عبور از تیلرسون

دونالد‌ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده بالاخره تصمیم خود را گرفت و رکس تیلرسون را از وزارت امور خارجه این کشور برکنار کرد. خبر برکناری تیلرسون از ماه‌ها پیش به گوش می‌رسید و هر بار با تکذیب کاخ سفید همراه می‌شد اما حالا این خبر بارها تکذیب شده به وقوع پیوسته است و یکی از مزاحمین ماجراجویی‌های دونالد‌ترامپ از سر راه او کنار گذاشته شده است.
واقعیت آن است که رئیس جمهور غیر قابل پیش بینی آمریکا نسبت به حضور تیلرسون در وزارت امور خارجه از همان ماه‌های ابتدایی حساسیت خاصی پیدا کرده بود و با وجود برخی ظاهرسازی ها، اختلافات و تنش‌های فی مابین‌ترامپ و همراهانش با دیپلمات‌های وزارت امور خارجه عیان شده بود. شاید بتوان مهمترین موضوع اختلاف میان‌ترامپ و تیلرسون را چگونگی مواجهه با توافق هسته‌ای دانست. تیلرسون در تلاش بود تا در برابر تصمیمات دیوانه‌وار دونالد‌ترامپ در حوزه سیاست خارجی در حد توان خودش بایستد و با روش‌هایی که دیپلمات‌ها به خوبی آن را تشخیص می‌دادند مواضع وزارت امور خارجه آمریکا را مواضع دولت این کشور در حوزه سیاست خارجی نشان دهد.
به عنوان مثال با مقایسه اظهارنظرهای‌ترامپ و تیلرسون در زمانی که رئیس جمهور آمریکا از اعلام قدس به عنوان پایتخت اسرائیل سخن گفت و وعده انتقال سفارت ایالات متحده به این شهر را داد می‌توان به این نتیجه رسید که وزارت امور خارجه آمریکا به رهبری آقای تیلرسون لزوما همان دیدگاه‌ترامپ را درباره این موضوع نداشت. این سخن به آن معنا نیست که با کلیت چنین تصمیمی مخالف بوده باشند زیرا حتی در دوران دولت میانه‌رو باراک اوباما هم چنین موضوعی مطرح بود بلکه بحث بر سر نوع بیان و عملکرد دونالد‌ترامپ در چنین موضوعاتی است.
بسیاری از تحلیلگران بر این عقیده هستند که یکی از مهمترین دلایل آنکه رئیس جمهور آمریکا تا به امروز و با وجود تهدیدات فراوان هنوز نتوانسته است خللی بر توافق هسته‌ای ایجاد کند حضور و نقش پررنگ رکس تیلرسون در مانع‌تراشی برای این امر بوده است. بنابراین می‌توان گفت برکناری وزیر امور خارجه دولت‌ترامپ می‌تواند اثر منفی قابل توجهی بر چگونگی اجرای توافق هسته‌ای
داشته باشد.
اگر تا به امروز نسبت به عدم توجه دولت‌ترامپ در موضوع اجرای مفاد برجام‌تردیدی وجود داشت امروز دیگر می‌توان با اطمینان بالایی این نکته را مطرح کرد که به زودی شاهد خروج ایالات متحده از توافق هسته‌ای خواهیم بود. در نتیجه می‌توان برکناری رکس تیلرسون را از زاویه‌ای دیگر زنگ هشدارباش برای ایران نیز دانست.
توضیح بیشتر آنکه تا مدت اندکی دیگر رئیس جمهور آمریکا می‌باید نظر خود درباره ادامه اجرای برجام و یا خروج از آن را اعلام کند و با سکوت کنگره این کشور حالا دیگر تصمیم با دونالد‌ترامپ است. در میان اعضای دولت‌ترامپ، رکس تیلرسون و چند نفر دیگر که در هفته‌های اخیر از سِمَت‌های خود برکنار شده‌اند از جمله افرادی بودند که نسبت به تاثیر منفی تصمیمات‌ترامپ بر جایگاه آمریکا در صحنه بین‌الملل هشدار می‌دادند اما حالا و با حذف این افراد می‌توان گفت دونالد‌تراپ تصمیم خود را درباره توافق هسته‌ای گرفته است و به زودی پایان اجرای برجام از سوی آمریکا اعلام می‌شود.
حال پرسش اساسی این است که با وجود چنین نشانه هایی موضع مشخص ایران در قبال این موضوع چیست؟
آیا تصمیم گیران ارشد نظام نسبت به این موضوع بسیار مهم توجه کافی را دارند و یا همچنان به همان سیاست گذشته در قبال اختلافات ایران و غرب ادامه خواهند داد؟!