیح داد: «نوروز متفاوت یعنی نظارت، قیمت و کیفیت متفاوت باشد، مثلا هر سال در نوروز نرخ اتوبوس‌ها و قطار در فاصله ۲۰ روز افزایش می‌یافت و بعد به حالت قبل برمی‌گشت، در حالی که در نوروز ۹۶ این تغییر صفر است.»
او اضافه کرد: «نظارت‌ها تشدید شده و قیمت خدمات اقامتی تغییر نکرده و روی همان تورم 5/11 درصد که قانونگذار اجازه داده ثابت مانده است. البته بهره‌بردارهای استاندارد شده می‌توانند نرخ خود را پس از تایید ما اعلام کنند.» رحمانی بیان کرد: «متفاوت بودن یعنی مسیرهایی را به وای‌فای متصل می‌کنیم که فعلا در نوروز پیش رو، مسیر تهران ـ مشهد پایلوت است و مسافرانی که در این مسیر حرکت می‌کند می‌توانند اطلاعات شهرها را از این طریق دریافت کنند. نقاط توقگاهی برای کنترل ترافیک و مدیریت رفت و آمد با ناجا و پلیس راه را تعیین می‌کنیم تا در آن نقاط نیز خدماتی مثل وای فای و بازرچه صنایع دستی ارائه شود.»
نوروزگاه و جشن ملی در سراسر نقاط اجرا خواهد شد و هر دستکاهی خدمات متفاوت خود را ارائه می‌کند.
معاون گردشگری حتی بر این باور است که حجم کلاهبرداری‌ها در نوروز کمتر خواهد شد و در این‌باره گفت: «این اتفاق خواهد افتاد، چون دو سال است روی موضوع استفاده از فضای مجازی کار می‌کنیم، چون مردم در این فضاست که به شرایط غیرواقعی دست پیدا می‌کنند، برای همین نظارت در همه‌ی استان‌ها جدی شده و با تشکل‌ها صحبت کرده‌ایم و برای ایجاد سیستم خودارزیابی ابلاغ‌هایی شده است.»