روزنامه آرمان امروز
1396/11/24

استيضاح براي خودكشي‌ها

کاووس سیدامامی فعال محیط‌زیست و دکترای جامعه‌شناسی، عضو هیات علمی دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق، استاد ارتباطات و مدیرعامل موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» بود که در ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ خبر درگذشت وی در زندان اوین به خانواده وی داده شد. علت مرگ او را خودکشی اعلام کردند. دیروز سخنگوی قوه قضائیه با بیان اینکه خودکشی سیدامامی در حال بررسی است تا ببینیم چگونه اتفاق افتاده است، درباره بازداشت تعدادی از فعالان محیط‌زیست گفت: اینکه برای چه کسانی و به چه میزانی اتهامشان اثبات می‌شود باید تا پایان بررسی‌ها و دادگاه صبر کرد. به نوشته ایلنا، حجت‌الاسلام غلامحسین محسنی اژه‌ای درباره بازداشت تعدادی از فعالان محیط‌زیست و ادعای خودکشی سیدکاووس سیدامامی، استاد دانشگاه و فعال محیط‌زیست گفت: افرادی به اتهام دادن اطلاعات طبقه‌بندی شده و از مراکز حساس به سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه از جمله رژیم صهیونیستی و آمریکا در روزهای گذشته دستگیر شده و بعضی از آنها در بازداشت هستند. وی ادامه داد: فرد مورد نظر شما جزو همان بازداشت‌شدگان بوده است اما اینکه برای چه کسانی و به چه میزانی اتهامشان اثبات می‌شود باید تا پایان بررسی‌ها و دادگاه صبر کرد. معاون اول قوه قضائیه در پاسخ به این سوال که علت درگذشت سیدکاووس سیدامامی چه بوده است، اظهار داشت: من هم شنیده‌ام ایشان خودکشی کرده‌اند اما هنوز از جزئیات آن اطلاع ندارم. محسنی اژه‌ای در پاسخ به این سوال که با توجه به خودکشی سیدکاووس سیدامامی و دو نفر دیگر در زمان اعتراضات، موجب ایجاد سوال برای مردم و ایجاد این شبهه شده است که چرا سازمان زندان‌ها مراقبتی نسبت به بازداشت‌شدگان ندارد. آیا قوه قضائیه برنامه‌ای برای رسیدگی به این تقصیر از سوی سازمان زندان‌ها دارد، تصریح کرد: مراقبت می‌شود اما این موضوع اخیر نیز در حال بررسی است که ببینیم چگونه اتفاق افتاده است. وی در پاسخ به این سوال که آیا در رابطه با بازداشت‌های اخیر که در اعتراضات صورت گرفت، قوه قضائیه گزارشی را به نهادهای بالادستی مانند رهبری یا شورای عالی امنیت ملی داده است، خاطرنشان کرد: قوه قضائیه از طریق دبیرخانه یا از طرق دیگر اطلاعات کامل را به شورای عالی امنیت ملی داده است.
جلسه با کارشناسان اطلاعات سپاه
دیروز خبر رسید که جلسه‌ای میان نمایندگان و اطلاعات سپاه برگزار شده است. نایب‌رئیس مجلس با اشاره به جلسه دیروز برخی نمایندگان با کارشناسان اطلاعات سپاه درباره فوت کاووس سید امامی در زندان، توضیحات ارائه شده را کافی ندانست و گفت که مجلس منتظر تکمیل اطلاعات خود در این زمینه است. علی مطهری اظهار کرد: جلسه‌ای به درخواست اطلاعات سپاه با حضور تعدادی از نمایندگان از گرایش‌های مختلف سیاسی مجلس برگزار شد و توضیحاتی درباره فوت سیدامامی به نمایندگان ارائه شد. وی افزود: ‌در این جلسه همچنین فیلمی از داخل سلول آقای سیدامامی نشان دادند. در این فیلم لحظه خودکشی مشهود نیست اما حدود هفت هشت دقیقه ایشان (سیدامامی) مشغول اقداماتی است که نشان می‌دهد احتمالا قصد خودکشی دارد. در اینجا کوتاهی اپراتور روشن است که متوجه این اتفاق نشده در حالی که باید زودتر متوجه می‌شده و از این اتفاق جلوگیری می‌کرده است. به‌نظر می‌رسد در این زمینه کوتاهی شده و خودشان هم قبول دارند. این نماینده مجلس اضافه کرد: توضیحاتی هم درباره فوت آقای سیدامامی ارائه شد که به‌نظرم کافی نیست و نیاز است توضیحات بیشتری ارائه شود تا جوانب مختلف قضیه روشن شود. نایب‌رئیس مجلس با اشاره به اتهام وارده به سیدامامی در خصوص جاسوسی، یادآور شد: مبارزه با جاسوسی کار تخصصی وزارت اطلاعات است و بهتر است این دو نهاد در کار یکدیگر دخالت نکنند. مطهری در پایان با بیان اینکه تمام کسانی که از نزدیک سیدامامی را می‌شناختند نظر مثبتی درباره شخصیت وی داشتند، گفت که مجلس منتظر تکمیل اطلاعات خود در این زمینه و ارائه توضیحات کافی درباره فوت آقای سید امامی در زندان است.
