روزنامه آرمان امروز
1396/10/13

بازاریابی با پخش زنده عمل جراحی!

روزگاری پزشکان اعتماد مردم را پس از سال‌ها ممارست جلب می‌کردند. آن چنان که عرق جبین بر پیشانی‌شان نشان می‌داد چند مرده حلاج‌اند، اما اینک فضا تا حدودی متفاوت شده است. انگار هر چه پزشکان فالوئر بیشتری داشته باشند، موفق‌ترند یا هر چه فضای اتاق‌ عمل‌های جراحی را به صفحات مجازی خود بکشانند، ارج و قرب بیشتری دارند. انگار نمایش خون رونق گرفته و به نوعی در اعتمادسازی مردم تاثیرگذار است. هر چه تصاویر عمل واضح‌تر باشند، به همان میزان صفحه پزشک پر بازدیدتر و لایک‌ خورتر است. خلاصه کلام اینکه در این روزها با لایک بیشتر تبحر پزشکان سنجیده می‌شود. انگار توسعه ضرب‌العجلی فضای مجازی بازار کاسبی برخی پزشکان را رونق داده است. از پخش زنده جراحی‌ها بگیر تا انتشار تصاویر دست و پای و بینی آغشته به خون. در این میان هم انگار کسی به فکر نیست که این اعمال خلاف اصول اخلاقی است. اگر روزگاری پزشکان رازدار بیماران بودند، اینک برخی از آنها قوانین را زیر پا گذاشته و با نمایش اعضای بدن بیماران برای خود مشتری جذب می‌کنند. باید برای ترسیم چنین رویکردی گفت که کسب درآمد در فضای خون‌آلود حرف اول را می‌زند. همین که جیب‌ها پر پول شود، کافی است. دیگر چه فرقی می‌کند که انتشار این فیلم‌ها و تصاویر در روحیه مخاطبان چه تاثیری دارد. این بار هم باید بگوییم که چون همیشه عمل‌های جراحی زیبایی در این راستا صدرنشینند و مقام اول را دارند. همگی‌مان تاکنون بسیار با عکس‌های قبل و بعد عمل‌های جراحی زیبایی مواجه شده‌ایم. اگر تا چندی پیش این اتفاق در تبلیغات کاغذی نمود پیدا می‌کرد، اینک فضای مجازی را تسخیر کرده است. تصاویر عمل بینی، افتادگی پلک، لمینت دندان، پروتز گونه و چانه و... تنها با جست‌وجویی اندک در فضای مجازی نمایان می‌شوند. تازه اینکه پایان ماجرا نیست. اگر پزشک مورد نظر را دنبال کنیم، دیگر پخش زنده عمل‌های جراحی را هم از دست نمی‌دهیم. فقط باید دل داشته باشیم تا تصاویر دلخراشی را بنگریم. راهی جدید برای حصول اطمینان از عملکرد برخی پزشکان که اخلاق حرفه‌ای را زیر پا گذاشته‌اند.
غفلت مسئولان
گرچه انتشار عمل‌های جراحی خلاف قانون است و پیگرد قانونی دارد، اما واقعیت مبین چیست؟ جز اینکه متقاضیان عمل‌های جراحی به صفحات این پزشکان مراجعه می‌کنند، بدون آنکه از صحت و سقم اطلاعات داده شده باخبر باشند! بنابراین باید بگوییم که غفلت مسئولان به این مساله دامن زده است، چون از طرفی برخی افراد به دام افتاده و خود را به تیغ جراحان نابلد می‌سپارند و از طرف دیگر تصاویر محرمانه اعضای بدن بیماران هم منتشر می‌شود که خلاف اصول حرفه‌ای است. همچنین بر هیچ‌کس پوشیده نیست که فضای مجازی در جذب مخاطب موفق عمل کرده است و مخاطبان زیادی دارد. از این رو اگر جلو جذب مشتری با نمایش عمل‌های جراحی در فضای مجازی گرفته نشود با تبعات ناگواری روبه رو خواهیم شد. این در حالی است که انجمن جراحان زیبایی بارها و بارها اعلام کرده است که سایت این انجمن و سازمان نظام پزشکی منبع تایید پزشکان ذی‌صلاح برای انجام اعمال زیبایی است، ولی دوباره شاهد هستیم که مردم از سر ناآگاهی جذب تبلیغات اغواکننده برخی پزشکان می‌شوند. آن چنان که تصاویر عمل‌های عجیب و غریب چون چشم گربه‌ای، گوش الاغی، زبان ماری و... دست به دست می‌چرخد و در این میان قشر نوجوان و جوان هم فریب این تبلیغات را می‌خورند. بنابراین ضروری است که سازمان‌های مربوطه کمر همت را ببندند و با پزشکان خاطی برخورد کنند، چرا که در غیر این صورت دود این مساله به چشم بیمارانی می‌رود که ساده‌لوحانه مسخر تبلیغات فضای مجازی شده‌‌ و دیگر راهی برای بازگشتی ندارند.
انتشار عکس قبل و بعد جراحی ممنوع!
