روزنامه وطن امروز
1396/10/19

مطالبات اقتصادی کمرنگ می‌شود؟

گروه سیاسی: حسن روحانی دیروز در اظهاراتی درباره اعتراضات و ناآرامی‌‌های اخیر اظهاراتی را مطرح کرد که نشان می‌دهد او تلاش ویژه‌ای دارد روی مسائل حاشیه‌ای این اعتراضات تمرکز کند.
به گزارش «وطن‌امروز»، عمده اعتراضات اخیر مردم به‌خاطر نابسامانی مسائل معیشتی بود و دلیل به انحراف رفتن این اعتراضات نیز این بود که برخی سیاسیون داخلی که این اعتراضات را علیه خود می‌دیدند، ناگهان در میانه اعتراضات شعارهای سیاسی و امنیتی را مطرح کردند تا نوک پیکان اعتراض مردم را از سمت خود منحرف کنند. با این حال اما طی روزهای اخیر کارشناسان مسائل اقتصادی و همینطور جامعه‌شناسان متفق‌القول عامل اصلی اعتراضات اخیر و مطالبه اصلی مردم در تجمعات را مطالبات اقتصادی و معیشتی دانسته‌اند.
حسن روحانی که در بحبوحه این اعتراضات و ناآرامی‌ها، عامل خارجی و بویژه عربستان سعودی را از عوامل ایجاد ناآرامی در ایران دانسته بود، دیروز در سخنانی پیرامون اعتراضات اخیر، اگرچه به مطالبات اقتصادی مردم اشاره کرد اما تلاش کرد نوک پیکان مطالبات را از سمت خود و دولت بردارد. بر همین اساس، روحانی گفت
مردم مطالبات غیراقتصادی هم داشته‌‌‌اند. روحانی سپس بر مسائل غیراقتصادی تمرکز کرد و گفت مردم حاضر نیستند وضع مالی و اقتصادی آنها بهبود یابد اما فضای مجازی مسدود شود!
اظهارنظر روحانی در حالی است که همان دشمنان خارجی که روحانی هفته گذشته آنها را از عوامل ناآرامی در ایران دانسته بود، بر بستر فضای مجازی شبکه‌‌سازی خود برای ایجاد ناامنی در ایران را انجام داده بودند! بر همین اساس، مشخص نیست رئیس‌جمهور چگونه همزمان هم بر نقش دشمن بیرونی در ایجاد ناآرامی‌‌های اخیر تاکید می‌کند و هم مدعی است با مسدود کردن بستر توطئه دشمن بیرونی مخالف است!
تمرکز روحانی بر مسائل حاشیه‌ای در ادامه با انتقادات همیشگی او به صداوسیما همراه شد و به سبک همیشگی خود که به یک دیدگاه مجهول جواب می‌دهد، مدعی شد برخی در ایران به این دلیل با فضای مجازی مخالفند که می‌خواهند مردم تلویزیون ببینند! او همچنین درباره وضعیت بودجه مجلس را به چالش کشید. در حالی که مجلس دهم به ریاست علی لاریجانی بیشترین همکاری و همدلی را با حسن روحانی داشته است، روحانی درباره بودجه مجلس را متهم به تغییر ماهیت لایحه بودجه کرد! این انتقاد روحانی از مجلس در شرایطی مطرح شده که کمیسیون تلفیق مجلس طی روزهای اخیر با دونرخی شدن قیمت بنزین مخالفت کرده است. از سوی دیگر فضای مجلس از آن حکایت دارد که نمایندگان مجلس با افزایش قیمت بنزین به هر لیتر 1500 تومان مخالف هستند. درباره حذف یارانه 30 میلیون نفر نیز به نظر می‌رسد مجلس در کل با حذف در این مقیاس مخالفت خواهد کرد. به هر حال، روحانی دیروز به‌گونه‌ای سخن گفت که گویا فقط بخشی از مطالبات مردم در تجمعات و ناآرامی‌‌های اخیر مربوط به مسائل اقتصادی بوده است. در حالی که مطالبه اصلی و اساسی مردم بهبود وضعیت معیشتی و اعتراض به نابسامانی وضعیت اقتصادی است، روحانی می‌گوید دلیل اصلی تجمعات و ناآرامی‌‌های اخیر به‌خاطر آن است که نسل جوان یک سبک زندگی متفاوت می‌خواهد!
