صندوق نوآوری و شکوفایی باید تمام اعتبار را در اختیار نخبگان قرار دهد

چندی‌پیش عادل آذر، رئیس دیوان محاسبات کشور گزارش تفریغ بودجه سال 95 را در صحن علنی مجلس قرائت کرد، اما فارغ از میزان صرف بودجه‌هایی که در کشور هدر شده بود وقتی به بخش صندوق نوآوری و شکوفایی رسید، صحبت‌های جنجالی‌ای را مطرح کرد.
او خطاب به نمایندگان حاضر در مجلس که با همهمه و سر و صدا صحن را شلوغ کرده بودند، عنوان کرد:  خواهش می‌کنم دقــت کــنـیـد؛ محض رضای خدا این پول‌ها را به این صندوق‌ها ندهید! از سال 1391 تا پایان سال 1395 معادل 2023 میلیارد تومان یعنی حدود 67 درصد سرمایه اولیه صندوق نوآوری و شکوفایی تامین شده است که بالغ بر 503 میلیارد تومان حدود 25 درصد منابع مذکور در قالب تسهیلات در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان قرار گرفته و 75 درصد مابقی منابع مذکور براساس اساسنامه صندوق یادشده در بانک‌ها سپرده‌گذاری صورت گرفته و بانک‌ها اقدام به پرداخت حدود 266 میلیارد تومان تسهیلات به شرکت‌های دانش‌بنیان کرده‌اند.» با کمی تامل درباره اظهارات آذر می‌توان دریافت معنی‌اش این است که بخشی از سرمایه اولیه این صندوق به‌جای تخصیص به شرکت‌های دانش‌بنیان، سر از بانک‌ها و سپرده‌ها درآورده است.
به گفته رئیس دیوان محاسبات، منطقی این است که بانک‌ها بیش از دوبرابر سپرده‌گذاری را تسهیلات دهند. به بیانی دیگر دو اتفاق قابل تامل رخ داده است؛ اولا اینکه این صندوق برخلاف رسالت خود نه‌تنها به شرکت‌های دانش‌بنیان تسهیلات نداده بلکه این پول را در بانک‌ها سپرده‌گذاری کرده است، البته طبق اساسنامه این صندوق اجازه چنین کاری به آن داده شده که علی لاریجانی، رئیس مجلس دراین‌باره معتقد است: «اگر قانون اجازه چنین کاری را می‌دهد، باید این اشکال قانونی بررسی و رفع شود در غیر این صورت مسئولان این صندوق باید فراخوانده شده و از آنان خواسته شود تا روش‌شان را تغییر دهند.» که چندی‌پیش در گزارشی به آن پرداخته بودیم.
پس از اظهارات رئیس دیوان محاسبات، «فرهیختگان» طی تماس‌ها و درخواست‌های مکرر از مسئولان این صندوق برای روشن شدن این ماجرا دعوت به عمل آورد که متاسفانه پاسخی دریافت نشد. روز گذشته در حاشیه فرآیند اولین آزمون استخدامی شرکت‌های خصوصی و دانش‌بنیان که توسط معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری در دانشگاه تهران برگزار شده بود، سورنا ستاری درخصوص نحوه صرف کردن اعتبارات صندوق توسعه نوآوری و شکوفایی در پاسخ به «فرهیختگان» عنوان کرد: «صندوق نوآوری و شکوفایی هیات‌امنا دارد و باید این مواردی که دیوان محاسبات مطرح کرده است، بررسی شود ولی بهتر است تمام اعتباری را که در اختیار دارد به فعالیت‌های حمایتی از شرکت‌های دانش‌بنیان اختصاص دهد.»
او در ادامه با اشاره به اینکه در رسانه عنوان شده اساسنامه صندوق نوآوری و شکوفایی تغییر خواهد کرد چندان صحت ندارد، افزود: «البته خیلی جزئی اساسنامه در هیات دولت تغییر می‌کند آن‌هم به‌خاطر مصوبه مجلس درباره همین نحوه خرج کردن اعتبارات است.»
رئیس بنیاد ملی نخبگان اما از اینکه بانک‌ها رقم قابل توجهی را از تسهیلات در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان قرار می‌دهد خوشحال است و می‌گوید: «طرح‌های دانش‌بنیان ماهانه بیش از 400 میلیارد تومان از بانک‌ها وام و تسهیلات دریافت می‌کنند که انواع و اقسام آن مختلف است که بخشی از این مبلغ را صندوق نوآوری و شکوفایی تامین اعتبار می‌کند و این نشان می‌دهد که ظرفیت اقتصاد دانش‌بنیان در کشور به چه شکلی در حال رشد است.»
او در پاسخ به اینکه آیا حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی باید بیشتر از بانک‌ها باشد یا خیر، می‌گوید: «صندوق مبلغ کمی را در اختیار دارد که نمی‌تواند همه آن را به‌صورت وام پرداخت کند پس مجبور است در رقم‌های پایین‌تر به حمایت شرکت‌ها در بیاید، اما باید در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان یک زیست‌بوم طراحی شود در غیر این صورت با پول مشکل آنها حل نمی‌شود، درواقع باید شرکت‌های دانش‌بنیان بزرگ‌تر شرکت‌های کوچک را خریداری کنند آن‌وقت اصلا نیازی به کمک و حمایت دولتی نیست.»