روزنامه شرق
1396/11/19

مذاکره در نيم‌روز

19 روز بعد از حمله ترکيه به عفرين در شمال سوريه، حالا وزير خارجه اين کشور به تهران آمده تا با محمدجواد ظريف و حسن روحاني رايزني کند. ناگفته پيداست که موضوع اصلي اين سفر، سوريه و حمله ترکيه به مناطق شمالي اين کشور است. البته حضور حسين جابري‌انصاري، نماينده ويژه وزير خارجه ايران، در سوريه و سدات اونال، نماينده ترکيه در مذاکرات سوچي و آستانه، در دو سوي ميز مذاکره روز گذشته وزراي خارجه ايران و ترکيه شاهدي بر اين ادعاست. مولود چاووش‌اوغلو روز گذشته در رأس هيئتي سياسي به تهران آمد. سفري نيم‌روزه که خود آن ‌را نتيجه‌بخش خوانده است. چاووش‌اوغلو در توييتي نوشته «در سفري که به تهران داشتم، يک ديدار نتيجه‌بخش را با محمدجواد ظريف انجام دادم. همچنين با حسن روحاني، رئيس‌جمهور ايران، ديدار ديگري داشتم». روز گذشته چاووش‌اوغلو بعد از ديدار با محمدجواد ظريف، با رئيس‌جمهوري ايران هم ديدار کرد. مسائل و تحولات منطقه‌اي موضوع هر دو ديدار بود. روحاني  گسترش روابط دوستانه و برادرانه با همسايگان و به‌ويژه ترکيه را اصلي مهم در سياست خارجي و منطقه‌اي جمهوري اسلامي ايران دانست و بر تلاش در راستاي توسعه، تقويت و تحکيم همه‌جانبه مناسبات و همکاري‌هاي تهران - آنکارا تأکيد کرد.
اين سفر در حالي انجام شده که حمله آنكارا به کردهاي شمال سوريه بدون وقفه ادامه دارد، آن‌هم درحالي‌که بيش از يک‌سال از مذاکرات چندجانبه سوچي بر سر صلح در سوريه مي‌گذرد. از سال گذشته ايران، ‌ترکيه، روسيه و نماينده دولت سوريه و معارضان در سوچي در حال مذاکره هستند؛ مذاکره‌اي که اگرچه آتش‌بس در اين کشور را به ارمغان آورد، اما تقسيم‌بندي آن به مناطق امن، از سوي برخي به‌عنوان پيش‌زمينه تجزيه اين کشور تلقي شد.  بااين‌حال اين مذاکرات طبق برنامه بين چند طرف ادامه دارد، همان‌گونه که از اول بهمن حمله به عفرين ادامه دارد. اول بهمن بود که بن‌علي يیلدريم، نخست‌وزير ترکيه، از ورود نيروهاي نظامي ترکيه به عفرين در شمال سوريه خبر داد. يیلدريم گفت نيروهاي زميني اين کشور با هدف ادامه عمليات خود عليه نيروهاي کرد «ي.پ.گ» و «پ.ي.د» وارد خاک سوريه شوند و اين نيروها را از عفرين خارج کنند. وزارت امور خارجه ايران در نخستين واکنش به عمليات نظامي ترکيه در شمال سوريه ابراز اميدواري کرد «اين عمليات فورا پايان یابد و از تعميق و گسترش بحران در مناطق مرزي ترکيه و سوريه جلوگيري به عمل آيد». بهرام قاسمي، سخنگوي وزارت امور خارجه ايران، ساعاتي بعد از آغاز عمليات زميني ترکيه در عفرين سوريه، گفت ايران تحولات جاري را «از نزديک و با نگراني» پيگيري مي‌کند و هشدار داد تداوم بحران در عفرين ممکن است باعث «تقويت مجدد گروه‌هاي تکفيري - تروريستي» در مناطق شمالي سوريه شود. نيروهاي دموکرات سوريه که بخش عمده‌اي از آنها را کردها تشکيل مي‌دهند، در سال ۲۰۱۶ موفق شدند با کمک نظاميان آمريکايي، داعش را از منبج بيرون برانند، ترکيه که به‌شدت مخالف استقرار شبه‌نظاميان کرد در شرق رودخانه فرات است، در آن زمان خواهان خروج اين نيروها از منبج شده بود. اين نقطه که نزديک عفرين است، به جهت برخي اعتراض‌ها از سوي مقامات ترک شد. رجب‌طيب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکيه، آمريکا را متهم کرد که عليه منافع کشورش، ايران و روسيه در شمال سوريه عمل مي‌کند. رئيس‌جمهور ترکيه از آمريکا خواست تا نيروهاي خود را از شهر منبج در سوريه خارج کند. اردوغان پيش‌تر آمريکا را متهم کرده بود که در دوران رياست‌جمهوري باراک اوباما، در منبج کلاه سر ترکيه گذاشته است. ملاقات وزير خارجه ايران و ترکيه در حالي انجام شده که سخنگوي کرملين گفته «احتمال برگزاري نشست سه‌جانبه رؤساي جمهور ايران، روسيه و ترکيه درباره سوريه وجود دارد، اما هنوز تصميمي در‌اين‌باره گرفته نشده است».