به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، روحانی دیروز (دوشنبه 18 دی‌ماه) در دیدار وزیر و معاونان وزارت امور اقتصادی و دارایی با اشاره به حوادث روزهای اخیر اظهار داشت: در این حوادث یک موضوع اساسی وجود داشت که با کمال تأسف در رسانه ملی و سایر رسانه‌ها آن موضوع دیده نشده و بیشتر به دنبال مسائل جزئی و فرعی بودند و معتقدم توجه به آن موضوع اساسی می‌تواند آرامش و امنیت بلندمدت، باثبات و تأثیرگذاری در کشورمان به‌ وجود آورد. روحانی تصریح کرد: مشکلی که امروز با آن مواجه هستیم، فاصله ما  مسؤولان با نسل جوان است. امروز آنطوری که ما فکر می‌کنیم، با آنچه جوانان فکر می‌کنند، متفاوت است. امروز نگاه جوانان به دنیا و زندگی با نگاه ما فرق می‌کند و این اشکال اساسی است که باید آن را حل‌وفصل کنیم. رئیس‌جمهور با بیان اینکه نمی‌توان سبک زندگی خود را به نسل‌‌های آینده تحمیل کرد، افزود: اشکال این است که ما می‌خواهیم 2 نسل بعد از ما، آنطور که ما می‌پسندیم زندگی کنند، در حالی که نمی‌توان برای آنها تعیین تکلیف کرده و یک نوع سبک زندگی برای‌شان مشخص کرد و گفت مسیر همین است که ما می‌گوییم. روحانی گفت: نسل جوان ما یک حرف بیشتر ندارد و آن اینکه می‌گوید من هم می‌فهمم و حرف دارم و باید به حرف من گوش کنید. مردم هم صراحتاً اعلام می‌کنند حرف دارند و باید به حرف مردم گوش داده و بالاتر از آن به آن عمل کنیم و اگر اکثریت کشور با نسل جوان است به معنای آن است که باید به نظر اکثریت عمل کنیم، البته اینکه در یک اجتماع و تظاهراتی عده‌ای سوءاستفاده کنند یک موضوع طبیعی است و در همه جای دنیا وجود دارد که برخی از خواسته‌ها و تجمع مردم سوءاستفاده می‌کنند. روحانی البته درباره این بخش از اظهارات خود نگفت که این موضوع یعنی سبک زندگی جوانان در کجای مطالبات مردم در تجمعات اخیر استنباط شده است. آیا در اعتراضات اصلی و واقعی مردم درباره معیشت این موضوع یعنی سبک زندگی متفاوت فهم شده یا در شعارهای انحرافی که هم برخی سیاسیون داخلی و هم دشمن خارجی با طرح آن، اعتراضات را به انحراف کشانده و تبدیل به ناآرامی کردند؟  روحانی در ادامه این سخنرانی درباره نقدپذیری دولت نیز به گونه‌ای سخن گفت که نشان داد برای او مطلوب آن است که درباره اعتراضات اخیر، تنها او در مظان پاسخگویی نباشد.  روحانی با تأکید بر اینکه دولت از انتقاد استقبال می‌کند و معتقد است همه باید نقد بشوند، گفت: هیچ استثنایی در کشور برای انتقاد کردن وجود ندارد و در کشور ما معصوم نداریم، ضمن اینکه پیامبر اسلام(ص) هم به مردم اجازه انتقاد می‌دادند و بالاتر از مقام پیامبر در تاریخ وجود ندارد. تمرکز رئیس‌جمهور بر مسائل فرعی و حاشیه‌ای اعتراضات اخیر در ادامه با توجه ویژه او بر فضای مجازی ادامه یافت. روحانی با بیان اینکه حوادث چند روز گذشته تجربه‌ای برای مردم و نسل جوان و کسانی بود که زندگی بهتر می‌خواهند، اظهار داشت: بعضی‌ها تصور می‌کنند مردم فقط پول و اقتصاد می‌خواهند اما آیا کسی حاضر است ماهانه پول قابل توجهی دریافت کند اما به طور مثال شبکه مجازی کاملاً مسدود باشد یا در تردد با خودرو و رفت‌وآمد به بیرون از خانه با محدودیتی مواجه بوده و حتی حق حرف زدن نداشته باشد. مگر می‌شود آزادی و زندگی مردم را با پول خریداری کرد، چرا عده‌ای آدرس غلط می‌دهند و این توهین به مردم است. روحانی افزود: افتخار دولت یازدهم و دوازدهم گردش آزاد اطلاعات است اما عده‌ای از فضای مجازی خوش‌شان نمی‌آید.
یک عده می‌گویند مردم فقط باید به صداوسیما نگاه کنند البته معتقدیم صداوسیما باید صدای ملت را منعکس کند نه صدای جناح خاصی را. وی گفت: مردم از صداوسیما هم استفاده می‌کنند اما نباید عده‌ای بخواهند شبکه‌های مجازی که به‌خاطر شرایط خاص چند روزی مسدود شده برای همیشه مسدود باشد. با این کار بیش از 100 هزار نفر شغل خود را در یک هفته اخیر از دست داده‌اند و ما باید به فکر زندگی و راحتی مردم باشیم. روحانی همچنین اظهار داشت با استفاده از فضای مجازی امور زندگی مردم تسهیل
شده است.
حمله به مجلس!
