روزنامه ایران
1396/12/22

عباس آخوندی وزیر مسکن ، راه و شهرسازی







گروه اقتصادی / تنها یک هفته به‌پایان سال باقی مانده است اما سه وزیر دولت، در حال استیضاح هستند. این در حالی است که همین افراد 6 ماه پیش از مجلس برای حضور مجدد در دولت دوازدهم از مجلس رأی اعتماد گرفته بودند و با توجه به این مسأله، در حالی که استیضاح حق مجلس است، بسیاری از کارشناسان بر این باور هستند که این اقدام بیشتر از هر چیز، سیاسی است. «ایران» به‌همین بهانه نگاه کوتاهی به عملکرد دو وزیر در حوزه اقتصاد داشته است.
نگاهی به عملکرد محمود حجتی
کشاورزی یکی از بخش‌هایی بوده است که طی سال‌های اخیر، بیشترین نفع را به اقتصاد کشور رسانده است. در رشد اقتصادی 12 درصدی سال 95، پس از نفت، کشاورزی با حدود 5 درصد رشد، بیشترین تأثیر را در رسیدن به رشد اقتصادی داشت و بازگشت امنیت غذایی پس از تراز تجاری غذایی منفی 9.2 میلیون دلاری در سال 91، عملکرد مثبت دولت را می‌رساند.
عملکرد محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی به نحوی است که کاوه زرگران، رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاق بازرگانی تهران درباره آن می‌گوید: «نگاهی به مواضع منتقدان گویای این مطلب است که استیضاح‌کنندگان در بسیاری از موارد با نگاهی منطقه‌ای و نه رویکردی ملی، عملکرد وزیر جهاد کشاورزی را مورد نقد قرار داده اند؛ در حالی که اگر منتقدان در مسندی که امروز حجتی بر آن تکیه زده است قرار می‌گرفتند و خود را پاسخگو به ملت ایران می‌دانستند نه مردم شهر یا استانی خاص، هرگز منافع ملی را فدای خواسته‌های منطقه‌ای خود نمی‌کردند.»
او ادامه می‌دهد:«عملکرد محمود حجتی در طول دوران تصدی‌اش در وزارت جهاد در مواردی جای نقد و بررسی دارد؛ با وجود این با توجه به محدودیت‌های بودجه‌ای و پتانسیل‌های موجود، در بسیاری از حوزه‌های مرتبط با بخش کشاورزی بهترین خروجی را ارائه کرده است. وی در اجرای سیاست‌های کلی نظام در بخش زراعت و باغبانی عملکرد کاملاً موفقی از خود نشان داده و با وجود ضعف‌هایی در بخش دامپروری و صنایع تبدیلی، از منظر متولیان صنایع تبدیلی کشور، استیضاح حجتی از زوایای بسیاری، اجحاف در حق بخش کشاورزی کشور محسوب می‌شود، زیرا وی تنها با تغییرات جزئی در سیاست‌ها، می‌تواند بهتر از گذشته به کار خود ادامه دهد.»
نگاهی به آمارهای این حوزه نیز نشان می‌دهد که حجتی اوضاع کشاورزی و غذایی کشور را از وضعیتی شبیه به فاجعه، تغییر داد. حتی خوزه گراسیانو داسیلوا، مدیر کل فائو نیز در دیدار با حجتی گفته بود: «ایران الگوی بسیار خوبی است برای اینکه ببینیم چگونه می‌توان در شرایط بسیار سخت به امنیت غذایی دست یافت.» برای مثال میزان خرید گندم داخلی با رشد 67 درصدی از 4.8 میلیون تن در سال 92 به بیش از 8 میلیون تن در سال 94 افزایش یافت. همچنین این افزایش خرید در سال 95 نیز ادامه یافت و به 11.5 میلیون تن در سال رسید. امسال نیز  11.5 میلیون تن گندم در کشور خریداری شده که این میزان 2.5میلیون بیشتر از مصرف سالانه کشور است.