مجلسیان پیگیر هستند
مجلسیان از همان روز که خبر درگذشت سیدامامی اعلام شد پیگیر چرایی فوت او هستند. دیروز علیرضا رحیمی عضو فراکسیون امید در یادداشتی به خبر خودکشی کاووس سیدامامی واکنش نشان داد. در این یادداشت که در کانال تلگرامی رحیمی منتشر شده آمده است: «خبر خودکشی دکتر کاووس سیدامامی در زندان علاوه بر دانشگاهیان و محققان حوزه‌های محیط‌زیست و جامعه شناسی، موجبات تحیر و نگرانی نمایندگان مجلس را نیز رقم زد. همزمانی حدودی این خبر تلخ و رازآلود با دیدار هیات نمایندگان مجلس از زندان اوین و بررسی مرگ سینا قنبری و نیز تاخیر غیرقابل قبول مسئولان ذیربط برای بازدید اخیر نمایندگان از اوین، و از سوی دیگر خبر‌رسانی توسط خانواده آن فقید به‌جای اطلاع‌رسانی توسط دستگاه مسئول، موضوع این حادثه را حساس‌تر کرده است. امروز عصر مجلس جلسه علنی برای ادامه رسیدگی به لایحه بودجه دارد. قابل پیش‌بینی است که فضای صحن در جمع آوری امضا برای روشن شدن ابهامات این اتفاق تلخ و پاسخگو‌ بودن نهادهای ذیربط توسط نمایندگان به‌شدت فعال شود. نمایندگانی از فراکسیون امید به‌ویژه به‌دنبال ارائه تذکر، طرح سوال از وزیر دادگستری و مکاتبه با روسای قوا هستند. در این حین موضوع تحقیق و تفحص از سازمان زندان‌ها در گروه‌های تلگرامی نیز از روز گذشته بین بعضی نمایندگان مطرح شده است که نشان از نگرانی جدی آنها دارد. نکته قابل توجه اینجاست که اگرچه زندان‌ها فی نفسه ظرفیت لازم برای ورود نظارتی مجلس و نمایندگان را دارند اما چرا باید مرگی در زندان رخ دهد و موجی از نگرانی و سوال در افکار عمومی ایجاد شود بعد نمایندگان تحقیق و تفحص را کلید بزنند؟»
دیدار با خانواده بازداشت‌شدگان
رئیس فراکسیون محیط‌زیست مجلس هم با اشاره به پیگیری‌های این فراکسیون در مورد بازداشت فعالان محیط‌زیست و همچنین خبر خودکشی دکترسیدامامی در زندان، از توضیحات کارشناسان اطلاعات سپاه در این‌باره خبرداد. محمدرضا تابش اظهار کرد: در ادامه پیگیری‌های فراکسیون محیط‌زیست روز دوشنبه هم با خانواده‌های فعالان بازداشت شده محیط‌زیست و برخی کارکنان موسسه حیات وحش میراث پارسیان بنا به درخواست آنها دیدار کردیم و نظرات کارشناسان اطلاعات سپاه را در این‌باره استماع کردیم. وی افزود: اظهارات خانواده‌های زندانیان و کارکنان این موسسه مبنی بر چارچوب‌دار‌بودن فعالیت‌ها و هماهنگی با دستگاه‌ها و نهادهای ذیربط در همه مراحل انجام کار حتی ارتباطات بین‌المللی بود و اینکه تلاش‌های آنها معطوف به حفاظت از محیط‌زیست و جلوگیری از تخریب بیشتر آنها و صیانت از گونه‌های جانوری و گیاهی نادر بوده است. تابش یادآور شد: کارشناسان اطلاعات سپاه نیز با ارائه توضیحاتی ادعای نفوذ سرویس‌های خارجی در برخی عرصه‌های فعالیت این موسسه را مطرح کردند و به اظهارات برخی متهمان علیه متوفی استناد می‌کردند. وی همچنین خاطرنشان کرد: موضوع اعلام خودکشی آقای دکتر سیدامامی نیز در دست بررسی است و این سوال مطرح است که چرا مسئولان ذیربط در زندان به‌رغم آنکه آنجا به دوربین مدار بسته مجهز بوده متوجه این حادثه نشده‌اند. به نوشته ایسنا؛ رئیس فراکسیون محیط‌زیست مجلس در پایان گفت که این فراکسیون ظرف یکی دو روز آینده با تمامی مسئولان امر جلساتی را برای پیگیری این موضوع برگزار خواهد کرد.
