شریعتمداری از عملکرد دولت پیشین انتقاد کرد:

پنجمین همایش بین‌المللی صنعت خودرو با محوریت زنجیره تامین رقابت‌پذیر مواد اولیه، قطعه‌سازی و لجستیک روز گذشته با حضور وزیر صنعت، معاونان وی، رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا و ایران‌خودرو و جمعی از مدیران ارشد صنعت خودروسازی داخلی و خارجی آغاز به کار کرد.
به گزارش «جهان صنعت» در این مراسم وزیر صنعت، معدن و تجارت طی سخنانی تصریح کرد‌: صنعت خودروسازی با دارا بودن سهم 5/3 تا چهار درصدی در تولید ناخالص داخلی کشور، همچنین سهم ۱۸ تا ۲۰ درصدی در بخش صنعت و سهم ۱۲ درصدی اشتغال بخش صنعتی کشور، از جایگاه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ویژه‌ای برخوردار است.
محمد شریعتمداری افزود: در آغاز انقلاب سالانه 160 تا 170 هزار دستگاه خودرو در کشور مونتاژ می‌شد که امروز‌ سالانه بیش از یک میلیون و 650 هزار دستگاه خودرو در کشور تولید می‌شود.
این مقام مسوول با اشاره به حضور حدود 1300 قطعه‌ساز در اقصی نقاط کشور، آن را نشانه خوبی از حرکت در عرصه خودروسازی کشور برشمرد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت تاکید کرد: در سال‌های گذشته در جلب و جذب سرمایه‌گذاری خارجی به معنای صحیح آن در صنعت خودروسازی، همچنین تولید پلتفرم‌های جدید و تحقیق و توسعه به خوبی عمل نکرده‌ایم.
وی تاکید کرد: امروز از سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت خودروسازی استقبال می‌کنیم، حتی از سرمایه‌گذارانی که بخواهند بیش از 50 درصد سهم در این صنعت داشته باشند.
شریعتمداری یاد‌آور شد: تا سال 2030 بین 10 تا 50 درصد تولید برخی خودروسازان مطرح جهانی به سمت خودروهای برقی خواهد رفت که هم فرصت و هم تهدیدی برای صنعت خودروسازی است‌ اما هنوز از این صنعت فاصله چندانی نداریم.
این عضو کابینه دولت دوازدهم‌ خواستار توجه به استارت‌آپ‌های جدید در صنعت خودروی کشور شد و گفت: تا سال 2030 بیش از 50 درصد خودروهای سواری جهان «نیمه‌خودران» می‌شوند و سهم خودروهای تمام‌خودران 15 درصد خواهد شد و خودروسازان باید از امروز به این سمت حرکت کنند.
جایگاه تولید خودرو در ایران بهبود می‌یابد
همچنین منصور معظمی، رییس هیات عامل ایدرو نیز در پنجمین همایش بین‌المللی خودرو ایران‌ با بیان اینکه صنعت خودرو کشور در حال پرواز است، اظهار کرد: از سال ۱۳۵۷ تا کنون نزدیک به ۲۱ میلیون دستگاه خودرو در کشور تولید شده و به نظر می‌رسد جایگاه تولید خودرو در ایران با توجه به برنامه تولید سه میلیون دستگاه بهبود خواهد داشت.
وی ادامه داد: با سختگیری‌ها و چارچوب‌هایی که وزارت صنعت اجرایی می‌کند، رضایت بیشتر مشتریان از کیفیت خودروها را در پی خواهیم داشت و این وظیفه ماست گرچه کار را بر صنعتگران سخت‌تر خواهد کرد.
معظمی با بیان اینکه صنعت خودرو در رشد اقتصادی سه درصد سهم دارد، تصریح کرد: هدف همایش امسال قطعه‌سازان هستند. جامعه فعال قطعه‌سازی حدود ۸۰۰ واحد بوده اما تعداد ثبت‌شده آنها، 1500 واحد است. نکته مورد توجه این است که صنعت خودروسازی بدون صنعت قطعه‌سازی معنا ندارد و اگر ما به صنعت قطعه‌سازی نپردازیم، ناچار به واردات قطعه خواهیم شد که خلاف اقتصاد مقاومتی است.
