افزایش دستمزد؛ افزایش بیکاری؟

مرسل صدیق*- افزایش 5/19 درصدی دستمزد سال 97 ابلاغ شده. این موضوع پنجره‌ای تازه برای مشکلات پیش روی کارفرمایان باز می‌کند. واحدهای صنعتی برای ادامه حیات خود نیازمند حرکت چرخ‌هایی هستند که اگر کند بچرخد به قطع از حرکت خواهند ایستاد.
این توقف و ایستایی منجر به مشکلاتی پیچیده و غیر‌قابل حل خواهد شد. شرایط کنونی به سمتی پیش می‌رود که مشکلات حوزه ارز، افزایش تعریف‌نشده دستمزدها و همچنین افزایش قیمت مواد اولیه، دست به دست هم داده‌اند تا نه‌تنها سرعت چرخ‌های صنعت کاهش پیدا کند بلکه متوقف شود. مشکلات حاصل از این توقف اما سیستم کلی اقتصاد کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد. شانس بقای کارفرما کاهش پیدا می‌کند و در صورت تضعیف، مجبور به تعدیل و کاهش نیرو خواهد شد. هرچند کارآفرینان هیچ تمایلی به محدود کردن دایره فعالیت خود ندارند اما گاه به دلیل تنگ شدن دایره تصمیمات خود تحت اجبار و ناخواسته این روش را اجرایی می‌کنند.
چالش بر سر دستمزد، آشفتگی بازار ارز و همچنین افزایش قیمت مواد اولیه موجب می‌شود تا در نهایت قیمت تمام‌‌‌شده کالا افزایش پیدا کند. این افزایش قیمت، مصرف‌کننده را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باید افزایش قیمت را پرداخت کند. چنین شرایطی در بازار رقابت موجب خواهد شد تا کالای با قیمت بالاتر حذف شود.
کسانی که تولیدات‌شان ظرفیت لازم برای افزایش قیمت را داشته باشد در این عرصه کمتر متضرر می‌شوند و در بازار رقابت همچنان به زیست خود ادامه می‌دهند. این در حالی است که تولیدات ضعیف‌تر در کارگاه‌های تولیدی با پشتوانه اندک کمتر امکان رقابت خواهند داشت و به نوعی به فعالیت خود پایان خواهند داد.
شرایط کنونی به گونه‌ای است که امکان تصمیم‌گیری سریع برای کارفرما وجود ندارد و باید در انتظار مشاهده اثر‌گذاری‌های بعدی افزایش غیرمنطقی دستمزدها باشیم. کارفرما در شرایطی که امکان پرداخت دستمزد را نداشته باشد بی‌شک توانایی ادامه کار را نیز ندارد و ادامه این روند به سویی می‌رود که سیل عظیمی از کارگران وارد دایره بیکاران شوند.
از آنجا که وزارت کار تصمیم به افزایش 5/19 درصدی دستمزد 97 گرفته منطقی است که باید امکانات کافی برای حمایت تولید‌کنندگان را نیز فراهم کند. این حمایت به طور قطع در چارچوب حمایت‌ها و تامین‌های مالی است، حال آنکه اگر این امکانات از تولید‌کنندگان دریغ شود دور از ذهن نیست که به دلیل بیکاری‌های گسترده مشکلات بیشتری بر سر راه دولت قرار گیرد.
آسیب‌های اقتصادی سال 97 اگرچه ساختاری است اما با مدیریت خردمندانه قابل کنترل خواهد بود. امید است مدیران توانایی تطبیق را داشته باشند و مجبور به خروج از دایره تولید نشوند.
*کارآفرین
بلیط اتوبوس