روزنامه جوان
1396/10/17

حنای امریکا در جهان هر روز بی‌رنگ‌تر می‌شود

بروز برخی اغتشاشات در ایران‌، از نگاه مقامات واشنگتن به منزله فرصت مناسبی برای تشدید فشار‌‌‌‌ها علیه ایران تعبیر شد و با پافشاری امریکا برای برگزاری نشست شورای امنیت سازمان ملل، این نشست جمعه شب برگزار شد. با این حال‌، همراهی نكردن دیگر اعضای شورای امنیت در عمل، این تحرک واشنگتن را به افزایش انزوای امریکا تبدیل كرد. درنشست شورای امنیت که بنا به درخواست نیکی هیلی، نماینده امریکا در سازمان ملل به بهانه حوادث اخیر در ایران برگزار شد‌، اکثریت قریب به اتفاق اعضای شورای امنیت سازمان ملل با رد درخواست امریکا‌، صلاحیت این شورا را برای رسیدگی به اغتشاشات اخیر در ایران رد کردند‌. این کشور‌‌‌‌ها هر یک با عباراتی تقریباً مشابه اعلام کردند که ناآرامی‌ها در ایران صلح و امنیت جهانی را به مخاطره نینداخته و به همین دلیل شورای امنیت سازمان ملل صلاحیت رسیدگی به این موضوع را ندارد‌. این نشست به نماد ناکامی واشنگتن در سوء‌استفاده از شورای امنیت و دفاع دوباره اروپایی‌‌‌‌ها از توافق هسته‌ای (برجام) در برابر خواسته امریکا تبدیل شد و کشورهای اروپایی همچون انگلیس و فرانسه دو عضو دائم شورای امنیت‌، از آن برای دفاع از برجام استفاده کردند.
نماینده روسیه با وقیح خواندن تلاش اخیر امریکا برای مداخله در امور داخلی ایران اعلام کرد که بر اساس منطق نیکی هیلی‌، نماینده امریکا در سازمان ملل بعد از حمله پلیس این کشور به معترضان در شهر فرگوسن یا بعد از برخورد خشن با هواداران جنبش وال استریت در امریکا‌، شورای امنیت سازمان ملل می‌بایست جلسه مشابهی برگزار می‌کرد. دولت امریکا در بالا‌‌‌‌ترین سطح سیاسی یعنی توسط شخص رئیس‌جمهور، طی قریب به یک هفته از اغتشاشگران در ایران حمایت کرده است، كسانی که با روش‌های خشونت‌‌آمیز و بعضاً جنایتکارانه‌، دست به آشوب و تخریب اموال خصوصی و عمومی زده‌اند. ترامپ در توئیت‌های مکرر اعلام کرده بود که معترضان از حمایت همه‌جانبه امریکا برخوردار هستند و به ادعای وی «‌جهان نظاره‌گر اتفاقات در ایران» ‌است‌. با این حال‌، اتفاقی که در جلسه شورای امنیت سازمان ملل رخ داد‌، نشان داد که جهان با مداخله‌جویی‌های آشکار امریکا و معدود متحدان سیاسی - نظامی این کشور در منطقه غرب آسیا در امور داخلی ایران موافق نیست‌. در درجه نخست‌، این اختلاف دیدگاه بین واشنگتن با کشورهای اروپایی بروز کرده است‌. ریچارد هاس‌، رئیس شورای روابط خارجی امریکا در این خصوص می‌گوید‌: شکافی نگران‌کننده میان دو سوی اقیانوس اطلس (اروپا و امریکا) درباره ایران ایجاد شده است.
دولت ترامپ باید تا زمانی که تحولات تازه درایران ادامه دارد، مسئله هسته‌ای را در اولویت بعدی قرار دهد و از هرگونه اقدام برای مذاکره دوباره درباره برجام خودداری کند. این اختلاف نظر بیشتر از آنجا نشئت می‌گیرد که اروپا برخلاف امریکا‌، به ادامه اجرای توافق هسته‌ای با ایران و ادامه همکاری‌‌‌‌ها با این کشور تأکید دارد‌. در حالی که دولت ترامپ در تلاش است به بهانه اتفاقات اخیر در ایران‌، برجام را نابود کرده و زمینه مداخلات سیاسی - نظامی را در ایران فراهم کند‌. با این حال‌، همانطور كه تصمیم جنجالی دونالد ترامپ درباره قدس با مخالفت قاطع جامعه جهانی مواجه شد‌، در مورد ایران نیز امریکا شکست دیگری را متحمل شده است‌. در مجموع چندعامل موجب شکست امریکا در نشست اخیر شورای امنیت شد. نخست اینکه این تلاش واشنگتن نه تنها با اصول و مفاد منشور ملل متحد بلکه با دیگر اصول و قوانین بین‌ المللی نیز مغایرت دارد‌.
در حالی که وظیفه شورای امنیت تأمین صلح و امنیت بین المللی است اما درست برعکس، دولت ترامپ با کشاندن مسائل داخلی ایران به شورای امنیت، قصد تهدید و ناامن‌سازی ایران را دارد تا از این طریق راه را برای طرح‌های منطقه‌ای خود هموار سازد. مسئله دوم اینکه سیاست‌های یکجانبه و مداخله‌گرایانه امریکا در دوره ترامپ فقط متوجه ایران نیست‌، بلکه با دقت در سند استراتژی امنیت ملی 2017 امریکا مشخص می‌شود که قدرت‌های بین‌المللی مانند چین و روسیه و نیز دولت‌های مخالف امریکا مانند کره‌شمالی را نیز در بر می‌گیرد. همین مسئله مقابله با این سیاست مداخله‌گرانه امریکا را ضروری می‌سازد. اکنون در زمینه مقابله با ترامپ و سیاست‌های نامتعارف و مداخله‌جویانه وی علایم مثبت و امیدوار‌کننده‌ای بروز کرده که از جمله می‌توان به مخالفت شورای امنیت برای دخالت در مسئله اغتشاشات اخیر ایران و نیز مخالفت جامعه بین‌المللی با به رسمیت شناختن قدس از جانب ترامپ به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی اشاره کرد.