وی افزود: باید سهامداری بنگاه‌های خودروسازی شفاف شود و هر چه بیشتر به سمت خصوصی‌سازی پیش رود. همچنین باید قطعه‌سازان به سمت شرایط رقابتی پیش روند چرا‌که شرط بقا در زنجیره جهانی همین است.
به گفته وی قطعه‌سازان 13 قرارداد همکاری مشترک با شرکت‌های خارجی بستند و خود را به بازارهای جهانی نزدیک کردند.
معظمی تصریح کرد‌: در شش قرارداد همکاری بین‌المللی صنعت خودرو که بسته شده بر حمایت از قطعه‌سازی کشور و ارتقای آن تاکید شده است.
نوسازی 50 هزار دستگاه خودروی فرسوده سنگین در سال آتی
معاون امور صنایع وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز از برنامه‌ریزی برای نوسازی دست‌کم 50 هزار دستگاه خودروی فرسوده سنگین در سال آینده خبر داد.
محسن صالحی‌نیا با اشاره به برنامه‌ریزی انجام‌شده برای نوسازی 202 هزار دستگاه خودروی فرسوده سنگین کشور در مدت سه سال افزود: 70 تا 80 هزار دستگاه در سال دوم اجرای طرح و بین 80 تا 90 هزار دستگاه خودروی سنگین شامل کامیون، اتوبوس‌های درون‌شهری و برون‌شهری، کامیونت و مینی‌بوس نوسازی خواهند شد.
وی از همه خودروسازان، قطعه‌سازان و شرکت‌های مهندسی و طراحی دعوت کرد با توجه به این برنامه، نقش بیشتری در افزایش ارزش افزوده و تولید صنعت قطعه‌سازی کشور داشته باشند.
صالحی‌نیا ادامه داد: طی دو ماه آینده نیز از شرکت‌های بزرگ بین‌المللی و تامین‌کنندگان قطعات دعوت خواهیم کرد با سازندگان ایرانی خودروهای سنگین همکاری داشته باشند.
وی خطاب به شرکت‌های خودروساز و قطعه‌سازان خارجی تاکید کرد در همکاری مشترک خود با شرکت‌های ایرانی، استفاده از ظرفیت‌های خودروسازی و قطعه‌سازی کشورمان را جدی بگیرند.
تولید و عرضه خودروهای جدید با حداقل 50 درصد داخلی‌سازی
همچنین مدیر‌عامل گروه سایپا گفت: گروه خودرو‌سازی سایپا، در راستای سیاست‌های اعلام‌شده از سوی وزیر صنعت، معدن و تجارت‌ در تمام قراردادهای جدید با شرکای تجاری خارجی، ساخت داخل حداقل 50 درصدی قطعات در زمان شروع تولید محصولات را به عنوان یک اصل اساسی، مد نظر قرار خواهد داد.
جهرودی گفت: کشور ایران با توجه به پتانسیل‌های ویژه خود همواره یکی از جذاب‌ترین کشورها برای سرمایه‌گذاری به شمار می‌آید و قرار گرفتن در منطقه استراتژیک، دسترسی به بازاری بزرگ و هزینه‌های پایین انرژی، دیگر عواملی هستند که علاوه بر نیروی کار متخصص، ماهر و اقتصادی، در ایجاد جذابیت برای سرمایه‌گذاری در ایران نقش ایفا می‌کند.
مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا تصریح کرد: ارزش فروش صنعت خودرو در جهان بیش از سه هزار میلیارد دلار بوده که معادل چهار درصد کل GDP جهان است. بر این اساس اگر صنعت خودرو را به عنوان یک کشور در نظر بگیریم پنجمین اقتصاد بزرگ دنیا به حساب می‌آید و زنجیره تامین و صنعت قطعه‌سازی به عنوان محرک اصلی و بازوی پر‌توان خودرو‌سازی نقشی ویژه در اقتصاد جهان و کشورهای صاحب این صنعت ایفا می‌کند.
وی افزود: جایگاه صنعت قطعه‌سازی همواره در صنعت خودروی جهان رو به رشد بوده است‌ به طوری که در سال 2015، سهم تامین‌کنندگان از ارزش افزوده خودرو، به 82 درصد رسیده است و روندهای جهانی نشان می‌دهد خودروسازان در سال‌های اخیر در حال خارج شدن از مالکیت بخش قطعه‌سازی هستند.
