روزنامه جوان
1396/10/19

عراقچی: جهان آماده عواقب خروج امریکا از برجام باشد

گزارش‌های متفاوتی درباره تصمیم آخر هفته رئیس‌جمهور امریکا در مورد برجام منتشر شده تا جایی كه معاون وزیر امور خارجه ایران در این باره هشدار داده است: «جامعه بین‌المللی باید خود را برای خروج احتمالی امریکا از برجام آماده كند. ایران خود را برای شرایط و سناریوهای مختلف آماده کرده است.»به گزارش «جوان» دونالد ترامپ جمعه این هفته باید برای دومین بار پای تمدید تعلیق تحریم‌های هسته‌ای ایران را امضا كند؛ رویدادی كه گمانه‌زنی‌‌‌‌ها را درباره تصمیم ترامپ تشدید كرده است. سایت پولیتیكو روز دو‌‌‌‌شنبه به نقل از کارشناسان مسائل ایران در واشنگتن نوشت كه «دونالد ترامپ» در روزهای آینده با تمدید معافیت‌های تحریمی برای ایران، توافق هسته‌ای برجام را زنده نگاه خواهد داشت. به نوشته پولیتیكو دست‌کم شش نفر از کارشناسان ارشد مسائل ایران در واشنگتن درباره اینکه ترامپ تعلیق تحریم‌های ایران به موجب توافق هسته‌ای را تمدید می‌کند، اتفاق‌نظر دارند. این در حالی است كه پولیتیكو 10 روز قبل از گزارش دیروز خود نوشته بود كه دونالد ترامپ رئیس‌جمهور امریکا به زودی با یکسری ضرب‌الاجل‌‌‌‌‌ها مواجه خواهد بود که می‌تواند از آنها برای عمل به وعده انتخاباتی خود مبنی بر پاره کردن توافق هسته‌ای ایران و گروه 5+1 که در سال 2015 حاصل شد، استفاده کند. در همان گزارش‌، مارک دوبوویتز، رئیس اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسی‌‌‌‌‌ها گفته بود: «این احتمال کاملاً وجود دارد که ترامپ به کنگره و اروپایی‌‌‌‌‌ها بگوید به شما 90 روز فرصت دادم تا با همکاری با یکدیگر دست به اقدام بزنید اما شما چنین نکردید» سناریویی كه به گفته دوبوویتز، ترامپ می‌تواند از آن به عنوان استنادی برای كنار گذاشتن برجام استفاده كند.    سرگردانی در واشنگتن
روزنامه امریکایی «وال‌استریت‌ژورنال‌» نوشته كه این هفته، هفته‌ای سرنوشت‌ساز برای «برجام‌» خواهد بود و «دونالد ترامپ» با فرارسیدن چند ضرب‌الاجل بایستی بار دیگر موضع دولتش را در چند مورد کلیدی درباره این توافق هسته‌ای اعلام کند. پولیتیكو نیز با اشاره به سرگردانی كه در مورد تصمیم ترامپ وجود دارد، نوشته است :‌ «اکنون زمان آن رسیده است. هنوز نمی‌دانیم که آیا ترامپ در نظر دارد توافق را نابود کند یا نه. آنچه که ما می‌دانیم این است که عقب‌نشینی از توافقی که سال‌‌‌‌‌ها بر سر آن همکاری و هماهنگی شده است، برای امریکا بسیار پرهزینه خواهد بود.» ‌ظاهراً حتی تیم نزدیك به رئیس‌جمهور امریکا هم نمی‌دانند كه او واقعاً چه تصمیمی خواهد گرفت تا جایی كه ركس تیلرسون، وزیر خارجه او در گفت‌وگوی اخیر خود با سی‌ان‌ان گفته است:‌« احتمال دارد ترامپ همزمان با رسیدن این ضرب‌الاجل‌‌‌‌‌ها تحریم‌های جدید و غیرمرتبطی درباره توافق هسته‌ای علیه ایران اعلام کند.»‌دیگر مشاوران كاخ سفید هم گفته‌اند که انتظار می‌رود ترامپ لغو تحریم‌‌‌‌‌ها را تمدید کند اما مطمئن نیستند که دقیقاً او چه تصمیمی خواهد گرفت. روزنامه وال‌استریت‌ژورنال معتقد است كه ناآرامی‌های اخیر در ایران بر ابهام‌‌‌‌‌ها پیرامون این وضعیت اضافه كرده و نوشته است:‌« با آنکه ترامپ ممکن است این اعتراضات را دستاویزی برای عدم تعلیق تحریم‌‌‌‌‌ها قرار دهد این نیز محتمل است که او پس از امضای معافیت‌های تحریمی گام‌های دیگری را برای تنبیه ایران در دستور کار قرار دهد.»   هشدار در تهران
