روزنامه همدلی
1396/10/13

نخستین وزیر نفت جمهوری اسلامی درگذشت پایان یک «معین‌فر»

گروه سیاسی - علی‌اکبر معین‌فر نخستین وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران و رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت موقت صبح دیروز (سه‌شنبه) به خاطر بیماری کلیوی به جوار رحمت حق شتافت.
محمد توسلی دبیرکل نهضت آزادی ایران و یکی از دوستان و نزدیکان مرحوم معین‌فر به همدلی گفت: او مدتی به دلیل عوارض دیالیز، نارسایی کلیه و پیدا شدن غددی در بدن در بیمارستان بستری شده و وضعیت‌اش در دو هفته گذشته بحرانی بود.
توسلی افزود: به طور حتم امروز مراسم تشییع ایشان برگزار نخواهد شد، اما برنامه تشییع پیکر ایشان به زودی و طی اعلامیه‌ای به آگاهی همگانی‌ می‌رسد.
علی‌اکبر معین‌فر سال 1307 در تهران متولد شد. در سال 1326 به دانشکده «فنی» دانشگاه تهران رفت و در رشته «راه و ساختمان» (عمران) به تحصیل پرداخت. با آغاز مبارزات ملی شدن صنعت نفت در سال 1327، او نیز به این حرکت پیوست. مرحوم معین‌فر در خاطراتش نوشته: «در جریان ملی شدن صنعت نفت، اعتراضات دانشجویی نقش مهمی بازی کرد. همزمان با نطق‌‌های«حسین مکی» در مجلس-که بخش عمده آنها را مهندس «کاظم حسیبی»، استاد دانشکده فنی تهیه می‌کرد-ما دانشجویان نیز بیرون از مجلس با نصب پرچم ایران به صورت نواری روی سینه‌مان در حالی که در قسمت سفیدرنگ پرچم نوشه شده بود: «صنعت نفت در سرتاسر کشور ایران باید ملی شود»، به تظاهرات و راهپیمایی می‌پرداختیم.»
وی سال 1330، تحصیل در رشته مهندسی راه و ساختمان را به پایان رساند و سال 1331 به خدمت نظام وظیفه رفت. از سال 1332 در صنعت نفت شروع به کار کرد و آبادان محل خدمت او بود. اما در همان روزهای نخست، خبر کودتا علیه دولت دکتر «مصدق» را شنید و بسیار اندوهگین شد. چندی بعد در بانک «ساختمانی» به عنوان مهندس ناظر به کار پرداخت. در سال 1338 از سوی پرفسور«تاچی نایتو»، استاد برجسته زلزله، برای دوره‌‌ای تحقیقاتی در مهندسی زلزله به دانشگاه «واسدا» (Waseda University) در توکیو دعوت شد و این دوره را در سال 1960 به پایان رساند. پس از بازگشت از توکیو و در پی زلزله بوئین‌زهرا در سال 1341، مقدمات تهیه کد زلزله را در ایران فراهم کرد. از سال 1956، به عنوان عضو افتخاری «انجمن اروپایی مهندسین زلزله» به تحقیق و مطالعه در زمینه زلزله ادامه داد. مدتی هم به عنوان استاد پاره‌وقت در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی زلزله در دانشگاه «امیر کبیر» (پلی تکنیک قدیم) به تدریس مشغول بود. وی از سال 1334 تا 1341 در بانک ساختمانی و ازآن زمان تا پیروزی انقلاب اسلامی در دفتر فنی سازمان برنامه و بودجه کشور فعالیت می‌کرد. مهندس معین‌فر سال‌های دهه 1350-1330 خورشیدی با «انجمن اسلامی مهندسین» همکاری داشت و به فعالیت‌‌های سیاسی – مذهبی مهندس «مهدی بازرگان» علاقه‌مند بود. به همین دلیل پس از شکل‌گیری «شورای انقلاب» در اواخر پاییز 1357، در زمره نخسیتن گروه از دولتمردان نظام جدید قرار گرفت. وی ابتدا به سمت وزیر مشاور و سرپرست سازمان برنامه و بودجه و سپس به عنوان نخستین وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران معرفی شد. پس از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در 5 بهمن 1358، نخستین انتخابات مجلس شورای اسلامی در 24 اسفند 1358 برگزار شد. وی در فهرست ائتلافی بزرگ تهران قرار گرفت و با کسب 360/439/1 آرای مردم، به عنوان رتبه چهارم لیست به مجلس اول راه یافت.