جهرودی گفت: این روندها نشان می‌دهند‌ تامین‌کنندگان سهم بسیار بالایی را در بخش تزئینات داخلی و خارجی، ساخت قطعات الکتریکی و قطعاتHigh-tech بر عهده گرفته‌اند و همچنین در سال‌های اخیر قطعه‌سازان به حوزه طراحی و تولید مجموعه‌های استراتژیک همانند موتور و گیربکس نیز وارد شده‌اند. علاوه بر آن قطعه‌سازان سهم خود در هزینه‌های تحقیق، توسعه و نوآوری را نیز افزایش داده‌اند.
وی تاکید کرد: در سال 2007‌ قطعه‌سازان حدود 33 درصد از هزینه‌های تحقیق و توسعه صنعت خودرو را به خود اختصاص داده بودند و این رقم درحال حاضر به 50 درصد افزایش یافته است که پیش‌بینی می‌شود در سال 2020‌ این سهم به 67 درصد برسد.
مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا در خصوص عوامل کلیدی موفقیت تامین‌کنندگان جهانی گفت: قطعه‌سازان برای موفقیت، همانند خودروسازان در بازارهای جهانی حضور پیدا کردند و با به کارگیری فناوری‌های نوین و تخصص‌گرایی، دامنه فعالیت‌های خود را گسترش داده و تولید خود را اقتصادی‌تر کرده‌اند و همچنین توانایی مالی خود را افزایش داده و توانسته‌اند به سطح مطلوب‌تری از چابکی در لجستیک دست یابند و تمام‌ این موارد موجب ارتباط قوی و بسیار مناسب تامین‌کنندگان با خودروسازان شده است.
وی افزود: اگر به صنعت خودرو در ایران نگاهی اجمالی بیندازیم، صنعت قطعه‌سازی و زنجیره تامین همواره همپای خودروسازی در حال حرکت بوده و در دهه 90 میلادی، افزایش خودکفایی، تقویت و توسعه زنجیره تامین داخلی در دستور کار صنعت خودروی ایران قرار گرفته است.
مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا تصریح کرد: فروش این صنعت در سال گذشته در داخل کشور بالغ بر هشت میلیارد دلار بوده و صنعت قطعه‌سازی ایران‌ با وجود بازار مناسب در داخل و منطقه و همچنین پتانسیل تولید بیش از یک میلیون و 700 هزار دستگاه خودرو در سال، فرصت مناسبی را برای حضور قطعه‌سازان جهانی نیز فراهم کرده است.
جهرودی گفت: گروه سایپا توانسته در سال 2011 803 هزار دستگاه خودرو تولید کند که بیشترین تولید یک خودروساز در کشور ایران است و در این راستا توانسته‌ایم تولید روزانه خود را در سال جاری به 3200 دستگاه افزایش دهیم. همچنین قصد داریم در سال آتی فراتر از گذشته عمل کرده و رکورد قبلی تولید خودرو در کشور را بهبود بخشیم.
وی گفت: همان‌گونه که اشاره شد با ارائه طرح‌های جدید و منطبق با نیازهای مشتریان استقبال چشمگیری از محصولات داشتیم که باعث رشد 63 درصدی فروش شده است و گروه سایپا با رشد 5/6 درصدی در سهم بازار تعدادی و 3/5 درصدی در سهم بازار ارزشی بیشترین رشد را در صنعت خودروی کشور تجربه کرده است.
جهرودی گفت: برنامه‌های جامع و کاملی را برای سال‌های آتی در نظر گرفته‌ایم که در آن استفاده از پتانسیل‌های بالای گروه خودرو‌سازی سایپا و همچنین استفاده از پتانسیل‌های موجود جهانی که آمادگی کار و سرمایه‌گذاری‌های مشترک را دارند ‌و در تمام سطوح تولید مشترک با نگاه به داخلی‌سازی قطعات و همچنین انتقال دانش و تکنولوژی را در دستور کار خود خواهیم داشت.
مدیرعامل گروه سایپا گفت: برنامه محصول گروه برای تولید سالانه یک میلیون دستگاه از سال 1400 تدوین شده و گروه سایپا پتانسیل افزایش ظرفیت و تولید سالانه به 5/1 میلیون دستگاه را تا سال 1404 فراهم خواهد کرد.