حسن روحانی در بخش دیگری از سخنان خود به لایحه بودجه سال 97 اشاره کرد و گفت: در این بودجه تبصره‌هایی پیش‌بینی کردیم که فقر مطلق را از بین ببریم و  اگر نمایندگان مجلس نخواهند پای آن بایستند و دست دولت را ببندند، یا باید راه‌حل جایگزین بهتری ارائه دهند یا خودشان پاسخگوی مردم باشند. دولت صدها ساعت جلسه و کار کارشناسی انجام داده و تبصره‌هایی برای رفع مشکلات کشور تنظیم کرده است. روحانی تصریح کرد: دولت برای اشتغال جوانان و رفع بیکاری 300 هزار میلیارد تومان برای 5 سال پیش رو طراحی کرده است، آیا این تصمیم که حاصل کار کارشناسی است با یک رأی باید از بین برود؟ رئیس‌جمهور با اشاره به سابقه 20 ساله نمایندگی خود در مجلس شورای اسلامی، اظهار داشت: به امور نمایندگی مجلس اشراف کامل دارم و رشته تخصصی‌ام نیز حقوق و قانون اساسی است. طبق قانون اساسی مسؤول مستقیم برنامه و بودجه در کشور شخص رئیس‌جمهور است. البته قبول داریم مجلس هم باید نظراتی در این حوزه داشته باشد اما نه اینکه اصل بودجه را زیر سوال ببرد. روحانی تصریح کرد: امروز برای آینده و رفع بیکاری و فقر و معضلات جامعه اهمیت دارد که به صحنه آمده و سخن بگوییم. روحانی در ادامه اظهارات خود تلویحا از نظر مجلس در مخالفت با افزایش قیمت بنزین انتقاد کرد و گفت: عده‌ای می‌گویند اصلاح قیمت‌ها را انجام ندهید و مبلغ مالیات هم افزایش نیابد و در مقابل خواهان افزایش حقوق و رسیدگی به فقرا هستند، اگر روی حرف اول‌شان تأکید دارند، پس بخش دوم ادعاها، شعار می‌شود. مشکلاتی مانند اشتغال و فقر با شعر و شعار حل نمی‌شود و ما خواهان راه‌حل هستیم.
  فرار از اقتصاد به سیاست
چند ماه است تجمعات سراسری در اعتراض به وضعیت معیشتی برگزار می‌شود. از موضوع نابسامانی در مدیریت موسسات اعتباری گرفته تا مسائل مربوط به کارگران در اراک و لرستان و... و مسأله آب در اصفهان که باعث برپایی اعتراضات و تجمعات بسیاری از سوی کشاورزان این استان شده بود. مرور اخبار کشور طی چند ماه اخیر نشان می‌دهد تقریبا در همه شهرهایی که تجمعات اخیر در آن برپا شد تا این تجمعات به ناآرامی کشانده شد؛ پیش از این در آن شهرها اعتراضاتی نسبت به موسسات اعتباری یا وضعیت نابسامان کارگران یا مسأله آب برپا شده بود. بنابراین اعتراضات اخیر نسبت به مسائل معیشتی برای جامعه و صاحبنظران موضوعی عجیب و ناگهانی نبود. با این حال اما برخی دولتی‌ها و همینطور جریان اصلاح‌طلب که اعتراضات عمومی را متوجه رفتار سیاسی خود طی 4 سال اخیر دانسته بودند، تلاش کردند برای پیگیری مطالبات اقتصادی مردم، به کلی آن را انکار کنند. از همین رو آنها ابتدا دروغی علیه آیت‌الله علم‌الهدی، امام جمعه مشهد مطرح کردند تا تلاش کنند اعتراضات مردمی را یک توطئه سیاسی جا بزنند. این موضوع البته با واکنش دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و تکذیب صریح آن، به بن‌بست خورد و نتوانست ره به جایی ببرد. در ادامه اما گویا دولتی‌ها نیز تمایل پیدا کرده‌‌اند به جای پذیرفتن خطاهای خود در ایجاد نابسامانی اقتصادی در کشور، دست به دامان همان ادعای تکذیب شده اصلاح‌‌‌‌‌‌طلبان شوند. روز یکشنبه یک نماینده مجلس مدعی شد در جلسه غیرعلنی مجلس درباره ناآرامی‌‌های اخیر، یک وزیر دولت مدعی شده اعتراضات اخیر را که از مشهد شروع شد یک جریان سیاسی به راه انداخته! در ادامه روز گذشته نیز حسن روحانی تلاش کرد بر حواشی مربوط به اعتراضات اخیر تمرکز کند و تا جای ممکن دیگران را نیز در کنار دولت در مظان پاسخگویی قرار دهد. این رفتار یعنی فرار از اقتصاد به سیاست، در مجموع این نگرانی را ایجاد می‌کند که مطالبه اصلی جامعه که بهبود وضعیت معیشتی و توجه به طبقات فرودست است، مورد اغفال قرار گرفته و خدای ناکرده ماهیت اصلی اعتراضات اخیر تحریف شود.