روزنامه همدلی
1396/09/14

علی عبدالله صالح کشته شد؛ پایان متحد عربستان

به نظر می‌رسد با پایان داعش در سوریه و عراق، حالا نوبت یمن است که مرکز ثقل بحران خاورمیانه شود. طی چند روز گذشته تحولات بسیاری در میدان جنگ یمن رخ داده است. دو روز پیش بود که خبر آمد حوثی‌های یمن دامنه جنگ خود را گسترش داده و یک موشک کروز به سمت مرکز تاسیسات هسته‌ای در حال ساخت ابوظبی شلیک کردند. موازی این رخداد، در چند روز گذشته علی عبدالله صالح و طرفداران او که پیش‌تر متحد حوثی‌ها بودند، به طرفداری از عربستان و علیه انصارالله در حال جنگ بودند. انتخاب نوشت: روز گذشته اما پس از انتشار اخبار ضد و نقیض، بالاخره وزارت کشور یمن کشته‌شدن علی عبدالله صالح را تایید کرد. همچنین رسانه‌های حوثی‌ها تصاویر و بخش‌هایی از یک فیلم را منتشر کردند که گفته می‌شود متعلق به جسد صالح است. در بیانیه وزارت کشور یمن وابسته به انصارالله بر «پایان حضور شبه‌نظامیان خائن و کشته‌شدن علی عبدالله صالح، رهبر این شبه‌نظامیان و شماری دیگر» تاکید شده است. همچنین این وزارتخانه با اعلام اینکه تمامی پایگاه‌ها و مواضع شبه‌نظامیان طرفدار صالح در صنعا و اطراف آن و دیگر استان‌ها در کنترل کامل انصارالله است، پایان بحران صنعا را اعلام کرد. علاوه بر صالح، یاسر العواضی، معاون دبیرکل کنگره مردمی نیز کشته و عارف الزوکا، دبیرکل کنگره مردمی صالح زخمی شده است. همچنین نیروهای امنیتی یمن در یک عملیات موفق شدند پنج تن از پسران علی عبدالله صالح (خالد، صلاح، صخر، مدین و ریدان) را در شهر صنعا دستگیر کنند. احمد، فرزند دیگر عبدالله صالح در روزهای گذشته موفق به فرار شد و خود را به شهر «مارب» رسانده است. همچنین روز گذشته مکانی که پیش‌تر محل اقامت علی عبدالله صالح بود در جریان یک انفجار تخریب شد. «حسن الحمیدی»، مسئول تیم حفاظت محل اقامت علی عبدالله صالح هم در جریان این انفجار کشته شد.
در همین زمینه، اشرف لقمان، سخنگوی نیروهای مسلح یمن روز گذشته در مصاحبه با شبکه خبری المیادین گفت: آنچه شنبه در صنعا رخ داد صرفا اتفاق ناچیزی بود که نشان‌دهنده خروج علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهور پیشین یمن از معادله و ائتلافش با متجاوزان بود.
به گزارش ایسنا، او گفت: بخش اعظمی از حزب کنگره سراسری مردمی اشتباهی را که رهبری این حزب مرتکب شده درک می‌کنند. صالح با کاری که کرد سابقه خود را خراب کرد. لقمان گفت: تمامی صنعا در کنترل ماست و اوضاع امنیتی باثبات و کاملا آرام است. او از مرحله جدید تشدید مواضع علیه امارات خبر داد و گفت: امارات دیگر کاملا ناامن است. نیروهای مسلح یمن موشک‌های کروز زیادی دارند و حوادث غافلگیرکننده بیشتری در راه است. نیروهای مسلح یمن توانایی ساخت تعداد بیشتری از موشک‌های کروز را دارند.
هم‌زمان گزارش شده عبدربه منصور هادی، رئیس‌جمهور مستعفی یمن، به نیروهای ارتش دستور داده وارد صنعا شوند. گارد ریاست جمهوری در تعز از نیروهای خود خواست برای لغو محاصره صنعا و رویارویی با حوثی‌ها وارد عمل شوند. در همین حال ائتلاف عربی به رهبری عربستان از ساکنان و غیرنظامیان صنعا خواست تا حداقل ۵۰۰ متر از تجمعات و مقرهای حوثی‌ها فاصله بگیرند. در رخدادی دیگر، روز گذشته یک رسانه سعودی مدعی شد که سفارت جمهوری اسلامی ایران در یمن در اثر یک درگیری داخلی میان حزب‌های یمنی آتش گرفت. به نقل از انتخاب، شبکه العربیه مدعی شد که سفارت جمهوری اسلامی ایران در صنعا پایتخت یمن در اثر درگیری میان انصارالله یمن و حزب‌الموتمر که علی عبدالله صالح ریاست آن را بر عهده دارد دچار آتش‌سوزی شده است. بر اساس این گزارش، تاکنون معلوم نشده است که کدام حزب مرتکب این اقدام شده است و همچنین معلوم نیست که این اقدام عمدی و یا غیرعمد بوده است. العربیه نوشت: همچنین معلوم نشده است که در زمان آتش‌سوزی دیپلمات‌های ایرانی در سفارت بوده‌اند یا خیر. خبرگزاری شینهوا هم از حمله با سلاح سنگین و تعرض به سفارت ایران در یمن در جریان درگیری‌های حوثی‌ها و نیروهای وفادار به علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهوری پیشین یمن خبر داد. این در حالی است که خبرگزاری صداوسیما گزارش کرد: منابع آگاه در صنعا، گزارش ها مبنی بر حمله به سفارت ایران در یمن را تکذیب کردند.