وی گفت: گروه سایپا بنا دارد با طراحی یک مگاپلتفرم اختصاصی در هر سال یک محصول جدید بومی را به بازار ارائه کند چراکه باور گروه سایپا در حوزه محصولات، دستیابی به سه اصل اقتصادی بودن، ایمنی و کیفیت خواهد بود و این هدف را با سختکوشی، خلاقیت و نوآوری و با کمک سایر بازیگران صنعت خودرو چه در داخل و چه در خارج از کشور به سرانجام می‌رساند.
جهرودی تصریح کرد: محصولات آینده سایپا با هدف عرضه در بازارهای جهانی طراحی خواهند شد و در اولین گام، این محصولات را به بازارهای منطقه‌ای صادر خواهیم کرد و در آینده گروه سایپا قصد دارد نزدیک به 60 درصد از محصولات را از طریق برند سایپا و 40 درصد را از طریق سرمایه‌گذاری مشترک با شرکای برتر خارجی انجام دهد.وی گفت: همچنین در راستای افزایش همکاری‌های تجاری خود با شرکای خارجی، بنا داریم در سال آتی‌ محصول جدیدی با همکاری شرکت رنو تولید و به بازار عرضه کنیم که امروز در حال شروع مذاکرات اولیه آن هستیم که محصولی با کیفیت و ارزان‌قیمت خواهد بود تا بتوانیم از طریق ارائه آن و در راستای مسوولیت اجتماعی گروه سایپا، نیاز تمام‌ اقشار جامعه را پاسخگو باشیم.
مدیرعامل گروه سایپا گفت: همان‌طور که مستحضرید شرکت سایپا سیتروئن فعالیت خود را حدود یک‌سال است آغاز کرده و این شرکت مشترک، در زمینه توسعه محصول، برنامه‌ریزی خرید، مهندسی، فروش و خدمات پس از فروش با رویکرد متفاوت و مطابق با استانداردهای جهانی فعالیت می‌کند و راه‌اندازی خطوط تولید موتور و قطعات اصلی از جمله دستاوردهای این شرکت مشترک برای صنعت خودرو کشور است. همچنین 30 درصد از کل تولیدات شرکت سایپا سیتروئن صادر خواهد شد.
وی گفت: در ابتدای این همکاری تولید سه محصول روز دنیا در دستور کار قرار گرفته و در سال 2018 دو محصول جدید C3 و C3-XR که از موفق‌ترین محصولات شرکت سیتروئن هستند، به بازار ارائه خواهد شد و از شبکه تخصصی فروش و خدمات پس از فروش مطابق با استانداردهای سیتروئن و سایپا برای ارائه خدمات متمایز به مشتریان‌ بهره خواهیم برد.
جهرودی تصریح کرد: سیاست گروه خودروسازی سایپا در حوزه زنجیره تامین، حمایت از صنعت قطعه‌سازی و همچنین ایجاد یک رابطه بسیار مستحکم و در‌هم‌تنیده میان گروه سایپا و قطعه‌سازان است و گروه خودروسازی سایپا، دارای قطعه‌سازانی تحت مالکیت خود است که به تولید بخشی از قطعات مورد نیاز این گروه می‌پردازند.
تقویت زنجیره تامین با مشارکت فعال قطعه‌سازان تراز اول
مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو نیز در این همایش گفت: راهبرد ایران‌خودرو، سازماندهی مجدد زنجیره تامین و مشارکت بیش از پیش قطعه‌سازان در فرآیند تامین و تولید خودرو است و بر این اساس تصمیم داریم با واگذاری طراحی و تولید قطعات، مجموعه‌ها و سیستم‌های خودرو به منتخبی از بهترین قطعه‌سازان تراز اول، همکاری خود را با آنها توسعه دهیم.
هاشم یکه‌زارع اظهار کرد: رویکرد جدید ما این است که با توسعه صنعت خودرو داخلی ضمن ارتقای فناوری تولید و ارائه خودروهای روز با پلتفرم‌های جدید، پاسخگوی توقع و نیاز مشتریان و جوابگوی مطالبات‌شان از این صنعت باشیم.
