تحلیل سیاسی هفته

بسم‌الله الرحمن الرحیم
هفته جاری، کشور درگیر مسائلی بود که عده ای تلاش کردند مطالبات معیشتی را به دستمایه‌ای برای ضربه زدن به دولت و نظام تبدیل کرده و اوضاع را به سمت پرتگاه هنجارشکنی سوق دهند. سمت و سوی اجتماعات اخیر که ابتدا در قالب تجمع مالباختگان موسسات اعتباری در مشهد کلید زده شد، ناگاه به سمت و سوی شعارهایی علیه دولت رفت و در ادامه، شکلی ساختارشکنانه به خود گرفت و اوضاع از کنترل آغاز کنندگان خارج شد و آشوب طلبان، بر این اسب زین کرده سوار شدند.
این تجمعات که به برخی دیگر از شهرها سرایت کرد گرچه به ظاهر تحت عنوان مطالبات اقتصادی و معیشتی شکل گرفت ولی با شعارهایی در آمیخت که فلسفه اعتراضات را تحت تاثیر اغراض سیاسی، ضد حاکمیتی و آشوبگرانه قرار داد. نکته قابل تامل اینکه به بهانه این اعتراضات و بروز برخی ناهنجاری‌ها، تعدادی از تریبون‌های مخالف و چهره‌های منتقد دولت، مسولیت اصلی را متوجه دستگاه اجرایی ساختند و همزمان دشمنان خارجی از رخدادهای اخیر استقبال و حمایت کردند.
در واکنش به این رویدادها بود که معاون اول رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه تاکنون کارهای مهمی در عرصه اقتصادی به انجام رسیده، به وجود برخی کاستی‌ها در این زمینه اشاره و تصریح کرد مسولان، فشار مسائل اقتصادی بر دوش مردم را درک می‌کنند. وی در ادامه از کسانی که این مسائل را بهانه کرده و اعتراضات معیشتی را به حوادثی با ابعاد و زوایای دیگر کشانده‌اند انتقاد کرد و گفت: «دود این حوادث به چشم مسببان آن خواهد رفت.» معاون اول رئیس‌جمهور همچنین همه جریان‌های سیاسی را به دوری از رویکردهای حذفی و تفاهم فراخوانده و بر این واقعیت تاکید کرد که رفع دغدغه امروز و فردای ملت ایران از طریق همیاری امکانپذیر است.
گفته‌های جهانگیری از دید برخی، واکنش به تحریکاتی بود که کلید آن با القاء پشیمانی از اعتماد مجدد به مسولان اجرایی زده شد و به دنبال بهره‌برداری سیاسی از مشکلات کنونی کشور به ویژه در حوزه اقتصادی بود و البته گروهی دیگر در داخل و خارج مرزهای کشور بر همین سیاق اهدافی ساختارشکنانه را دنبال می‌کنند.
واقعیت این است که تفاوت ماهوی روشنی میان انتقاد و بیان اعتراض برای رفع مشکلات وایجاد خشونت و آشوب طلبی وجود دارد که باید مرز میان این دو به دقت تفکیک شود تا سوءاستفاده کنندگان نتوانند از خواسته‌های به حق مردم در جهت برآورده شدن اغراض نامشروع خود استفاده کنند.
وضعیت کنونی کشور و برجسته شدن برخی نارضایتی‌ها، از موضوعات درهم پیچیده‌ای است که نیاز به بازبینی دارد. افزایش مطالبات از دولت و انتظار برای تحققق وعده‌ها، تداوم فشارهای اقتصادی بر اقشار ضعیف جامعه، نگرانی از نتایج تصمیمات اقتصادی دولت در زمینه‌هایی چون برنامه ریزی پرداخت یارانه‌های نقدی، قیمت‌گذاری سوخت وغیره، فشار روانی ناشی از آلودگی هوا، خشکسالی، زلزله و تلاش برای پائین آوردن آستانه تحریک مردم و تلاش مخرب برخی رسانه‌های عمومی از جمله زمینه‌هایی بود که به دامن زدن به مسائل منتهی به حوادث این روزها کمک کرد.
