روزنامه قانون
1396/09/14

تامين اجتماعي در آستانه تبدیل به بحران ملی

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ورشکستگی تامین اجتماعی در دهه آینده را محتمل می‌داند
دولت حدود 120هزار ميليارد تومان بدهي به سازمان تامين اجتماعي دارد
بيش از 40 هزار بيمه‌شده، تحت پوشش سازمان تامين اجتماعي هستند
سبقت رشد مصارف نسبت به منابع در سال‌هاي گذشته به عنوان تهديدي جدي براي تامين اجتماعي، مطرح بوده است
كمبود نقدينگي سازمان تامين اجتماعي به سال 92 برمي‌گردد
كمبود نقدينگي، در نتيجه طرح‌ها و برنامه‌های حمایتی و عدم پرداخت مطالبات سازمان از سوی دولت اتفاق افتاده است
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ورشکستگی تامین اجتماعی در دهه آینده را محتمل می‌داند و پيش‌بيني كرده كسري بودجه سازمان تامين اجتماعي تا سال 1404 به 119 هزارميليارد تومان مي‌رسد و اين مساله باعث ايجاد بحران براي كشور مي‌شود. سازمان تامین اجتماعی کشور در حال حاضر در شرايط مساعدي به سر نمي‌برد؛ از طرفي دولت حدود 120هزار ميليارد تومان بدهي به اين سازمان دارد و از سوي ديگر بيش از 40 هزار بيمه‌شده، تحت پوشش اين سازمان هستند و تامين اجتماعي موظف به ارائه خدمت به اين افراد است.
واگذاري كارخانه‌هاي زيان‌ده
وضعيت سازمان تامين اجتماعي به اندازه‌اي بحراني شده كه چندي پيش جلسه علنی با حضور ريیس این سازمان و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای رسیدگی به وضعیت این سازمان در مجلس شورای اسلامی برگزار شد و قرار بر اين شد كه مهلتي يك ساله به دولت براي پرداخت بدهي خود به اين سازمان داده شود. اين در حالي‌است كه در سال‌هاي گذشته، دولت ده‌ها كارخانه و معدن را به جاي طلب خود به اين سازمان واگذار كرده است؛ آن‌‌نيز كارخانه‌هاي زيان‌ده كه همين‌ها به جاي اينكه كسري بودجه اين سازمان را جبران كنند، به مشكلي براي آن تبديل شده‌اند.
بحران ملي
طبق پيش‌بيني و هشدار مركز پژوهش‌هاي مجلس، اگر چاره ای اساسی برای سازمان تامین اجتماعی اندیشیده نشود، به زودي با توجه به میلیون‌ها نفری که تحت پوشش اين سازمان هستند و بازنشستگانی که ماهانه حقوق خود را از آن دريافت مي‌كنند، بحراني ملي ايجاد خواهد شد. كمبود نقدينگي سازمان تامين اجتماعي به سال 92 بازمي‌گردد كه در نتيجه طرح‌ها و برنامه‌های حمایتی و عدم پرداخت مطالبات سازمان از سوی دولت اتفاق افتاده است.از طرفي تعداد مستمري‌بگيران نسبت به تعداد بيمه‌شدگان افزايش چشمگيري داشته و از سوي ديگر،کاهش نسبت پشتیبانی موجب افزایش مصارف نسبت به منابع در سازمان شده است كه به نظر مي‌رسد به اين ترتيب تا سال ١٤٠٠ باعث افزايش شکاف منابع و مصارف سازمان خواهد شد. سبقت رشد مصارف نسبت به منابع در سال‌هاي گذشته به عنوان تهديدي جدي براي اين سازمان مطرح بوده است. بر اساس آمارهای موجود منابع نقدی سازمان تامین اجتماعی در سال‌های ٨٤ تا ٩٣ به طور متوسط حدود ٢٧,٥ درصد رشد داشته است؛ در حالی که متوسط رشد مصارف سازمان در مدت مشابه به رقم ٣٠ درصد رسیده و به طور میانگین ٢.٥ درصد بیش از منابع نقدی رشد داشته است. در سال ٩٥ منابع نقدی حاصل از حق بیمه، رقمی حدود ٥٣ هزار میلیارد تومان را نشان می‌دهد؛ این در حالی است که مصارف سازمان حدود ٦٢ هزار میلیارد تومان و در نتیجه شکاف نقدینگی حدود ٩ هزار میلیارد تومان ایجاد شد. این شکاف نقدینگی سهمی حدود ١٤.٦٣ درصد از کل مصارف سازمان تامین اجتماعی را به خود اختصاص داده است. با اين اوصاف اگر شرایط فعلي در هشت سال آينده تداوم داشته باشد، طبق پيش‌بيني و هشدار مركز پژوهش‌هاي مجلس، میزان کل کسری نقدینگی سازمان تامین اجتماعی در سال ١٤٠٤ به ١١٩ هزار میلیارد تومان خواهد رسيد و اين مساله به طور حتم تبديل به بحراني ملي خواهد شد و توان خدمات‌رسانی به بیمه‌شدگان و پرداخت حقوق بازنشستگان را نخواهد داشت.