واکنش عارف
محمدرضا عارف اظهار کرد: خودکشی یک بازداشتی آن هم یک استاد دانشگاه اتفاق بسیار ناگواری بود؛ به خصوص که این اتفاق در شرایطی رخ داد که ما در آستانه برگزاری جشن انقلاب بودیم. وی افزود: در دو روز گذشته فراکسیون امید پیگیری‌هایی در این زمینه انجام داد و دیروز هم پیگیری‌هایی در مجلس انجام دادیم. ابهامی در این زمینه وجود داشته که اگر خودکشی قطعی است باید عواملی که قصور داشتند معرفی شوند. وی ادامه داد: طبیعتا فردی که بازداشت می‌شود باید تحت مراقبت و نظارت باشد و اگر عواملی که ناظر بودند قصور کردند باید با آنها برخورد شود.
وزرا در راه مجلس
محمود صادقی دیگر عضو فراکسیون امید با اشاره به خبر خودکشی کاووس سید امامی در زندان گفت: این وضعیت و تکرار خودکشی‌ها در زندان بسیار نگران‌کننده است. زندان قوانین، مقررات و آیین‌نامه‌ای دارد و این اتفاق‌ها نقض مقررات و نقض قوانین است. به نوشته «دیدبان»؛ وی در خصوص آخرین پیگیری‌هایش درباره بازداشت فعالان محیط‌زیست، گفت: در مجلس باید این موضوع را پیگیری کنیم. تاکنون پیگیری اینکه حال این افراد چگونه است و چه کاری انجام می‌دهند، مشخص نیست اما در حال پیگیری سوال از حداقل از دو یا سه وزیر هستیم. صادقی تاکید کرد: می‌خواهیم از وزیر اطلاعات، وزیر دادگستری و وزیر کشور که مرتبط با این موضوع هستند سوال کنیم. همچنین باید از رئیس مجلس و رئیس کمیسیون امنیت ملی بخواهیم که موضوع بازداشت فعالان محیط‌زیست را در کمیسیون امنیت ملی بررسی کنند. در نهایت یک عضو کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس درباره تکرار خودکشی‌های بازداشت‌شدگان در روزهای اخیر تاکید کرد: دادستان تهران به‌عنوان مسئول اصلی این قضایا باید پیگیر و پاسخگو باشد. طبق ماده ۳۲ آیین دادرسی کیفری نظارت بر ضابطان دادگستری به‌عهده دادستان حوزه قضائی است. محمدجواد فتحی درباره خودکشی کاووس سیدامامی گفت: این خودکشی به‌لحاظ وظیفه ذاتی کمیسیون حقوقی قضائی باید در این کمیسیون مورد بررسی قرار گیرد.
گویا و شفاف
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: کاووس سیدامامی پیراهن خود را به‌صورت حلقه آماده می‌کند و خودکشی را صورت می‌دهد. به نوشته آفتاب‌‌نیوز سیدحسین نقوی‌حسینی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفت‌وگو با فارس، درباره مرگ کاووس سیدامامی در زندان اظهار داشت: آقای سیدامامی به جهت اینکه استاد دانشگاه بودند از لحاظ مکانی و رفاهی توجه ویژه‌ای به ایشان شده و اتاق مناسبی را در اختیارشان قرار داده بودند. بنابراین شرایط وی با بقیه زندانیان متفاوت بوده است. وی با اشاره به یک فیلم از سلول سیدامامی گفت: وی در فیلم تخت خود را به‌گونه‌ای با بالش و پتو آماده می‌کند که همه فکر کنند کسی روی تخت خوابیده است و ماموران وقتی اتاق وی را بررسی می‌کنند فکر می‌کنند وی در حال استراحت است. سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس تاکید کرد: در جلسه‌ای که هیات ‌رئیسه با حضور نایب‌رئیس مجلس تشکیل داد همه به‌اتفاق خودکشی کاووس سیدامامی را در زندان تایید کردند. نقوی‌حسینی درباره کالبدشکافی گفت: مساله کاملا روشن است چراکه آقای سیدامامی پیراهن خود را به‌صورت حلقه آماده می‌کند و خودکشی را صورت می‌دهد و در فیلم همه‌چیز شفاف و گویاست. عدم درخواست کالبدشکافی از سوی خانواده وی به‌دلیل شفاف و روشن‌بودن مساله است. مصطفی کواکبیان نماینده تهران در مجلس نیز اظهار کرد: اخیرا با مرگ دکتر سیدامامی که از اساتید دانشگاه امام صادق بودند گفته شد که پرونده ایشان جاسوسی بوده و موضوع اخیر هم خودکشی بوده است. وزرای اطلاعات و دادگستری باید توضیح دهند که اگر جاسوسی بوده ایشان با کدام سرویس خارجی در ارتباط بوده است و اگر خودکشی صورت گرفته چرا مسئولان زندان دقت نمی‌کنند که این حوادث در زندان اتفاق نیفتد؟