تحلیل سیاسی هفته

بسم‌الله الرحمن الرحیم
دروازه‌های آسمان امشب گشوده می‌شود و بارانی معنوی و شگفت، زمین را فرا می‌گیرد. مکه لبریز از عطر یاس، با چشمانی گشاده‌تر از همیشه بیستمین روز جمادی الثانی را دیدار می‌کند. فرشتگان بی‌شمار، هلهله کنان، از آسمان فرود می‌آیند تا بشارت خیر کثیر را به رسول‌الله دهند. زنی که عفت و ایثارش سرمشق همیشه زنان تاریخ است، در سپیده دم فردا چنان خورشیدوار جلوه می‌کند که یازده ستاره تابان را در آسمان امامت، عرضه خواهد کرد.
فردا یکی از شادترین و بهترین روزهای تقویم ایام است؛ روزی که نمایشگر فرا رسیدن بیستم جمادی الثانی و سالروز میلاد بانوی بزرگی که فخر کائنات، پیامبر گرامی اسلام، ایشان را برترین زنان عالم نامیدند؛ میلادی که تولد بهار است و میلاد هرچه پاکی و زلالی.
میلادش از هر سو رحمت است، از آن جهت که ادامه راه انبیاست و اگر او نبود، طریق انبیا ابتر می‌ماند. ایشان «فاطمه»‌ نامیده شد زیرا که از هر زشتی و پلیدی بری بود و ناپاکی در او راه نداشت. هرچه بود، عصمت بود و عفاک و پاکی.
زهرای مرضیه آن گونه بود که هرگاه پیام آور رحمت ایشان را می‌دید، تسکین می‌یافت و با افتخار بر دستان مبارکش بوسه می‌زد و بر این کار به کروبیان فخر می‌کرد.
فاطمه زهرا علیهاالسلام در خانه همسر نیز چنین بود. خانه گلی ایشان پناهگاه یتیمان و مستمندان بود. هر حاجتمندی که از همه جا ناامید می‌شد، رو به خانه حضرت فاطمه می‌آورد و با دست پر باز می‌گشت. گل سرسبد آفرینش از آنچنان فضائلی برخوردار بود که خانه‌اش مرکز تربیت الهی بهترین جوانان بهشت و برترین دختران عالم و ثقل مدیریت هستی شد. امام خمینی که ولادتش قرین با میلاد خجسته ریحانه النبی بود، در وصف این بانوی بزرگ می‌گوید: «فاطمه زهرا(س) زنی بود که از حجره‌ای کوچک و خانه‌ای محقر، انسان‌هایی تربیت کرد که نورشان از بسیط خاک تا آن سوی افلاک واز عالم ملک تا آن سوی ملکوت اعلی می‌درخشید.»
در این روزها دونالد ترامپ رئیس‌جمهور بوالهوس آمریکا تلاش مضاعفی را برای همراه سازی اروپا با ایده‌های ضد برجامی خود در پیش گرفت. در ارتباط با میزان تاثیرپذیری اروپا از آمریکا، نظرات و دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. برخی معتقد به تبعیت اروپا از سیاست‌های واشنگتن هستند و بر این باورند که این دو بازیگر با ایفای نقش پلیس خوب و بد، تاکتیک جداگانه اما راهبرد یگانه‌ای را در پیش گرفته‌اند.
در مقابل، برخی راه اروپا و آمریکا را در ارتباط با برجام جدا از یکدیگر می‌دانند. این گروه معتقدند پس از تکیه ترامپ به کرسی ریاست جمهوری، نه تنها در برجام بلکه در مسائل دیگر اختلافات آنان آشکار شده است که خروج آمریکا از پیمان اقلیمی پاریس و یونسکو از آن جمله‌اند.
هر چند همراهی اروپا با آمریکا دور از ذهن به نظر می‌رسد اما در صورت همسو شدن آن دو بازیگر و در نتیجه نقض برجام، هزینه‌های جبران ناپذیری متوجه آنها خواهد شد. واقعیت این است که آمریکا تنها عضو بی‌نصیب گروه 1+5 از ثمرات برجام است که این موضوع یکی از دلایل رفتار خصمانه ترامپ را شکل می‌دهد. در سخنان رئیس جمهوری آمریکا بارها از سود یک طرفه توافق برای ایران سخن به میان آمده است. ترامپ بر این باور است که توافق هسته‌ای دستاوردهای بسیاری را نصیب تهران کرده اما واشنگتن از آن هیچ سودی نبرده است. بنابر این، وی به برد – برد بودن این توافق تاریخی با دیده تردید می‌نگرد.
