روزنامه مردم سالاری
1396/11/17

پیراهن شیمیایی سوریه در دست ترامپ

گروه بین‌الملل، مانیا شوبیری: معارضین سوری بازهم مدعی شده اند که دمشق در شهر سراقب در حومه جنوبی ادلب از گازهای سمی استفاده کرده است. نخستین بار سال 2013 ارتش سوریه متهم به استفاده از گاز سارین در خان‌العسل در استان حلب و منطقه الغوطه الشرقيه شد. اين ادعا درست زمانی مطرح شد که ارتش سوريه پس گرفتن مناطقي را که در اشغال گروه‌هاي مسلح مختلف قرار داشت را آغاز کرده بود. «باراک اوباما» رئيس جمهور وقت آمريکا مدعی شده بود که سوريه با استفاده از سلاح شيميايي از خط قرمزها عبور کرده است. با همین ادعا کشتي‌هاي جنگي آمريکا به سواحل درياي مديترانه رسيدند تا زمينه اقدام نظامي عليه سوريه را فراهم آورند. در این میان دو موشک نیز شليک شد که روسيه توانست آنها را در دريا سرنگون کند. این بحران با پيشنهاد روسيه براي اقدام دمشق در امضاي توافقنامه منع اشاعه تسليحات شيميايي پایان یافت و وزارت دفاع آمريکا اعلام کرد تا پايان سال 2014 ذخاير سلاح‌هاي شيميايي سوريه نابود شده است. سازمان منع اشاعه تسليحات شيميايي هم اين مسئله را تاييد کرد. اما ماجرا همینجا ختم نشد و دمشق حدود پنجاه بار ديگر به استفاده از گازهاي شيميايي در بيش از بيست و هفت منطقه سوريه از جمله سراقب و جوبر متهم شد. این اتهامات در حالی مطرح می‌شود که کميته‌هاي تحقيق تاکنون با وجود بازديدهاي متعدد از سوريه نتوانسته‌اند ادعای خود را ثابت کنند.
ادعای تیلرسون، بهانه شورشیان 
بنا به گزارش روسیا الیوم، وزیر خارجه آمریکا در یک کنفرانس خبری در بوینس‌آیرس مدعی شد که واشنگتن درباره اطمینان یافتن از به کارگیری سلاح‌ شیمیایی در سوریه تحقیق می‌کند. تیلرسون تاکید کرده است که مسکو نیز باید به عنوان کشور ضامن به تعهد خود در زمینه نابودی سلاح‌های شیمیایی در سوریه پایبند باشد. 
پس از ادعاهای تیلرسون در زمینه استفاده سوریه از سلاح‌ شیمیایی، شورشیان سوری نیز ادعا کرده‌اند که در جریان بمباران ارتش سوریه در شهر سراقب در حومه جنوبی ادلب ۱۰ تن از عناصر آنها دچار حالت خفگی بر اثر استنشاق گازی سمی شدند.
پیش از این نیزهم منابع مخالف سوری دولت اسد را به حمله با گاز سارین در دوما در حومه دمشق متهم کرده بودند. «جیمز ماتیس»، وزیر دفاع آمریکا در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی ان‌بی‌سی نسبت به استفاده شدن گاز کلر در مناطق پرتنش در داخل سوریه ابراز نگرانی کرده بود. ماتیس می‌گوید که اگر این ادعا ثابت شود ممکن است نیروی دریایی آمریکا دست به حملات موشکی جدید به مناطقی بزند که تحت کنترل دولت سوریه هستند. صحبت‌های وزیر دفاع آمریکا یادآور ادعا‌های این کشور پیش از حمله به عراق است. صدام حسین نیز بارها متهم به استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی شده بود. اتهامی که آمریکا پس از حمله به این کشور نتوانست آن را اثبات کند. استفاده از سلاح‌های شیمیایی برای آمریکا تبدیل به پیراهن عثمان شده است که آن را دستاویز زیاده خواهی‌های خود کند.