وی تاکید کرد: قطعه‌سازان سطح اول (تیروان‌ها) باید توانمند در طراحی و دانش فنی روز تولید بوده و توان مالی مناسبی داشته باشند تا نقش کلیدی و پررنگی را در زنجیره تامین ایران‌خودرو داشته باشند.
مدیرعامل گروه صنعتی ایران‌خودرو از دیگر نقش‌های شرکای خارجی ایران‌خودرو در زنجیره تامین را‌ افزایش داخلی‌سازی خودروهای جدید با هدف رسیدن به قیمت رقابتی و پیوستن قطعه‌سازان داخلی به شبکه تامین جهانی عنوان کرد و افزود: تامین‌کنندگان داخلی جهت ارتقای توانمندی باید توان مهندسی خود را از طریق سرمایه‌گذاری مشترک افزایش دهند. همچنین‌ به تولید صادرات‌محور، تحقیق و توسعه، به‌روز‌رسانی ماشین‌آلات و تجهیزات خطوط تولید و انعطاف‌پذیری در تولید قطعات خودروهای جدید توجه ویژه‌ای کنند.
وی خاطر‌نشان کرد: گروه صنعتی ایران‌خودرو با هدف جذب تقاضای بازار کلاس‌های خودروهای کوچک شهری، اقتصادی و خانوادگی و شاسی‌بلند، طراحی و تولید پلتفرم‌های جدید را در دستور کار قرار داده است. پلتفرم جدید ایران‌خودرو با همکاری شرکت‌های مطرح بین‌المللی از جمله پینین فارینا از ایتالیا، ماهله و بوش آلمان، هیوندای پاورتک کره و با مشارکت فعال شرکت‌های توانمند قطعه‌ساز داخلی صورت می‌گیرد. این پلتفرم بر اساس بالاترین سطح استانداردهای بین‌المللی طراحی می‌شود و محصولات متنوعی در کلاس‌های ابعادی مختلف بر پایه این پلتفرم تولید و به بازار عرضه خواهد شد.
یکه‌زارع یادآور شد: تولید خودرو در ایران تا سال ۲۰۲۵ به سالانه سه میلیون دستگاه خواهد رسید که گروه صنعتی ایران‌خودرو به عنوان رهبر بازار، تولید 60 درصد تیراژ هدف‌گذاری شده یعنی یک میلیون و ۸۰۰ هزار دستگاه را برنامه‌ریزی کرده است.وی سهم برند ملی در سبد محصولات ایران‌خودرو در سال ۲۰۱۶، را ۲۴ درصد عنوان‌ کرد و افزود: در نظر داریم سهم محصولات برند ملی از حدود 24 درصد در شرایط فعلی را به حدود 60 درصد در سال 2025 افزایش دهیم.
یکه‌زارع اظهار داشت: کشور ایران در دو سال پیاپی 2016 و 2017 رشد‌یابنده‌ترین کشور تولید‌کننده خودرو در جهان بوده و همچنین در سال 2016 مجموع ارزش فروش خودروهای سواری و تجاری و قطعات یدکی کشور حدود 27 میلیارد دلار بوده و پیش‌بینی می‌شود در سال 2025 این میزان به حدود45 تا 50 میلیارد دلار افزایش یابد.
وی گفت: از مجموع تقاضای خودروهای سواری در ایران، حدود 96 درصد در کلاس کوچک شهری، خانوادگی اقتصادی و شاسی‌بلند است که ایران‌خودرو پاسخ به تقاضای این بخش را در اولویت برنامه توسعه محصول خود قرار داده است.
مجلس از خودروسازان حمایت می‌کند
رییس کمیسیون صنایع مجلس نیز از خودروسازی به عنوان یکی از صنایع زیربنایی و موتور محرک صنعت در دنیا نام برد و گفت: خودروسازان باید در کنار افزایش کمیت، به ارتقای کیفیت محصولات و رضایتمندی مشتریان توجه ویژه‌ای داشته باشند.
عزیز اکبریان در این همایش افزود: امروز قطعه‌سازان با مشکلاتی روبه‌رو هستند که نوسانات نرخ ارز، مشکلات سیستم بانکی و تاخیر در پرداخت مطالبات از سوی مشتریان‌شان از جمله آن است.
