روزنامه جهان صنعت
1396/10/23

برنامه‌های وزارت کشاورزی برای کنترل قیمت مواد پروتئینی؛

گروه بازرگانی- طی سال‌جاری با وجود اینکه انتظار می‌رفت اوضاع تنظیم بازار کالاها نسبت به سال‌های گذشته سر و سامان بیشتری پیدا کند اما واقعیت این است که امسال بیش از پیش شاهد آشفتگی بازار کالاهای اساسی و همچنین افزایش قیمت قابل توجه برخی از کالاها همچون گوشت، برنج، مرغ و همچنین تخم‌مرغ بودیم به طوری که همین چند وقت پیش قیمت هر شانه تخم‌مرغ به 22 هزار تومان هم رسید. در این میان قیمت گوشت و برنج تا اندازه‌ای بالا رفته که اقشار کم‌درآمد جامعه به سختی این اقلام را تهیه می‌کنند و ناچارند گوشت مرغ را جایگزین گوشت قرمز و همچنین برنج بی‌کیفیت خارجی را جایگزین برنج ایرانی کنند تا بتوانند از پس خرج و مخارج روزانه خود بر آیند‌ اما با توجه به اینکه چیزی به شروع سال جدید باقی نمانده است و همچنان به دلیل شیوع بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان در کشور و معدوم شدن چند میلیون قطعه مرغ تخمگذار، کمبود تخم‌مرغ با واردات جبران می‌شود و همچنین بازار گوشت قرمز و مرغ با نوسانات زیادی همراه است، باید دید وزارت جهاد کشاورزی چه برنامه‌هایی را برای سامان دادن به شرایط بازار در دستور کار دارد و آیا برای کنترل بازار برنامه‌ریزی‌های لازم را انجام داده است یا خیر. در غیر این صورت طبق روال سال‌های گذشته که با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، بازار کار دلال‌ها‌ و سودجویان رونق می‌گیرد باید شاهد کمبود و گرانی بی‌رویه بسیاری از کالاها باشیم.
البته ناگفته نماند که رییس جمهور در راستای جلوگیری از نوسان و همچنین تنظیم بازار به تازگی دستور ویژه ای را برای تنظیم بازار شب عید صادر کرد. بر این اساس محمد باقر نوبخت سخنگوی دولت اعلام کرد: با توجه به ضرورت تنظیم بازار به خصوص در شب عید، رییس جمهور ماموریت ویژه ای به وزیر صنعت، معدن و تجارت و وزیر جهادکشاوزی دادند تا نسبت به ذخیره سازی میوه به حد کفایت احتیاجات مردم در ایام نوروز اقدام کند. وی تصریح کرد: سازمان برنامه و بودجه نیز موظف شد به حمایت های مالی از این اقدام شد و امیدواریم روزهای خوبی را برای تولید کننده و هم مردم شاهد باشیم و هر دو از قیمت ها راضی باشند. در همین خصوص معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی برنامه های این وزارت خانه را برای سامان دادن به بازار تخم مرغ، مرغ و گوشت طی ماه های آینده اعلام کرد و گفت: واردات تخم مرغ فقط برای رفع نیاز است و در صورت رفع نیاز فورا قطع می شود.
10‌ درصد ظرفیت تولید از مدار خارج شد
حسن رکنی درباره وضعیت تولید و صادرات تخم‌مرغ طی سال‌های اخیر در کشور اظهار کرد: برنامه تولید تخم‌مرغ برای سال‌جاری حدود ۹۵۰ هزار تن بوده است. طی چهار تا پنج سال گذشته علاوه بر تامین نیاز داخل توانستیم در صادرات نیز قدم‌های خوبی برداریم. طی سالیان گذشته، در برخی سال‌ها حدود ۹۰ هزار تن صادرات تخم‌مرغ از کشور داشتیم که این یعنی ما موفق شدیم قریب به ۱۰ درصد تولیدمان را صادر کنیم؛ این در حالی است که سال گذشته شیوع آنفلوآنزای پرندگان محدودیت‌هایی را در کشور ایجاد کرد.وی با بیان اینکه سرانه تولید ما 5/11 کیلوگرم است، که دو کیلوگرم بالاتر از میانگین جهانی است، به جمعیت مرغ تخمگذار و ظرفیتی که در این زمینه وجود دارد اشاره کرد و گفت: ظرفیت کشور نزدیک به ۸۵ میلیون قطعه مرغ تخمگذار و ۱۵ میلیون پولت (پیش تخمگذار) است؛ به عبارتی در مجموع سالانه حدود ۱۰۰ میلیون قطعه ظرفیت در این زمینه داریم. اما آنچه در حال فعالیت است، معمولا ۷۵میلیون قطعه و ۲۵ درصد از این ظرفیت همیشه در حال آماده‌سازی برای جوجه‌ریزی بعدی است، بنابراین در کشور ۶۵ میلیون قطعه مرغ تخمگذار و ۱۰ میلیون پولت داریم.وی در پاسخ به این سوال که بر اثر بیماری آنفلوآنزا چه درصدی از این جمعیت را از دست داده‌ایم، بیان کرد: آنچه که ما درحال حاضر در مزارع‌مان داریم، ۵۵ میلیون قطعه مرغ تخمگذار و ۱۰ میلیون پولت است؛ به عبارتی بیش از ۱۰ درصد ظرفیت‌مان، به خاطر آنفلوآنزا از مدار تولید خارج شده است.