مانع تراشی‌ها در پیشروی روسیه
در این میان، یک منبع رسمی سوری فاش کرده است که کمپین عجیب رسانه‌ای و سیاسی برای تحت فشار گذاشتن ارتش سوریه و مانع تراشی در مسیر پیشروی ارتش در ادلب وجود دارد. این منبع معتقد است که این هجمه‌ها هدفش مانع تراشی در مسیر پیشروی ارتش در ادلب و ایجاد تشویش علیه دولت سوریه است. این هجمه‌ها با هدف سرپوش گذاشتن بر موشک‌هایی است کشورهای غربی به گروه‌های تروریستی داده‌اند که اخیرا جنگنده‌ روسی را ساقط کرده است.
این مقام سوری این هجمه‌ها را بعد از شکست چندین کشور در صدور قطعنامه‌های بین‌المللی در محکومیت دمشق و تهدید سوریه به بهانه استفاده از سلاح‌ شیمیایی دانسته است.
اعتراض واشنگتن به پیشنهاد روسیه
واشنگتن به پیشنهاد روسیه در زمینه تشکیل تیم تحقیقاتی بین‌المللی در زمینه استفاده از سلاح‌ شیمیایی در سوریه اعتراض کرده و گفته است، ۳۵۰ هزار دلار را برای تامین بودجه سازوکار مستقل بین‌المللی برای تحقیق درباره جرایم در سوریه می‌دهد و امیدوار است روسیه اجازه تحقیقات را بدهد.
روسیه نیز اخیرا مانع از اجرای چندین پیش‌نویس قطعنامه در زمینه پرونده سلاح‌های شیمیایی سوریه و تمدید هیئت بین‌المللی مامور تحقیق در زمینه استفاده از سلاح‌های شیمیایی شده است.
بهانه‌ای برای دست‌درازی به سوریه
وزارت خارجه سوریه نیز اعلام کرده است که اظهارات مسئولان آمریکایی مستند به هیچ مدرکی نبوده و مبتنی بر دروغ‌هایی مسئولان آمریکا و شرکای آنهاست.
این وزارتخانه تاکید کرده که ادعاهای آمریکا همزمان با تلاش‌های این کشور برای پایان دادن به جنگ و دستیابی به راه حلی مسالمت آمیز میان سوری‌ها بدون هیچ‌گونه دخالت خارجی مطرح شده است.
همزمان با این مواضع،یک دیپلمات غربی در گفت‌وگو با روزنامه  الشرق‌الاوسط گفته است که پس از آنکه روسیه پیش‌نویس بیانیه آمریکا در محکومیت هدف قرار دادن شهر دوما در غوطه شرقی با گاز کلر را متوقف کرد، روز گذشته آمریکا نیز به دنبال برگزاری نشستی علنی در شورای امنیت در همین خصوص بود.
این روزنامه همچنین به پیش‌نویس بیانیه «نیکی هیلی»، نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل که اواخر هفته پیشنهاد شده بود، اشاره کرده و نوشت: هیلی نسبت به موافقت با این بیانیه ابراز امیدواری کرد، اما «واسیلی نبنزیا»، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل این بیانیه را نپذیرفت.
به گفته این دیپلمات صدور هرگونه بیانیه تحت عنوان بند هفت شورای امنیت به موافقت تمامی ۱۵ عضو آن نیاز دارد و نمی‌توان آن را وتو کرد.
در طرح پیشنهادی که آمریکا ارائه کرده است آمده که اعضای شورای امنیت به شدت حمله با گاز کلر در دوما واقع در غوطه‌شرقی دمشق را که موجب زخمی شدن بیش از ۲۰ غیرنظامی از جمله چندین کودک شد، محکوم کرده و نسبت به انجام سه حمله با گاز کلر در غوطه‌شرقی در هفته‌های اخیر به شدت ابراز نگرانی می‌کنند و تاکید دارد که استفاده کننده‌گان از این سلاح‌ها باید محاکمه شوند.
