روزنامه وطن امروز
1397/01/27

صرافی یا بقالی؟

گروه اقتصادی: با وجود صدور 11 اطلاعیه بانک مرکزی درباره یکسان‌سازی نرخ ارز، مسؤولان هنوز به ابهام‌های بزرگ پاسخ نداده‌اند. به گزارش «وطن‌امروز»، در 10 روز اخیر بانک مرکزی ضوابط خرید و فروش و نگهداری ارز را با اطلاعیه‌ها و بخشنامه‌های فراوان ابلاغ کرده اما بزرگ‌ترین سوال‌های ارزی هنوز بی‌جواب مانده‌ است؛ طبق بخشنامه‌های جدید، خرید و فروش ارز در صرافی‌ها ممنوع شده و حالا پرسش این است که با ادامه این روند تکلیف صرافی‌ها چه می‌شود؟ به عبارت بهتر اگر صرافی‌ها ارز خرید و فروش نکنند پس چه کار کنند؟ دومین ابهام بزرگ این است که اگر یک مسافر بیش از ارز مسافری اعلام شده احتیاج داشته باشد و صرافی‌های کشور مقصد ریال ایران را نپذیرند چه باید کرد؟ تکلیف یک مسافر که قصد دارد به امارات سفر کند و بیش از 500 یورو احتیاج دارد روشن نیست. بانک مرکزی تا این ابهام‌های بزرگ را برطرف نکند نمی‌تواند مدعی یکسان‌سازی ارز شود.  گزارش میدانی خبرنگار ما نشان می‌دهد صرافی‌های میدان فردوسی تهران نمی‌دانند با مجوز صرافی غیر از خرید و فروش ارز چه کاری می‌توانند انجام دهند. آنها در گفت‌وگو با خبرنگار «وطن امروز» از این تصمیم بانک مرکزی شوکه هستند و انتظار تصمیم جدید در این باره را می‌کشند. رئیس کانون صرافان با دعوت از صرافی‌ها به صبوری برای روشن شدن سیاست‌های جدید ارزی کشور، گفت: بزودی جلسه‌ای با مسؤولان بانک مرکزی درباره آینده فعالیت صرافی‌ها برگزار می‌کنیم. سعید مجتهدی درباره اقدام دولت در یکسان‌سازی نرخ ارز افزود: هفته گذشته معاون اول رئیس‌جمهوری از تصمیم دولت برای آغاز اجرای یکسان‌سازی نرخ ارز خبر داد و در روزهای گذشته نیز دولت و بانک مرکزی جلسه‌ها و مصوبه‌هایی را برای پوشش تقاضای ارزی مصرف‌کنندگان داشتند. وی با یادآوری اینکه در شیوه گذشته، صرافی‌ها همه نیازهای ارزی متقاضیان را پوشش می‌دادند، گفت: نمی‌توان از تقاضای ارزی برای قاچاق کالا و ارز و نیز اقداماتی که پولشویی محسوب می‌شود، چشم‌پوشی کرد و نیاز است پالایشی در تقاضاهای ارزی انجام شود. مجتهدی با تاکید بر اینکه صرافی‌ها در زمینه مبارزه با پولشویی با برنامه‌های دولت همسو هستند، اظهار داشت: صرافی‌ها در اقتصاد جهانی حضور فعال دارند و قابل محو نیستند؛ در ایران نیز صرافی‌ها در سالیان گذشته بازوی اقتصادی کشور بوده‌اند و انتظار می‌رود صبوری کنند تا فضای روشنی برای آینده فعالیت آنها ترسیم شود. رئیس کانون صرافان با یادآوری اینکه تاکنون جلسه‌های ارزی در سطح حاکمیتی بوده است، افزود: بزودی مسؤولان کانون صرافان جلسه‌ای با مدیران بانک مرکزی خواهند داشت تا چگونگی حضور صنف صرافی در مبادلات ارزی مشخص شود. وی تاکید کرد: صنف صرافی منافع ملی را به منافع صنفی خود ترجیح می‌دهد و توانایی لازم را برای همکاری با دولت در جهت پوشش مبادلات ارزی کشور دارد. مجتهدی افزود: باید اجازه داد مسؤولان به بازار ارز نظم بدهند و در این شرایط صبوری خریداران و فروشندگان ارز ضروری است تا جایگاه هر کسی اعم از بانک‌ها و صرافی‌ها در بازار مشخص شود. وی با یادآوری اظهارات رئیس کل بانک مرکزی درباره اینکه هنوز بخشی از مبادلات بین‌المللی ایران به عهده صرافی‌هاست، گفت: هنوز روابط بانکی ایران در سطح مطلوب نیست و از این رو صرافی‌ها می‌توانند در مراودات ارزی همکاری لازم را با دولت داشته باشند. وی همچنین به مقررات گروه ویژه اقدام مالی (FATF) برای مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم در جهان اشاره کرد و افزود: باید کمک کنیم تا دست کسانی که در امور پولشویی و قاچاق فعالند، از سیستم ارزی کشور کوتاه شود و نظام پولی کشور به سطح استانداردهای بین‌المللی برسد. مجتهدی، حضور صرافان را برای کمک به سیستم نقل و انتقالات مالی کشور ضروری دانست و گفت: با توجه به تحریم‌ها، بدون کمک صرافی‌ها نمی‌توان انتظار داشت چرخه پولی به طور کامل شکل گیرد.رئیس کانون صرافان در پاسخ به اینکه کدام یک از صرافی‌ها قرار است با اقدام نیروی انتظامی پلمب شوند، اظهار داشت: صرافی‌های دارای مجوز رسمی از بانک مرکزی مشکلی ندارند اما اگر مجوز صرافی حتی یک روز پیش نیز باطل شده باشد، باید تمدید شود. وی در عین حال افزود: باید بین صرافی‌ای که نسبت به دریافت مجوز اقدام کرده و همه معاملات آن در سامانه نظارت ارز ثبت می‌شود و مالیات سالانه را به طور شفاف می‌پردازد با صرافی‌ای که هیچگاه مالیات نداده و معاملات آن نیز قابل پیگیری نیست و اقدام‌هایش مصداق پولشویی است، تفاوت قائل شد. وی ابراز امیدواری کرد که در شیوه جدید ارزی، فضا برای مبارزه با پولشویی بیش از پیش فراهم شود.
