روزنامه اعتماد
1396/10/17

ائتلاف عليه طمع خام واشنگتن

سارا  معصومي
ناآرامي در برخي شهرهاي ايران، شكاف در شوراي امنيت سازمان ملل در نيويورك. درخواست نيكي هيلي، نماينده ايالات متحده در سازمان ملل براي برگزاري نشست اضطراري درباره ايران تحت عنوان «وضعيت در خاورميانه» با موافقت حداقل 9 عضو از 15 عضو شوراي امنيت روبه رو شد. پيش از برگزاري نشست اصلي، نماينده روسيه در سازمان ملل درخواست جلسه پشت درهاي بسته اعضا را مطرح كرد؛ جلسه‌اي كه منابع آگاه مي‌گويند به محلي براي رويارويي روسيه و امريكا بدل شد. مسكو از زمان طرح درخواست امريكا براي تشكيل جلسه شوراي امنيت درباره ناآرامي‌ها در ايران اين اقدام را مصداق دخالت در امور داخلي يك كشور مستقل خوانده بود و البته تا پايان نشست اضطراري روز جمعه به وقت محلي نيز برهمين موضع ثابت قدم ماند. روسيه به عنوان عضو دايم شوراي امنيت با حق وتو تا پيش از آغاز رسمي جلسه نيز توانست از قدرت مانور بالاي خود در ميان ساير اعضا به نفع ايران و در مخالفت با دخالت امريكا در امور داخلي كشورهاي مستقل استفاده كند. در نهايت با وجود آنكه گفته شده بود احتمالا براي تشكيل جلسه، راي‌گيري آيين نامه‌اي ميان اعضا صورت خواهد گرفت اما به دليل وجود اجماع براي آنكه ممانعتي در طرح بحث صورت نگيرد، نشست اضطراري براي بحث و بررسي درباره ناآرامي‌ها در ايران تحت عنوان تهديدي براي صلح و امنيت بين‌المللي آغاز شد. 15 عضو دايم و غيردايم در حالي كه 5 كشور براي نخستين‌بار به عنوان عضو در جلسات شوراي امنيت حاضر مي‌شدند با پرونده ايران سال جديد خود را آغاز كردند. ساحل عاج، گينه استوايي، كويت، سوئد و هلند 5 كشوري بودند كه براي نخستين‌بار در صحن شوراي امنيت در قالب عضويت‌هاي دوره‌اي نشستند و مورد مشورت در پرونده‌اي قرار گرفتند كه يك سوي آن با مسائل حقوق بشري گره خورده بود و سوي ديگر آن با فرجام توافق هسته‌اي ايران با 1+5 مصوب جولاي 2015 كه توسط سازمان ملل تاييد شده است.
در حالي كه فضاي پيش از آغاز نشست اضطراري گوياي آن بود كه مخالفت‌هاي جدي براي برگزاري آن وجود دارد اما رايزني‌هاي امريكا در پايتخت‌هاي 14 عضو شوراي امنيت سرانجام به نتيجه رسيد و با وجود مخالفت صريح شش عضو براي تشكيل جلسه در نهايت 15 نفر خود را پشت ميز شورا براي بحث و تبادل نظر درباره ناآرامي‌ها در ايران يافتند. در اين ميان بايد توجه داشت كه ايران با برخي اعضاي غيردايم شوراي امنيت مانند گينه استوايي يا ساحل عاج روابط ديپلماتيك پررنگي ندارد و همين مساله دست واشنگتن براي اعمال فشار سياسي براي پايتخت‌ها را بازتر گذاشته بود.
به شما ربطي ندارد خانم هيلي!