پر بیراه نیست اگر ادعا شود ریشه بخش قابل توجهی از مسائل کنونی را باید در کاهش سطح امید جامعه، ناامید کردن افکار عمومی از اقدامات پسابرجامی دولت و ایجاد ناامیدی و اضطراب در جامعه جستجو کرد که سعی دارد میزان اطمینان بخشی و اعتماد متقابل میان مردم و دولت را خدشه‌دار سازد. از این رو جریان‌های سیاسی داخلی باید با درک موقعیت کنونی به هرگونه مناقشه‌ای که موجب سوءاستفاده دشمنان ضربه خورده خارجی و آنانی که اکنون در پی شکست توطئه‌های منطقه‌ای شان درصدد کشاندن خشونت به داخل کشور هستند، پایان داده و در جهت فراهم سازی سازوکارهای قانونی برای تحقق مطالبات مردم گام بردارند.
رئیس‌جمهور روز یکشنبه در جلسه هیات دولت در واکنش به مسائل اخیر کشور، مسئولین را به برآورده کردن مطالبات مشروع مردم فراخوانده و نسبت به رسوخ خشونت و هرج و مرج و سوءاستفاده آشوبگران از بیان مطالبات هشدار داد. آقای روحانی با اشاره به مبنای نارضاتی‌های مردم، مسولان نظام را به ایجاد شفافیت در دستگاه‌های تحت اداره خود دعوت کرد. رئیس‌جمهور همچنین ضمن تفکیک مرزهای مشخص انتقاد و اعتراض سازنده، با اغتشاش و آشوبگری، همدلی و همراهی مردم با دولت را برای شناسایی و عبور از مشکلات طلبید؛ امری که ضمن تامین مطالبات مردم، امکان سوءاستفاده دشمنان ملت از نارضایتی‌ها و اعتراضات غیرقانونی را فراهم می‌کند. وی همچنین تاکید کرد، «نباید فقط دولت را مخاطب اعتراضات مردمی بدانیم.» به گفته رئیس جمهور، «نقد مردم فقط به اقتصاد نیست، مردم راجع به فساد و شفافیت حرف دارند و می‌گویند مسایل باید شفاف باشد.»
شفافیت در بسیاری از موارد، حلقه مفقوده فعالیت نهادها و دستگاه‌های کشور در بخش‌های مختلف قانونگذاری، اجرایی، قضایی و دیگر بخش‌ها است. انتشار گاه و بیگاه گزارش‌هایی از فساد ریز و درشت در بخش‌های مختلف کشور که خود زاییده فضای مه آلود و غیرشفاف است، مردمی را که با مشکلات معیشتی دست و پنجه نرم می‌کنند، به معترضانی جدی بدل می‌کند. از سوی دیگر مردم نسبت به اینکه باید با فساد مبارزه جدی‌تر شود و اینکه چرا مسایل به خوبی برای آنان تبیین نمی‌شود، نقد دارند.
خوشبختانه مردم در این چند روز با درایت و هوشمندی مثال زدنی خود ضمن شناخت دشمن و تفکیک قائل شدن میان مطالبات عمومی با نیات پلید دشمن، ضربه محکمی را به مثلث شوم آمریکا، رژیم صهیونیستی، عربستان و ایادی آنها یعنی سازمان منافقین و تروریست‌های شکست خورده زدند. درباره همین حوادث، رهبر معظم در دیدار هفتگی با تعدادی از خانواده‌های معظم شهدا، توجه همگان را به تلاش دشمنان برای ضربه زدن به نظام جلب نموده و تصریح کردند: «دشمن همواره منتظر فرصت و رخنه برای ضربه زدن به ملت ایران است و در قضایای چند روز اخیر نیز با ابزارهای گوناگون از جمله، پول، سلاح، سیاست، تبلیغات و دستگاه‌های امنیتی هم پیمان شدند تا برای نظام اسلامی مشکل ایجاد کنند.» حضرت آیت‌الله خامنه‌ای همچنین خاطرنشان نمودند درخصوص این قضایا و حوادث، حرف‌هایی دارند که در وقت مناسب، با مردم در میان خواهند گذاشت.