صرافی یا بقالی؟!
بر اساس گزارش میدانی خبرنگار «وطن‌امروز» پس از تعطیلات چند روزه بازار ارز و عبور قیمت دلار از 6 هزار تومان، دیروز میدان فردوسی و خیابان سبزه میدان ساعات بسیار آرامی را پشت سر گذاشتند؛ نه خبری از متقاضیان ارز و صف‌های طولانی بود و نه خبری از دلالان و سفته‌بازها اما تا چشم کار می‌کرد نیروهای امنیتی و انتظامی در معابر حضور داشتند، آنها حتی اجازه ایستادن در خیابان‌های اطراف میدان فردوسی را به عابران نمی‌دادند و از آنها می‌خواستند اگر کاری ندارند توقف نکنند. اکثر صرافی‌ها دایر بودند اما هیچکدام کاری انجام نمی‌دادند. طی گفت‌وگویی که با یکی از صرافی‌های معتبر داشتیم او درباره شرایط این روزهای بازار ارز گفت: با وجود اینکه مجوز محل کار ما خرید و فروش اسکناس است اما اجازه این کار را به ما نمی‌دهند. بانک مرکزی کریمانه به ما پیشنهاد می‌کند سکه بفروشیم و از این راه امرار معاش کنیم، اگر می‌خواستیم این کار انجام دهیم طلافروشی می‌زدیم و دیگر نیازی نبود 4 میلیارد تومان را در رهن بانک به عنوان پشتوانه سرمایه‌گذاری کنیم یا سالی 160 میلیون بابت ضمانت پرداخت کنیم. وی افزود: نه‌تنها متضرر شده‌ایم که حتی آینده مشخصی هم نداریم و نمی‌دانیم باید چه کاری انجام دهیم. سوال ما از مسؤولان بانک مرکزی این است که اگر قرار نیست ارز بفروشیم باید چه کاری انجام دهیم؟ صراف دیگری که ترجیح داده بود به جای بیکار نشستن در مغازه‌اش به بیرون بیاید و گذر مردم را تماشا کند، در این باره گفت: از صبح تاکنون تعداد زیادی توریست به اینجا آمده‌اند که یا ریال می‌خواستند یا ارزهای خارجی اما اجازه خدمات‌دهی به آنها را نداریم و آنها هم سردرگم شده‌اند. وی افزود: مسؤولان به اشتباه فکر می‌کنند ارز فقط دلار است و به دلیل مخاطرات اخیر می‌آیند تمام حجم ارزی کشور را مسدود می‌کنند، در صورتی که بیشترین مسافران ایرانی اساسا احتیاجی به دلار ندارند و ما می‌توانستیم در تامین ارز به آنها کمک کنیم. این صراف ادامه داد: دولت در حال حاضر دارد اشتباهات پولی خود را با بستن صرافی‌ها حل می‌کند. زمانی که با حجم بالا پول انتشار می‌یابد و اینگونه به یکباره ارزش آن کاسته می‌شود، چه ارتباطی به من صراف دارد که خدمات تعویض پول انجام می‌دهم؟ وی در پاسخ به این سوال که پس از این با توجه به اینکه اجازه خرید و فروش ارز ندارید چه کاری انجام می‌دهید؟ گفت: واقعا نمی‌دانیم باید چه کار کنیم. ما برای ایجاد و دایر بودن صرافی بسیار پول خرج کرده‌ایم اما با یک تصمیم خلق‌الساعه بانک مرکزی کارمان را از دست دادیم. این صراف اظهار داشت: اگر بانک مرکزی اراده کنترل سفته‌بازها را دارد، صرافی‌های نامعتبر را تعطیل کند. در همین میدان فردوسی همه صرافی‌های غیر معتبر را که 4 میلیارد تومان اعتبار را در رهن بانک نگذاشته‌اند می‌شناسند؛ بانک مرکزی باید با آنها برخورد می‌کرد نه اینکه ‌تر و خشک را با هم بسوزاند و بگوید هیچ صرافی‌ای حق خرید و فروش ارز را ندارد.  بر اساس این گزارش، بازار آزاد ارز اساسا تعطیل شده است و ارز تنها توسط بانک‌ها عرضه می‌شود که به نظر می‌رسد گرفتن ارز از این مسیر هم سختی‌ها خاص خود را دارد. با وجود اینکه با تدابیر اندیشیده شده توسط بانک مرکزی از التهابات بازار کاسته شده است اما کارشناسان بیم آن دارند که این محدودیت و خفه کردن تقاضا از جای دیگری سر باز کند و آسیب‌های بیشتری به نظام پولی و بانکی کشور برساند.