در این طرح قطعنامه ۲۱۱۸ مبنی بر لزوم عدم استفاده هیچ یک از طرف‌ها در سوریه از سلاح‌های شیمیایی، تولید، ارتقا، به همراه داشتن، ذخیره‌سازی و جابه‌جایی آنها هشدار داده شده است.
آنها نارضایتی خود را از حملاتی که علیه غیرنظامیان انجام می‌شوند و شامل حملات توپخانه‌ای و راکتی هستند را نیز ابراز داشته است.
روسیه پیشتر ایجاد یک تیم حقیقت یاب بین‌المللی جدید برای بررسی حملات شیمیایی در سوریه را به جای تیم قبلی که هیئتی مشترک میان سازمان منع تسلیحات شیمیایی و سازمان ملل بود، پیشنهاد کرده بود.
نبنزیا تاکید کرده است که تروریست‌ها تکنولوژی‌های پیشرفته ساخت سلاح شیمیایی را دارند و پدیده تروریسم شیمیایی تنها محدود به مناطق سوریه نیست.
کتمان شکست در سوریه
الميادين نیز به ادعاهای مکرر آمریکا درخصوص استفاده سوریه از سلاح‌های شیمیایی اشاره کرده و نوشته است: دولت آمريکا پس از ناکامي‌هاي مکرر در زمينه‌هاي سياسي، ديپلماتيک و نظامي در صحنه سوريه، بار ديگر به طرح اتهام استفاده از سلاح شيميايي عليه دمشق بازگشت. واشنگتن با اينکه نتوانست دولت سوريه را سرنگون کند به دنبال آن است که دستکم دولت اسد را تضعيف کند تا بتواند آن را به تحميل خواسته‌هايش وادار کند. 
هدف واشنگتن تحميل شرايطي مربوط به نظام حکومتي، هويت آينده، تجزيه سوريه و تامين منافع اسرائيل و ضربه زدن به محور مقاومت در منطقه است. آمریکا در به شکست کشاندن کنفرانس سوچي ناکام ماند و نتوانست از مسئله سلاح شيميايي در شوراي امنيت عليه سوريه سوء‌استفاده کند. فرانسه نیز نتوانست با برگزاري کنفرانس پاريس، جايگزيني براي اعمال فشار بر دمشق ايجاد کند. آمريکا در اين شرايط مجددا به اتهامات قبلي خود مربوط به استفاده از سلاح شيميايي بازگشته است.
پایگاه اینترنتی روزنامه راي اليوم نيز در این رابطه نوشته است که آمريکا هر زمان که احساس مي‌کند شکست‌هايش در سوريه در حال گسترش است، به اهرم سلاح‌هاي شيميايي متوسل مي‌شود تا حمله به ارتش سوريه را توجيه کند.
پس از آنکه سوریه به کنوانسیون و تخلیه موادشیمایی تحت نظر غرب و بازرسان سازمان پیوست، انتظار می‌رفت فشارهای بر این کشور کاهش یابد، اما این اتهامات بار دیگر از سر گرفته شده است. سوریه بارها متهم به استفاده از سلاح شیمیایی در برابر شورشیان شده است. ادعای حمله شیمیایی ادلب در آوریل 2017 را می‌توان جدی‌ترین اقدام غرب در راستای تخریب چهره سوریه دانست. این اتهام به شدت نه تنها از سوی سوریه بلکه از سوی روسیه نیز رد شد. در راستای پیگیری این ادعا اصرارهای سوریه، ایران و روسیه برای بازدید و بررسی منطقه همواره بی‌نتیجه ماند. 
این موضوع را نمی‌توان نادیده گرفت که ترامپ ازافزایش قدرت روسیه رقیب دیرینه خود در سوریه خشمگین است و از دست زدن به هر اقدامی برای بدست آوردن این قدرت چشم پوشی نخواهد کرد.