نيكي هيلي، نماينده امريكا در نطق خود به عنوان حامي طرح اين مساله در شوراي امنيت تاكيد كرد كه واشنگتن در كنار معترضان در ايران است و ساكت نخواهد نشست. پس از پايان نطق نيكي هيلي، نماينده امريكا سكوت كرد تا 14 عضو ديگر، صحن نخستين جلسه شوراي امنيت در سال 2018 ميلادي را به محلي براي دفاع از برنامه جامع اقدام مشترك (برجام) تبديل كنند و البته با صداي بلند در رد دستور جلسه مدنظر واشنگتن، نماينده اين كشور را مخاطب قرار دهند و بگويند: آنچه در ايران مي‌گذرد به شما ربطي ندارد. نيت واشنگتن مطرح كردن نام ايران در نخستين جلسه شوراي امنيت به عنوان برهم زننده صلح و امنيت بين‌المللي بود اما نه تنها اين توطئه ره به جايي نبرد بلكه نمايندگان كشورهاي منطقه‌اي مانند كويت و فرامنطقه‌اي امنيت ايران را به امنيت منطقه گره زده خواندند و ضمن آنكه خواهان رعايت حقوق بشر در ايران شدند هرگونه ارتباط ميان اين ناآرامي‌ها با لازمه اجماع مدنظر واشنگتن عليه تهران را رد كردند. نماينده كشوري مانند كويت به صراحت از دغدغه‌هاي به حق ايران سخن گفت و از اينكه ايران تجربه 8 سال جنگ تحميلي با عراق در زمان ديكتاتوري صدام را دارد. دولت دونالد ترامپ در يك سال گذشته، روياي روزي را در سر دارد كه بتواند جهان را با واشنگتن عليه فعاليت‌هاي منطقه‌اي و آزمايش‌هاي موشكي ايران همراه سازد. ترامپ و نماينده‌اش در سازمان ملل براي امنيتي‌سازي مجدد پرونده ايران در شوراي امنيت هم به آژانس بين‌المللي انرژي اتمي متوسل شدند هم به لاشه‌هاي موشك‌هاي يمني ساقط شده در رياض. اين‌بار نيز اين دولت در آستانه دومين سال حضور در كاخ سفيد، آنچه در خيابان‌هاي برخي از شهرهاي ايران در 10 روز اخير گذشته است را به هديه كريسمس بابانوئل به خود در سال نو تعبير كرد تا با توسل به آن برنامه خود براي تحت فشارقرار دادن مضاعف تهران را عملي كند. با اين وجود آنچه در قريب به يك ساعت و نيم جلسه در شوراي امنيت گذشت اندك دستاوردي براي نيكي هيلي و مافوق وي در كاخ سفيد نداشت. نمايندگان 14 كشور به برگزاري جلسه‌اي كه امريكا پيشنهاد برگزاري آن را داده بود راي مثبت دادند اما از همان تريبون، اشتباه بودن سياست و استراتژي واشنگتن عليه تهران به خصوص در 10 روز اخير را به روي رييس‌جمهوري آوردند كه به طور متوسط هر روز يك توييت در حمايت از اعتراض‌ها در ايران منتشر مي‌كند. جلسه مخالفت با ايران به جلسه‌اي براي مخالفت با سياست‌هاي امريكا در سطح بين‌المللي بدل شود و جهان خشم خود از خط مشي تك نفره رييس‌جمهور امريكا در سطح بين‌المللي را به تصوير كشيدند. امريكا كه در واپسين روزهاي منتهي به سال 2017 ميلادي در سحن مجمع عمومي سازمان ملل با مخالفت جهاني با تصميم ترامپ در اعلام قدس به عنوان پايتخت رژيم صهيونيستي روبه رو شده بود در پنجمين روز از سال جديد نيز در جمع كشورهايي كه بسياري از آنها تا همين يك سال پيش متحد قسم خورده‌اش بودند، انزوا را تجربه كرد. در روزهايي كه ترامپ گرفتار «آتش و خشم» هموطنان به ستوه آمده خود از سياست‌هايش است، نماينده وي در شوراي امنيت زبان به دهان گرفته نشست و اجماع جهاني براي حمايت از توافق هسته‌اي را به چشم ديد كه رييس‌جمهور امريكا آن را برترين توافق قرن مي‌خواند. جهان پس از تجربه ناموفق بهارهاي عربي از سال 2011 تاكنون در مصر، ليبي، بحرين، سوريه و يمن و همچنين دست و پا زدن در باتلاق عراق 15 سال پس از حمله امريكا به اين كشور ديگر به دشمن‌سازي‌هاي جديد واشنگتن فرصتي براي خودنمايي نمي‌دهد.