جلوگیری از بحران
معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی در رابطه با تدابیری که در راستای جلوگیری از بحران در این زمینه اندیشیده شده، اظهار کرد: از ابتدای سال ما با کمک تولیدکنندگان برنامه‌ریزی خوبی را کردیم تا بلافاصله بعد از اینکه واحدهایی غیرفعال و مرغ‌هایشان بر اثر آنفلوآنزا حذف می‌شوند، بتوانیم در مکان‌های پاک تحت نظر دامپزشکی جوجه‌ریزی جداگانه‌ای داشته باشیم که بتوانیم آن را جایگزین کنیم. همچنین سعی می‌کنیم جوجه‌ریزی را سرعت بیشتری بدهیم تا بتوانیم جایگزین واحدهای حذفی کنیم.
رکنی خاطر‌نشان کرد: از مجموع حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون قطعه مرغ حذف شده، نزدیک به هشت میلیون را موفق شدیم جایگزین کنیم و حدود هشت میلیون هنوز کسری داریم که باید آن را در برنامه آتی مدنظر قرار دهیم و با کمک خود تولیدکنندگان این کار را پیش ببریم.
وی افزود: پیش‌بینی ما این است که حدود هفت تا هشت درصد، کسری تخم‌مرغ در ماه را به صورت مستمر تا نزدیک عید داشته باشیم، بنابراین برای اینکه در سبد غذایی مردم نیز اختلال ایجاد نشود توسط اتحادیه سراسری مرغداران تخمگذار که مسوولیت تنظیم بازار تخم‌مرغ را در کشور بر عهده دارد، بخشی از این نیاز از کشورهای پاک تامین می‌شود و در سبد غذایی مردم قرار خواهد گرفت.
تلاش می‌کنیم به سفره مردم لطمه وارد نشود
معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه چه اقداماتی در این راستا صورت گرفته است، گفت: طی چند روز گذشته اقدامات موثر و خوبی در این زمینه انجام شد‌ و هم‌اکنون تقریبا یک شرایط عادی را در این زمینه داریم‌ ولی فکر می‌کنم با این موضوع و مقدار‌ کمبودی که وجود دارد، باید تا‌حدود فروردین‌ماه کنار بیاییم.
رکنی افزود: تمام تلاش‌مان را می‌کنیم که به سفره غذایی مردم نیز لطمه‌ای وارد نشود و به شکلی بتوانیم این کمبود را با تامین از جاهای دیگر جبران کنیم. در مجموع تراز تجاری ما در تخم‌مرغ طی سال‌جاری مثبت بوده است، در نیمه اول سال که شرایط عادی‌تر بود، بیش از هشت هزار تن صادرات داشتیم، الان نیز ممکن است بخشی از نیازمان را وارد کنیم.
وی اظهار کرد: ما برای میزان واردات محدودیتی قائل نشده‌ایم، بنابراین به تناسب کشش و نیاز بازار این اقدام انجام می‌شود. البته چندان رغبت به اینکه واردات به صورت گسترده انجام شود نداریم، با توجه به منابع انبوه داخلی که داریم امیدواریم با مدیریت شرایط موجود و کنترل بیماری موفق شویم که تولیدمان را از منابع داخلی تامین کنیم.
به دنبال واردات اضافه نیستیم
رکنی خاطرنشان کرد: حتی اگر واردات هم داشته باشیم بیش از ۹۵ درصد نیازمان حتما از منابع داخلی تامین می‌شود حدود چهار تا پنج درصد آن از طریق واردات تامین می‌شود که این مساله نیز کاملا موقتی است. بازار به صورت مستمر پایش می‌شود و هر زمان نیاز نبود این واردات بلافاصله قطع خواهد شد. با کنترل بیماری دوباره شرایط صادرات برای ما فراهم می‌شود، بنده این مقطع را خیلی زودگذر و قابل مدیریت می‌دانم.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه تاکنون چقدر تخم‌مرغ وارد کشور شده است، به مهر گفت: حدود ۲۰ هزار تن ثبت سفارش و آنچه وارد شده عدد قابل توجهی نیست؛ کمتر از هزار تن تخم وارد کشور شده است.
معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی بیان کرد: به دنبال واردات اضافه نیستیم و این واردات تنها در حد ضرورت انجام می‌شود. بنابراین قراردادها و سیستم تنظیم شده برای اینکه نیاز تامین شود اما شدت واردات برحسب نیاز در مقاطعی که لازم است بالا و پایین می‌شود.
وی در مورد ذخیره‌سازی هم گفت: ذخیره‌سازی را هم از منابع داخلی و هم از منابع وارداتی انجام می‌دهیم که تنظیم بازار توسط بخش ذی‌ربط به شکل مناسبی انجام شود.
رکنی در این خصوص ادامه داد: البته ذخیره‌سازی برای فصلی که در آن قرار داریم انجام می‌شود‌ چون از خود فروردین بلافاصله مصرف کاهش پیدا می‌کند. تا قبل از عید مراکزی مانند شیرینی‌پزی‌ها و... فعال هستند، که برای آن فصل ذخیره‌سازی انجام می‌شود و هیچ مشکلی وجود ندارد.
مشکلی در تامین مرغ نداریم
معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا ممکن است شیوع بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان و افزایش قیمت تخم‌مرغ زمینه‌ساز گرانی مرغ در کشور شود، گفت: این مسایل چندان ربطی به هم ندارد، برخی می‌گویند آنفلوآنزا نخست مرغ را تلف می‌کند. پس مرغ هم باید گران شود‌ در حالی که مرغ تخمگذار با مرغ گوشتی متفاوت است. واحدهایی که تخمگذار هستند حساسیت بالاتری برای ابتلا‌ به آنفلوآنزا دارند و در واحدهای گوشتی گزارش بسیار بسیار نادری داریم. در تامین گوشت مرغ مشکلی وجود ندارد و شرایط کاملا عادی است. امیدواریم این وضعیت استمرار یابد، ضمن اینکه قیمت مرغ از چیزی که در بازار پیش‌بینی شده بود بسیار پایین‌تر است.
رکنی افزود: هم‌اکنون نرخ مرغ زیر قیمت تمام‌شده است و اعتقاد داریم تولیدکنندگان مقداری مظلوم واقع شده‌اند و قیمت پایین‌تر از چیزی است که باید باشد‌. در تولید هم هیچ اختلالی وجود ندارد؛ در مقاطعی مصرف ممکن است پر‌کشش‌تر باشد‌ که باید آن را مدیریت کنیم و اگر لازم شد از ذخایر داخلی استفاده خواهیم کرد اما در حال حاضر هیچ مشکلی در این زمینه نداریم.
ادعای تعادل بازار گوشت
معاون امور دام وزارت جهاد کشاورزی همچنین در رابطه با بازار گوشت قرمز نیز توضیحاتی ارائه داد و گفت: با وجود اینکه روند تامین گوشت غیرمنجمد از منابع غیرداخلی مقداری مشکل بود اما این کار توسط دستگاه‌های ذی‌ربط پیگیری و نیاز کشور پوشش داده شد. در سه ماه گذشته نیز سیر نرخ گوشت کاهشی بوده و حداقل سه هزار تومان کاهش قیمت در شقه کامل را داشتیم. الان در فروشگاه‌های زنجیره‌ای که در سطح شهر تهران فعالیت می‌کنند، نیم‌شقه بدون چربی وارداتی کیلویی ۳۳ تا ۳۴ هزار تومان عرضه می‌شود.
وی با بیان اینکه در حال حاضر شرایط بازار گوشت متعادل است، اظهار کرد: شرایط کاملا متعادل است، منابع داخلی به اندازه کافی است، تولید به اندازه کافی انجام می‌شود و بازار را تامین می‌کند. البته امیدواریم بتوانیم به سمت و سویی برویم که هر روز از میزان واردات کاسته و به میزان تامین از منابع داخل افزوده شود.
رکنی در زمینه واردات گوشت نیز بیان کرد: بیش از ۹۰ درصد نیازمان از منابع داخل و کمتر از ۱۰ درصد از طریق واردات تامین می‌شود. این ۱۰ درصد قبلا به صورت منجمد وارد می‌شد اما الان بخشی از آن به صورت گوشت تازه وارد می‌شود‌ که مقداری عملیات بازرگانی و حمل و نقل آن مشکل است اما با این حال تامین شده است. البته نیازمان حدود ۹۳۰ تا ۹۴۰ هزار تن است که برای سال‌جاری برآورد تولید ۸۳۸ هزار تن است که از محل دام‌های سنگین و سبک تامین می‌شود. وی در مورد واردات گوشت گرم نیز گفت: این کار نه خیلی زیاد اما برای رفع نیاز بازار انجام می‌شود.