وی ضمن تاکید بر رعایت زمانبندی پرداخت به قطعه‌سازان از سوی خودروسازان یادآور شد: یکی از خودروسازان بزرگ در پرداخت مطالبات قطعه‌سازان وضعیت مناسبی دارد که امیدواریم سایر خودروسازان نیز به این شرایط پرداخت برسند.
انتقال تکنولوژی تولید قطعه فرانسه به سازندگان ایرانی
در عین حال رییس انجمن قطعه‌سازان فرانسه هم از آمادگی انتقال تکنولوژی تولید قطعه با‌کیفیت و قیمت رقابتی به قطعه‌سازان ایرانی خبر داد. جک موگ در حاشیه پنجمین همایش بین‌المللی صنعت خودرو با بیان این مطلب گفت: زنجیره تامین نقش کلیدی در صنعت خودرو دارد و هر چه این زنجیره انعطاف‌پذیر‌تر باشد، می‌تواند سهم بیشتری در بازارهای بین‌المللی کسب کند.
وی افزود: بهترین راه برای به روز‌آوری صنعت قطعه‌سازی ایران همکاری مشترک کشورهای پیشرفته در این حوزه است.
موگ تاکید کرد: البته قرار‌داد ایران‌خودرو و پژو و تشکیل ایکاپ بهترین فرصت برای قطعه‌سازان با‌کیفیت ایرانی است که به شبکه جهانی پژو بپیوندند.
رییس انجمن قطعه‌سازان فرانسه یادآور شد: امضای تفاهمنامه همکاری با انجمن قطعه‌سازان ایران نشان از رابطه نزدیک ما با ایرانی‌ها دارد.
انطباق صنعت قطعه‌سازی ایران با فناوری‌های روز دنیا
قائم‌مقام اجرایی شرکت بوش‌ نیز در همایش مورد نظر گفت‌: صنعت قطعه‌سازی ایران با به‌کارگیری تکنولوژی‌های مدرن و همچنین رعایت استانداردهای کیفی و ایمنی می‌تواند بازارهای صادراتی را شناسایی و به آنها
ورود کند.
کریستوفر دناویل ضمن بیان مطلب فوق در پنجمین همایش بین‌المللی صنعت خودرو اظهار داشت: بی‌تردید صنعت قطعه‌سازی ایران در سال‌های اخیر پیشرفت قابل توجهی در زمینه رعایت استانداردهای کیفی و ایمنی کرده است.
وی با اشاره به اینکه تولید قطعات با‌کیفیت و منطبق با استانداردهای اروپا لازمه ورود به بازارهای جهانی است، تصریح کرد: انتقال فناوری‌های مدرن در صنعت قطعه‌سازی ایران زمینه‌ساز بستری مناسب برای همکاری‌های مشترک قطعه‌سازان ایرانی با شرکای خارجی است.
قطعه‌سازان ایرانی در زنجیره تامین قطعه دنیا
از سوی دیگر مدیر منطقه‌ای رنو در ایران گفت: قطعه‌سازان ایرانی به پنل زنجیره تامین بزرگ‌ترین خودروساز دنیا یعنی رنو، نیسان و میتسوبیشی می‌پیوندند.
پاسکال فلتن در پنجمین همایش بین‌المللی صنعت خودرو ایران گفت: با عملیاتی شدن دور جدید همکاری‌های رنو در ایران، فرصت‌های شغلی حدودا 10 برابر خواهد شد. همچنین حجم کل سرمایه‌گذاری رنو در ایران به ۸۰۰ میلیون یورو می‌رسد.
وی درباره برنامه‌های آتی رنو در ایران گفت: خودروهای آینده ما در ایران آلایندگی کمتر، کیفیت و ایمنی بیشتر و قیمتی رقابتی‌تر خواهند داشت.مدیر منطقه‌ای رنو در ایران اضافه کرد: به قطعه‌سازان ایرانی کمک می‌کنیم با افزایش کیفیت و رقابت‌پذیری، به پنل زنجیره تامین بزرگ‌ترین خودروساز دنیا یعنی رنو نیسان میتسوبیشی بپیوندند.به گفته فلتن برای صادرات در سه حوزه برنامه‌ریزی شده است: ایران‌ هاب صادراتی رنو در منطقه در سه حوزه خودرو، قطعه و مواد خام خواهد بود.
بلیط اتوبوس