بورس در سرازیری

هادی مومنی- همیشه اعداد حقایق را بهتر و شفاف‌تر از ایده‌ها و حرف‌های خوشبینانه در اقتصاد بیان می‌کند‌. در حالی که همگان تصور می‌کنند بورس در بهترین وضعیت خود طی ماه و شاید سال‌های اخیر خود قرار دارد و رشد شاخص رکوردهای تازه‌ای را شکل داده است اما یک آمار مقایسه‌ای ساده از حجم و ارزش معاملات بازار سهام در 9 ماه ابتدایی سال 96 در مقایسه با 9 ماه ابتدایی سال 95 مشخص می‌کند اوضاع نه تنها در بورس مثبت و رو به رشد نیست بلکه در این بازار و برای این دو پارامتر ارزشمند با ریزش‌هایی بیش از 10 درصد مواجه هستیم‌. بر اساس این گزارش، آمار خرید و فروش سهام در بورس برای دوره «۹ ماهه منتهی به آذر ماه ۹۶» نشان می‌دهد که حجم و ارزش معاملات نسبت به دوره مشابه سال قبل «۹ ماهه منتهی به آذر ماه ۹۵» با کاهش مواجه شده است‌. آمار خرید و فروش سهام در بورس برای دوره ۹ماهه منتهی به آذر ماه ۹۶ نشان می‌دهد که حجم معاملات نرمال با رسیدن به 150/134 میلیون سهم نسبت به دوره مشابه سال قبل با (۱۲) درصد کاهش مواجه شده است‌. بر اساس این گزارش، ارزش معاملات نرمال از ابتدای سال تا پایان آذرماه سال‌جاری در مقایسه با دوره منتهی به آذرماه سال ۹۵ نیز با رسیدن به 391/316 میلیارد ریال همانند حجم معاملات با (۱۷) درصد افت و کم‌رونق بودن تالار شیشه‌ای را تایید می‌کند‌. در عین حال جمع کل حجم دادوستدهای بازار اول و دوم بورس در این دوره مالی با رسیدن به 515/158 میلیون سهم و ارزش معاملات نیز با رسیدن به 562/357 میلیارد ریال به ترتیب با (7/11) درصد و (۱۰) درصد کاهش نسبت به دوره ۹ماهه منتهی به ۳۰ آذر ماه ۹۵ روبه‌رو شده‌اند که به روشنی در عین حال که شاهد رشدهای بی‌سابقه شاخص در بورس هستیم نشان می‌دهد که اوضاع درونی بورس بر خلاف ظاهر آن خیلی مساعد و قابل قبول نیست‌. نگاهی به آمارهای منتشر شده نیز زوایای تازه‌تری از تصویر بورس در سال ۹۶ در مقایسه با سال ۹۵ را نشان می‌دهد به‌طوری‌که در بخش متوسط روزانه معاملات نرمال در پایان دوره ۹ ماهه منتهی به آذرماه ۹۶ حجم معاملات با رسیدن به ۷۹۵ میلیون سهم به ارزش 758/1 میلیارد ریال با کاهش (۱۲) درصدی در مقایسه با دوره مشابه سال قبل روبه‌رو شد‌. در مقابل متوسط روزانه معاملات بازار اول و دوم هم در این دوره مالی هم با کاهش مواجه شد به‌طوری‌که حجم معاملات به ۸۸۱ میلیون سهم و ارزش معاملات به 986/1 میلیارد ریال رسید که با (۱۲) و (6/9) درصد کاهش در مقایسه با دوره ۹ ماهه منتهی به آذرماه ۹۵ مواجه شد‌.