در صحنه بین‌المللی، این هفته مصادف بود با آغاز سال نو مسیحی و مسیحیان درحالی به استقبال سال نو رفتند که جهان متاثر از عملکرد جنگ طلبانه و مداخله جویانه برخی دولت‌های مسیحی، در شرایط خوبی به سر نمی‌برد. دولت‌های جنگ افروز و در راس آنها آمریکا، در یکسال گذشته کارنامه سیاهی را از خود به جای گذاشتند و این یک واقعیت انکارناپذیر است که عمده بحران‌های جهانی زاییده سیاست‌ها و اقدامات این دولت‌ها می‌باشد. بحران‌ها در یکسال گذشته نه تنها در چهار گوشه جهان کاهش نیافت بلکه آتش بحران به دلیل دمیدن این کشورها بر آن، افروخته‌تر شد.
این دولت‌های تجاوزگر برخلاف ادعاهایشان، بیشترین حمایت‌ها را از تروریست ‌ها داشتند. این دولت‌ها با ارسال گسترده جنگ افزار به مناطق متشنج و به دولت‌های مستبد، نقش موثری در ایجاد، تداوم و گسترش فضای جنگی و به خطر افتادن صلح در اقصی نقاط جهان داشتند.
همدستی با تروریست ‌ها در سوریه، همراهی و پشتیبانی همه جانبه از تجاوزات رژیم صهیونیستی، تشدید تنش در شبه جزیره کره، حمایت از ائتلاف متجاوز سعودی علیه ملت یمن تنها بخشی از اقدامات شوم این دولت‌ها بود که متاسفانه ماهیت مسیحی دارند.
این هفته موسسات و مراکز بین‌المللی نسبت به نزدیک شدن اوضاع یمن به مرز فاجعه هشدار دادند. سازمان جهانی بهداشت، برنامه جهانی غذا و صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل در اقدامی کم سابقه بیانیه‌ای مشترک صادر کردند و به شرایط وخیم یمن هشدار دادند. در این بیانیه تاکید شد که مردم محروم یمن بیش از هزار روز است که بدون دسترسی به غذای کافی و آب آشامیدنی سالم به سر می‌برند. این سازمان‌ها ضمن درخواست پایان حملات به یمن، تاکید کردند حملات و محدودیت‌های اعمال شده از سوی ائتلاف عربی به سرکردگی ریاض، یمن را در شرایطی قرار داده است که مردم قادر به تحمل حتی یک روز دیگر در ادامه وضع موجود نیستند. در همین حال، آل سعود، با پشت گرمی قدرت‌های استعماری با بی‌اعتنایی کامل به این هشدارها به جنایت خود ادامه می‌دهد و طی هفته جاری نیز در چندین نوبت یمن را به خاک و خون کشید که دست کم 34 نفر کشته برجای گذاشت.
این هفته، عراق و سوریه شاهد تداوم پیروزی‌های نیروهای دولتی بر تروریست‌های مورد حمایت استکبار و ارتجاع منطقه بود در این باره حیدرالعبادی در پیامی به مناسبت سال نو مسیحی تاکید کرد سال گذشته به عنوان سال پیروزی بر تروریسم در تاریخ عراق ثبت شد. در سوریه نیز نیروهای دولتی پیشروی‌های جدیدی را در استان ادلب کسب کردند. این تحولات درحالی جریان یافت که آمریکا اعلام کرد قصد ندارد نیروهایش را از عراق و سوریه خارج کند. آمریکا به طور غیرقانونی و بدون اجازه دولت سوریه هم اکنون بیش از 500 نظامی خود را به بهانه حمایت از نیروهای کرد سوریه در این کشور مستقر کرده است. این هفته گروه‌های مقاومت اسلامی عراق هشدار دادند که اگر نیروهای آمریکا داوطلبانه از عراق خارج نشوند مجبور خواهند شد بیرون بروند. این گروه‌ها اعلام کردند با شکست نظامی داعش، دیگر بهانه‌ای برای حضور آمریکا در عراق وجود ندارد و باید عراق را ترک کنند.
سایر اخبار این روزنامه