بهرام قاسمی، سخنگوی دستگاه دیپلماسی نیز در گفت‌وگو با فارس، درباره اخبار منتشر شده مبنی بر وقوع آتش‌سوزی در محل سفارت ایران در صنعا، این اخبار را رد کرد و گفت: هیچ‌گونه گزارشی تا الآن مبنی بر وقوع آتش‌سوزی در سفارت ایران در یمن به ما ارائه نشده است. او با بیان اینکه هیچ دیپلمات ایرانی در یمن حضور ندارد، خاطرنشان کرد: درگیری‌ها در منطقه‌ای که سفارت ایران در آنجا مستقر است طی دو روز گذشته وجود داشته ولی تعرضی به سفارت ایران نشده است. سخنگوی وزارت خارجه در عین حال یادآور شد: ممکن است بر اثر درگیری‌ها ترکشی به ساختمان سفارت اصابت کرده باشد، ولی هیچگونه آتش سوزی رخ نداده است.
علی عبدالله صالح که بود؟
ایسنا نوشت: علی عبدالله صالح اولین رئیس‌جمهور «جمهوری یمن» بود که از سال ۱۹۹۰ تا ۲۷ فوریه ۲۰۱۲ بر این کشور حکم راند. او پیش‌تر رئیس‌جمهور «جمهوری عربی یمن» (یمن شمالی) بود و جنگ شمال و جنوب را از جانب یمن شمالی رهبری کرد که در نهایت با پیروزی در این جنگ به عنوان اولین رئیس‌جمهور یمن متحد انتخاب شد.
با شروع انقلاب‌های بهار عربی در سال ۲۰۱۱، صالح اعتراضات مردمی در کشورش را ابتدا سرکوب کرد اما در نهایت با فشارهای خارجی و ادامه اعتراضات داخلی در ژانویه ۲۰۱۲ و پس از اعطای مصونیت قضایی از سوی پارلمان از قدرت کناره‌گیری کرد اما همچنان یکی از پرنفوذترین چهره‌ها در عرصه سیاسی و نظامی یمن محسوب می‌شد. عبدالله صالح در جریان حمله‌ای که روز ۳ ژوئن ۲۰۱۱ میلادی و در جریان تظاهرات‌های مردمی به مسجد مجتمع ریاست جمهوری یمن انجام شد به شدت دچار سوختگی و جراحت شد که با هزینه عربستان و در بیمارستان‌های این کشور معالجه شد. او پس از کناره‌گیری درحالی که بسیاری از مولفه‌های قدرت را برای خود نگه داشته بود به مخالفت با عبدربه منصور هادی، رئیس‌جمهور جدید یمن پرداخت که معاون خود وی و از اعضای ارشد حزب کنگره بود. این اختلاف در نهایت به آنجا انجامید که در سال ۲۰۱۴ ائتلافی میان او و حوثی‌ها که دشمنان سابق صالح محسوب می‌شدند شکل گرفت و هر دو وارد جنگی با منصورهادی و حامیان خارجی او به‌ویژه عربستان و امارات شدند. علی عبدالله صالح از شش روز پیش این هم‌پیمانی خود را با حوثی‌ها به هم زد و در صنعا بین نیروهای وفادار به او و حوثی‌ها جنگ در گرفت که در نهایت به کشته شدن وی در یکی از درگیری‌های پس از حوادث صنعا انجامید. صالح گفته بود که اگر ائتلاف به رهبری عربستان سعودی حمله به اهداف غیرنظامی را متوقف کند، او آمادگی دارد «صفحه‌ای جدید» در روابط خود با عربستان بگشاید اما عاقبت او مانند بسیاری از دیکتاتورهای جهان عرب با مرگی به یاد ماندنی به پایان رسید؛ به گونه‌ای که سید «عبدالملک الحوثی» رهبر جنبش انصارالله مرگ او را این‌گونه توضیح می‌دهد که امروز روز استثنایی و بزرگی است، چراکه امروز روز سقوط و نابودی توطئه است. توطئه‎ای بزرگ که برای امنیت یمن تهدید جدی محسوب می‌شد، خنثی شده است.