نگاهی به عملکرد عباس آخوندی
عباس آخوندی با احتساب این دفعه، 5 بار برای گرفتن رأی اعتماد به مجلس رفته است. از دفعه قبلی که برای کابینه دوازدهم معرفی شده بود، تنها 6 ماه می‌گذرد و بجز حادثه هواپیما که در حوزه حمل و نقلی کشور اتفاق افتاد، رخداد دیگری در این بازه نیم‌ساله وجود نداشته است.
با این حال بررسی عملکرد آخوندی نشان می‌دهد که او در حوزه حمل و نقلی کشور بیش از شهرسازی موفق بوده است. امسال، 5 مرکز استان به شبکه ریلی کشور متصل شدند و 85درصد از پروژه‌های بزرگراهی کشور هم به بهره‌برداری رسیدند. از طرفی دیگر، رکورد ریل‌گذاری سالانه شکسته شد و در سال 96، حدود 500 کیلومتر ریل‌گذاری جدید در کشور صورت گرفت در حالی که میانگین ریل‌گذاری در سال‌های گذشته، 317 کیلومتر بود. تنها در بخش‌های زیرساختی، بیش از 80هزار نفر به‌صورت مستقیم اشتغال دارند و 12 هزار ماشین سنگین مشغول به‌کار هستند.
یکی از مهم‌ترین اقدامات آخوندی، توسعه ناوگان هوایی و فرودگاهی کشور بوده است. پر سر‌و‌صداترین و بیشترین قراردادها بعد از برجام، در این حوزه منعقد شد. خرید ایرباس، بوئینگ و ‌ای‌تی آر، نه تنها پرسروصداترین اقدام آخوندی، که در کنار قرارداد با توتال، جنجالی‌ترین اقدام در کل دولت یازدهم بود. آخوندی هم ناوگان هوایی را نوسازی کرد و هم به زیرساخت‌های حمل و نقلی کشور، تکان اساسی داد و آن‌طور که آمارها نشان می‌دهد، بیشترین پول‌ها به‌ لطف برجام، در وزارتخانه متبوع او خرج شد. تاکنون 17هواپیمای پسابرجامی به داخل کشور وارد شده‌اند و بقیه هواپیماها نیز تا سال 2022 وارد کشور می‌شوند که اقدامی اساسی در نوسازی ناوگان هوایی به حساب می‌آید. افزایش تسهیلات برای حمل و نقل و ترانزیت نیز از دیگر اقدامات آخوندی به حساب می‌آید.
اما با تمام این اقدامات، در حوزه شهرسازی و مسکن کارنامه این وزیر، وزن کمتری دارد. برای تکمیل پروژه مسکن مهر به 50 هزار میلیارد تومان بودجه نیاز بود و اگرچه این بودجه تأمین شد، اما هنوز سرمایه زیادی نیاز است. اما با این حال پرونده مسکن مهر در شهرهای زیر 25 هزار نفر در 21 استان بسته شد. اثرگذاری مسکن مهر در شهرهای کوچک با توجه به نوع خانوار و اقتصاد آنها، بیشتر از شهرهای دیگر کشور بوده است. در مجموع از سال 86 تاکنون 2 میلیون و 300 هزار واحد مسکن مهر در کشور ساخته شده که احداث 2 میلیون واحد آن به‌پایان رسیده است. اما مسکن اجتماعی طرحی بود که عباس آخوندی از ابتدای روی کار آمدن مطرح کرد ولی هنوز به نتیجه نرسیده و این طرح ابتر مانده است. حقوق شهروندی، از محورهایی اساسی بود که آخوندی تأکید زیادی روی آن داشت. در این راستا، سامانه شهراه، سامانه مدیریت خدمات شهروندی وزارت راه و شهرسازی برای دسترسی آزاد به اطلاعات
راه‌اندازی شد.
همچنین  تدوین و توسعه سند معماری کلان کسب و کار و سیستم با رویکرد فناوری اطلاعات وزارت راه و شهرسازی انجام شد، سامانه جامع آمار و اطلاعات راه و شهرسازی(سجا) ایجاد شد و سامانه جامع اطلاعات حوادث و سوانح کشور نیز
راه‌اندازی شد.