تحت چنین شرایطی، مقام‌های بلندپایه سیاست خارجی ایران، از دیروز تحرك گسترده‌ای برای رودرور شدن با تصمیم احتمالی ترامپ شروع كرده‌اند. علی اکبر صالحی بعدازظهر دیروز در تماس تلفنی با‌ یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نسبت به عواقب بدعهدی و نقض احتمالی تعهدات برجامی از جانب دولت امریکا هشدار داد. او گفته است:‌« در صورت اجرا نشدن تعهدات برجامی از جانب امریکا، جمهوری اسلامی ایران تصمیماتی را اتخاذ خواهد کرد که می‌تواند بر روند فعلی همکاری‌های ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأثیرگذار باشد.»‌ قرار است محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه نیز طی یكی دو روز قبل از تصمیم ترامپ، به بروکسل - مقر اتحادیه اروپا سفر و با وزرای خارجه سه كشور اروپایی طرف برجام یعنی آلمان، فرانسه و انگلیس گفت‌وگو كند؛ نشستی كه به گفته زیگمار گابریل وزیر خارجه آلمان در آن درباره آشوب‌های اخیر در ایران نیز بحث خواهد شد ولی بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه چنین دستور كاری را تكذیب كرده است. عباس عراقچی، معاون ظریف دیروز پا را از همه اینها پیش‌تر گذاشت و با غنیمت شمردن تریبونی كه كنفرانس امنیتی تهران برای او فراهم آورد، از جامعه جهانی خواست كه خود را برای رو در رو شدن با تصمیم احتمالی رئیس‌جمهور امریکا آماده كند. عراقچی گفته كه بیش از یک سال است که ترامپ همه تلاش‌هایش را به کار گرفته و با نقض مکرر برجام در صدد از بین بردن آن است. ‌او با اشاره به نزدیک شدن به موعد تمدید تعلیق تحریم‌‌‌‌‌ها با هشدار مجدد درباره اقدام احتمالی ترامپ برای از بین بردن برجام، تأکید کرد:«جامعه بین‌‌المللی باید برای این وضعیت آماده باشد زیرا ایران خود را برای شرایط و سناریوهای مختلف آماده کرده است اما جامعه بین‌المللی و منطقه‌ای ما از این اقدام ترامپ ضرر بیشتری خواهد کرد زیرا از بین بردن این تجربه موفق می‌تواند امنیت را تحت‌الشعاع قرار دهد.»‌معاون وزیر امور خارجه خطاب به اروپایی‌‌‌‌ها گفت:«اگر اتحادیه اروپا علاقه‌مند به حفظ برجام است باید با اقدامات ویژه شرکت‌‌‌‌ها و بانک‌های‌شان را به همکاری با ایران و محافظت از آنها در برابر تحریم‌ها، ترغیب کنند.»‌وی هشدار داد: «این مسئله، مسلماً منطقه غرب آسیا را به جای بهتری نمی‌برد و امن‌تر نمی‌کند. کاری که ترامپ در یک سال گذشته انجام داد تلاش برای از بین بردن برجام و مرتبط کردن موضوعات دیگر به توافق هسته‌ای برای از بین بردن آن بوده است که این هم برای نظام امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی و هم برای نظام منع اشاعه، خطری بزرگ است.»