بی‌اعتمادی به مذاکره و توافق با آمریکا مهمترین هزینه‌ای است که کاخ سفید از برجام شکنی عاید خود می‌کند. این پرسش به ذهن می‌رسد که چگونه یک دولت در آمریکا (دموکرات ها) برجام را توافق تاریخی و از بزرگترین دستاوردهای خود می‌داند اما دولت بعد (جمهوریخواه) از روز نخست زمامداری به سلیقه شخصی رئیس جمهوری تازه کار، برجام را بدترین توافق دانسته و بدون توجه به خواست طرف‌های دیگر توافق درصدد ضربه زدن به آن بر می‌آید؟
در این هفته «ژان لودریان» وزیر خارجه فرانسه به تهران آمد و گفتگوهایی را با مسئولان کشورمان انجام داد. وی که پیش از سفر نقطه‌نظرهای نادرستی را مطرح کرده بود، تصور می‌نمود که بتواند مسیر گفتگوهایش را در تهران بر مسیر نوعی زیاده خواهی‌ دنبال کند ولی در اینجا با فضای متفاوتی روبرو شد و به او یادآوری گردید همه باید حد و اندازه خود را بدانند و در امور داخلی دیگران و توانمندی دفاعی شان مداخله نکنند.
در بررسی رویدادهای خارجی این هفته ابتدا به تازه‌ترین تحولات سوریه می‌پردازیم. سوریه همچنان آماج توطئه‌های خارجی قرار دارد. از یکسو آمریکا و ارتجاع عرب که تمامی سرمایه‌گذاریشان برای ساقط کردن حکومت سوریه را برباد رفته می‌بیند، برای نجات خود از این رسوایی همچنان دست و پا می‌زنند و قصد ندارند تا به دخالت منحوس خود در این کشور پایان دهند. آمریکایی‌ها که گستاخانه و بدون موافقت دولت سوریه در خاک این کشور حضور نظامی دارند برای توجیه این حضور غاصبانه به هر وسیله‌ای متوسل می‌شوند و در تازه‌ترین مورد، موضوع استفاده از سلاح شیمیایی در منطقه «غوطه شرقی» در حومه دمشق را پیش کشیده‌اند و بدون ارائه هیچگونه مدرک مستندی، اتهاماتی را متوجه دولت سوریه ساخته‌اند. آمریکا قبل از این نیز به این حربه متوسل شده هر چند نتیجه‌ای نگرفته است و تکرار این قضیه، بیانگر آن است که کفگیر سیاست واشنگتن در سوریه به ته دیگ خورده است. به همین دلیل است که دیروز مقامات آمریکائی اعتراف کردند حکومت سوریه را نمی‌توان ساقط کرد.
از سوی دیگر ترکیه نیز که با بهره‌برداری از مقوله تروریسم در خاک سوریه حضور غیرقانونی دارد تاکید کرده است قصد ندارد به این زودی‌ها از سوریه خارج شود. واقعیت این است که رهبری ترکیه نیز از سوریه برای مقاصد سیاسی استفاده می‌کند. اردوغان که در داخل ترکیه با بحران عمیق سیاسی مواجه است و ادامه حکومت خود را با شیوه بگیر و ببند میسر کرده، برای فرافکنی بحران خودساخته به جنگ و خونریزی در سوریه پرداخته است.
این هفته محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان به لبنان، مصر و انگلیس سفر کرد که برای سفر به هر کدام از این کشورها اهدافی را مدنظر داشت. وی در لبنان تلاش کرد تا از سعد حریری دلجویی کند. عربستان چندی پیش بازی خبیثانه‌ای را در قبال سعد حریری به راه انداخت و موجب شد تا حیثیت سیاسی حریری برباد برود. رژیم ریاض تابستان گذشته حریری را در سفر به عربستان به گروگان گرفت و وی را مجبور کرد استعفای خود را اعلام کند و زمانی که از این بازی مزورانه حاصلی به دست نیاورد وی را به لبنان فرستاد.
ولیعهد عربستان از لبنان به مصر رفت تا حمایت ژنرال عبدالفتاح السیسی را نیز در ازای شریک کردن مصر در یک پروژه 10 میلیارد دلاری حفظ کند. مقصد بعدی سفر بن سلمان، انگلیس بود. محور این سفر نیز دادن باج کلان به لندن بود. هدف اصلی این سفر نیز جلب حمایت لندن و ترغیب دولتمردان انگلیس جهت کمک به بهبود وجهه خدشه‌دار شده عربستان در سطح بین‌المللی بوده است.
الجبیر وزیر خارجه عربستان در آستانه سفر بن سلمان اعلام کرد انتظار می‌رود قراردادهای کلان با انگلیس بسته شود. پس از دادن باج 500 میلیارد دلاری عربستان به آمریکا، طبیعی است که انگلیس نیز سهم خود را مطالبه ‌کند. مجموعه این مسائل موید این واقعیت است که رژیم سعودی به خصوص به خاطر جنایاتش در یمن به شدت در تنگنا و فشار در سطح بین‌المللی و در مجامع جهانی قرار دارد و اینگونه دست و پا زدن‌های ولیعهد عربستان برای نجات از این وضعیت وخیم است. به همین مناسبت، انگلیس طی چند روز اخیر صحنه تظاهرات ضد دولتی و ضد سعودی بوده و تظاهر کنندگان دولت انگلیس را به سبب پذیرفتن بن سلمان مورد حمله قرار دادند.
بلیط اتوبوس