هفته گذشته معاون نظارت و برنامه‌ریزی سازمان نظام پزشکی در ارتباط با تبلیغات پزشکان به ویژه در صفحات اینستاگرام اظهار کرد: به‌طور کلی در حوزه خدمات سلامت کلمه‌ای به اسم تبلیغات نداریم و اگر هم باشد منظور اطلاع‌رسانی بوده که بر اساس مصوبه مجلس سازمان نظام پزشکی مسئول نظارت بر این اطلاع‌رسانی و تبلیغات به شمار می‌رود. محمد جهانگیری افزود: در این زمینه آیین‌نامه‌ای در شورای عالی نظام پزشکی تصویب و به حوزه‌های ذی‌ربط ابلاغ شده است که بر اساس آن هر کسی بخواهد در حوزه خدمات سلامت، تجهیزات، مواد خوراکی و آشامیدنی تبلیغی انجام دهد یا اطلاع‌رسانی کند باید از سازمان نظام پزشکی مجوز دریافت کند. همچنین در این آیین‌نامه مشخص کرده‌ایم که در حوزه خدمات سلامت از چه عناوینی می‌توانند استفاده کنند. او با اشاره به اینکه آنچه مورد تایید ما و گروه‌های علمی پزشکی بوده در این آیین‌نامه مشخص شده است، گفت: اینکه برخی از پزشکان عکس قبل و بعد عمل جراحی بیمار خود را نشان دهند از لحاظ اخلاقی درست نیست و ما نیز اجازه در این زمینه صادر نمی‌کنیم. البته در زمینه نظارت بر تبلیغات در اینستاگرام باید توجه کرد که این مساله اخیرا شیوع یافته و ما با تعامل با شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارشاد تلاش کردیم که نظارت‌ها را در این زمینه بیشتر کنیم. برهمین اساس تماس‌هایی با هر دوی این سازمان‌ها انجام گرفته است. او با تاکید براینکه خاطیان در این زمینه به دادسرای انتظامی معرفی می‌شوند، گفت: به‌طور کلی تبلیغات و اطلاع‌رسانی اگر اغواکننده باشد و جز محل کار و نوع کار اطلاع دیگری انجام گیرد تخلف صورت گرفته و سازمان نظام پزشکی در این زمینه برخورد لازم را انجام می‌دهد. جهانگیری در پاسخ به اینکه به نظر می‌رسد سازمان نظام پزشکی در این زمینه بسیار منفعل عمل کرده و تبلیغات پزشکان در این راستا بسیار گسترده شده است، به فارس گفت: باید قبول کرد که حوزه کار وسیع بوده و توسعه فضای مجازی به سرعت انجام می‌شود که این مساله نه تنها ما را بلکه بسیاری از سیستم‌ها را غافلگیر کرد. در حوزه تبلیغات انجام گرفته از طریق پیامک موفقیت‌هایی حاصل شد و تلاش می‌کنیم اقدامات موثری نیز در این راستا انجام شود.
افشای مسائل بیماران اخلاقی نیست
«پزشکان و پرستاران محترم خودشان می‌دانند که هرگونه نشر مسائل مربوط به بیماران جرم است و باید کلیه مسائل مربوط به بیماران محرمانه باشد. اگر پزشک یا پرستاری بگوید که فقط قسمتی از تصاویر بدن بیمار را در فضای مجازی انتشار داده‌ام، قابل قبول نیست. ممکن است همان قسمت بدن علامت و نشانه‌ای داشته باشد و اقوام نزدیک بیمار بفهمند. بنابراین این گونه اسرار بیمار فاش می‌شود.» اینها را حیدرعلی عابدی به «آرمان» می‌گوید؛ عضو کمیسیون بهداشت مجلس. او می‌افزاید: اگر مواردی در این راستا دیده شد، باید به دادستانی نظام پزشکی منعکس کنیم. حتما این نوع مسائل از طریق دادستانی نظام پزشکی قابل پیگیری است. عابدی بیان می‌کند: باید افراد خاطی پیرامون اقدامات خود توضیح دهند، چون مصداق افشای مسائل محرمانه بیمار است و با کدهای اخلاقی پزشکی ناسازگاری دارد. این عضو کمیسیون بهداشت مجلس درباره جذب مشتری پزشکان از طریق نمایش اعضای بدن بیمار اظهار می‌کند: تبلیغات پزشکان باید در چهارچوب ضوابطی باشد که نظام پزشکی آن را ابلاغ می‌کند. او معتقد است: از نظر اخلاق حرفه‌ای باید پرستاران، پزشکان و افرادی که با بیماران سروکار دارند؛ علاوه بر رعایت قوانین و مقررات حکومت‌ها، یکسری کدهای اخلاقی را هم مورد توجه قرار دهند. آن کدهای اخلاقی برای افرادی که سوگند یاد کرده‌اند، الزام‌آور است تا اسرار بیماران حفظ شود. عابدی ادامه می‌دهد: اصلا ما در پرونده بیماران موردی نداریم که غیر محرمانه تلقی شود، حتی فردی نمی‌تواند بگوید که من اسمی از بیمار نیاورده‌ و چهره بیمار را در فضای مجازی نمایش نداده‌ام. از این رو مسائل محرمانه بیمار افشا نشده است، چرا که ممکن است با انتشار یک کلمه از پرونده یا قسمتی از بدن بیمار شناسایی صورت بگیرد و اسرار بیمار فاش شود. این عضو کمیسیون بهداشت مجلس اظهار می‌کند: حتی گاهی برخی بیماران که در بیمارستان بستری می‌شوند، شاید راضی نباشند که برادر یا همسرشان اطلاع داشته باشد که چه قسمتی از بدنشان تحت عمل جراحی قرار گرفته است. این مورد هم کاملا محرمانه است که باید توسط پزشکان و پرستاران مدنظر قرار گرفته شود. عابدی عنوان می‌کند: بنابراین بیماران در صورت انتشار تصاویر عمل جراحی‌شان می‌توانند از پرستاران و پزشکان خاطی شکایت کنند و شک نداشته باشند که نظام پزشکی به شکایتشان رسیدگی خواهد کرد. او در مورد نحوه شکایت بیماران می‌گوید: بیماران می‌توانند از طریق دادسرای عمومی و دادستانی نظام پزشکی شکایت خود را پیگیری کنند. در این مورد توصیه می‌کنم که بیماران وکیل داشته باشند تا در جریان مسائل حقوقی قرار بگیرند.