بزرگان بازار سهام
سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات)، اسامی بزرگ‌ترین شرکت‌های بورسی و فرابورسی از نظر تعداد سهامدار را در پایان آذر سال ۹۶ معرفی کرد‌. سرمایه‌گذاری توسعه صنعتی ایران با ۲۳۹ هزار و ۲۶۷ سهامدار درپایان آذر ۹۶ در صدر بزرگ‌ترین شرکت بورسی از نظر تعداد سهامدار ایستاد و تامین سرمایه امید با ۱۵۶ هزار و ۸۵۲ سهامدار، ایران‌خودرو با ۱۴۱ هزار و ۷۹۱ سهامدار در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند‌. همچنین شرکت‌های توسعه معادن روی ایران، سرمایه‌گذاری نور کوثر ایرانیان، سرمایه‌گذاری صنعت نفت، سایپا، بانک انصار، توسعه صنایع بهشهر و سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی در مکان‌های سوم تا دهم بزرگ‌ترین شرکت‌های بورسی از نظر تعداد سهامدار هستند‌. بر اساس این گزارش، موسسه اعتباری کوثر مرکزی با ۴۸۳ هزار و ۵۸۲ سهامدار در صدر بزرگ‌ترین شرکت‌های فرابورسی از نظر تعداد سهامدار قرار دارد و بانک سرمایه با ۳۰۲ هزار و ۸۱۱ سهامدار، بانک دی با ۱۸۱ هزار و ۵۶ سهامدار در رده‌های بعدی قرار گرفتند‌. بانک مهر اقتصاد، بانک قوامین، بیمه حکمت صبا، سرمایه‌گذاری توسعه و عمران استان کرمان، سرمایه‌گذاری کشاورزی ایران، شرکت اعتباری ثامن و بانک حکمت ایرانیان نیز در مکان‌های سوم تا دهم فهرست برترین شرکت‌های فرابورسی از لحاظ تعداد سهامدار ایستادند‌. لازم به ذکر است، این تعداد سهامدار بورسی و فرابورسی بدون در نظر گرفتن سهام وثیقه گروهی (کارکنان) است‌.
آینده تالار
در پی مصوبه اخیر سازمان بورس در خصوص الزام شرکت‌ها به ارائه گزارش تفسیری مدیریت می‌توان انتظار داشت که از هفته آینده شرکت‌ها اقدام به انتشار گزارش‌ها میان‌دوره‌ای کنند‌. علیرضا تاجبر مدیر عامل کارگزاری بانک ملت، با بیان مطلب فوق درباره شرایط فعلی بازار سرمایه به سنا، گفت: در روزهای اخیر، ریسک‌های سیاسی منجر به کمرنگ شدن فاکتورهای مثبت در بازار سرمایه شد‌. تاجبر با بیان اینکه رشد قیمت‌های جهانی و افزایش نرخ دلار هنوز اثر کامل خود را بر قیمت سهام این دسته از شرکت‌ها کامل نکرده است، گفت: اعلام موضع رییس‌جمهور ایالات متحده در هفته آینده در خصوص برجام، یکی از موارد مورد توجه بازار سرمایه است‌. این فعال بازار سرمایه خاطرنشان کرد: نشست اضطراری اخیر شورای امنیت، پیام و نتیجه مهمی در بر داشت و آن عدم همراهی اعضای شورای امنیت با ایالات متحده بود و می‌توان پیش‌بینی کرد حتی در صورت خروج ترامپ از برجام، شرکای تجاری ایران در اروپا وی را همراهی نخواهند کرد‌. تاجبر ادامه داد: در صورت وقوع بدبینانه‌ترین حالت، یعنی خروج آمریکا از برجام، احتمالا خبر آن مقارن با انتشار گزارش‌های 9 ماهه باشد و انتظار می‌رود تا حد زیادی اثرات احتمالی خبرهای برجام خنثی شود‌. وی با بیان اینکه بازار سرمایه وارد مسیر صعودی می‌شود، گفت: گروه‌های معدنی، فلزات اساسی، پالایشگاه، پتروشیمی و نیز شرکت‌های سرمایه‌گذاری وابسته به این صنایع که از افزایش نرخ‌های جهانی و دلار تاثیر مثبت می‌پذیرند، با بازدهی مثبت مواجه می‌شوند‌. مدیر عامل کارگزاری بانک ملت در پایان خاط رنشان کرد: هنوز کاهش نرخ بهره اثر مشهودی بر بازار سرمایه نگذاشته اما شرکت‌ها توانستند در همین مدت با توجه به رشد قیمت جهانی کامودیتی‌ها عملکرد مثبت‌تری نسبت به دوره‌های قبل داشته باشند بنابراین می‌توان انتظار داشت تا پایان سال اثر کاهش نرخ سود سپرده بانکی و رشد تولید و سودآوری شرکت‌ها در بازار سرمایه منعکس شود‌.