روزنامه فرهیختگان
1396/09/14

پایان کودتا در روز ششم

به نظر می‌رسد که تحولات در یمن نمی‌خواهد یک روز خوش به خود ببیند. تلاش برخی گروه‌های یمنی برای کودتا علیه دولت انقلابی در صنعا، بازار اخبار این کشور را بار دیگر داغ کرده است. علی عبدا... صالح، رئیس‌جمهور اسبق یمن که پس از یک انقلاب خونین برکنار شد، بار دیگر سعی داشت با همکاری عربستان و امارات، زمام امور این کشور را به دست گیرد و دیگر گروه‌های یمنی را سرکوب کند. حالا وزارت کشور یمن در بیانیه‌ای از کشته شدن علی عبدا... صالح در پی درگیری شبه‌نظامیان وابسته به وی با ارتش یمن خبر می‌دهد؛ اخباری که رسانه‌های وابسته به کشورهای تجاوزگر به یمن سعی در تکذیب آن داشتند. کارشناس روابط بین‌الملل در استرالیا در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان»:
دست‌ عربستان در یمن خالی شد حسین الدیرانی، تحلیلگر مسائل غرب آسیا در گفت‌وگو با «فرهیختگان» با تایید اخبار کشته شدن علی عبدا... صالح در درگیری با ارتش یمن، می‌گوید: «فتنه‌ای که کشورهای متجاوز علیه یمن سعی داشتند آن را به جنگ داخلی تبدیل کنند با کشته شدن صالح پایان یافته است و دیگر خطر داخلی انقلاب یمن را تهدید نمی‌کند.»  مشروح این گفت‌وگو به شرح زیر است:

  به نظر شما کشورهای متجاوز علیه یمن در پاسخ به کشته شدن علی عبدا... صالح چه اقدامی انجام خواهند داد؟ همان‌طور که می‌دانید زمانی که درگیری‌های خیابانی در صنعا میان نیروهای علی عبدا... صالح و ارتش یمن بالا گرفت، جنگنده‌های عربستان و امارات، مواضع ارتش یمن را بمباران کردند تا از پیش‌روی آنان جلوگیری کنند. هم‌اکنون نیز پس از پایان این درگیری‌ها و تسلیم شبه‌نظامیان شورشی، همچنان جنگنده‌های عربستان در حال بمباران صنعا هستند. البته حملات علیه یمن جدید نیست و این کشور روزانه شاهد است. ولی مشخص است که این حملات هیچ تاثیری بر اراده مردم برای مقابله با تجاوزهای خارجی نخواهد داشت.

  به نظر شما امکان دارد که عربستان با کشتن علی عبدا... صالح قصد ایجاد فتنه یا آغاز دور جدیدی از حملات علیه یمن را داشته باشد؟ آنچه مشخص است کشته شدن او تایید شده ولی تا زمانی که جزئیات جدیدی درباره نحوه کشته شدن وی منتشر نشود نمی‌توان به این موضوع دامن زد، برخی اخبار حاکی از کشته شدن وی در بمباران جنگنده‌های اماراتی است که به گفته خود آنها، «به‌طور اشتباه» هدف قرار گرفته است. احتمال دیگری هم وجود دارد که عربستان پس از شکست در جنگ خارجی علیه یمن با کشته صالح اقدام به ایجاد جنگ داخلی کند که سال‌ها به طول بینجامد. اما احتمال واقعی‌تر این است که ارتش یمن با کشتن علی عبدا... صالح نخواسته اشتباه خود را درباره «عبدربه منصور هادی» رئیس‌جمهور این کشور در فرار به عربستان تکرار کند و اجازه دهد دور جدیدی از فتنه‌های خارجی از طریق علی عبدا... صالح علیه یمن شروع شود. به هر روی کشته شدن او به نفع مردم یمن بود، زیرا وی همواره مانع اقدامات مقاومت یمن بود و سعی داشت تا به منطقه مأرب منتقل شود تا با حمایت‌های عربستان و امارات، بار دیگر یمن را تقسیم کنند.

  به نظر می‌رسد که امارات و عربستان سعی دارند با دامن زدن به درگیری‌های داخلی در یمن، از انتشار اخبار درباره حمله موشکی شنبه 11 آذر به تاسیسات هسته‌ای امارات در ابوظبی جلوگیری کنند. نظر شما در این زمینه چیست؟ به نظر من حمله موشکی شنبه یمن به تاسیسات هسته‌ای امارات به وسیله موشک کروز، پاسخی کوچک و قانونی به حملات روزانه کشورهای تجاوزگر است. حمله موشکی یمن به این تاسیسات در زمانی که ارتش یمن در حال سرکوب شورش علی عبدا... صالح بود یک موضوع را روشن می‌کرد که او از سوی عربستان و امارات وظیفه داشت تا با فریبکاری و جلب اعتماد انقلابیون یمن از حملات موشکی ارتش این کشور در پاسخ به حملات عربستان جلوگیری کند و این موضوع باعث شده بود که جنگ و محاصره علیه یمن ادامه یابد، زیرا دولت انقلابی یمن سعی داشت به دلیل حفظ اتحاد، نظر تمام گروه‌های داخلی را بپذیرد.

  برخی‌ها بر این باورند که علی عبدا... صالح قصد داشت پس از پایان جنگ عربستان، کودتای داخلی گسترده‌ای را انجام دهد اما اقدام پیش‌دستانه انقلابیون یمن در مقابله با صالح باعث شد مردم این کشور متوجه تلاش خارجی برای ایجاد فتنه داخلی شده و این موضوع به اتحاد بیشتر آنان کمک خواهد کرد؟ پس از کشته شدن علی عبدا... صالح باید منتظر آن باشیم که حقایق درباره ارتباط وی با عربستان و امارات از سوی وابسته‌های به حزب «الموتمر» (حزب علی عبدا... صالح) فاش شود. امارات نقش اساسی‌ای را در تحریک او داشت، ولی مهم این است که مانند اقدام گروه‌های شبه‌نظامی علیه مقاومت در لبنان که در هفتم ماه می ‌سال 2007 در بیروت به مواضع حزب‌ا... حمله کردند، علی عبدا... صالح نیز قصد داشت تا با این اقدام، مقاومت در یمن را نابود کند، اما به خواست خدا با کمترین تلفات و در کمترین زمان فتنه از بین رفت.

  به نظر می‌رسد پس از کشته شدن علی عبدا... صالح، عربستان دیگر برگ برنده‌ای در یمن ندارد که از طریق آن بتواند بحران را هدایت کند.حال آیا عربستان فشار بر یمن را افزایش خواهد داد؟ همان‌طور که شاهد بوده‌اید عربستان به دلیل محاصره یمن و حملات پی‌درپی علیه غیرنظامیان تحت فشارهای بین‌المللی است. همچنین بازتاب قحطی و گرسنگی مردم یمن توسط رسانه‌ها باعث ایجاد واکنش‌های شدید علیه عربستان در سطح جهانی شده و همگان خواستار پایان جنگ علیه یمن شده‌اند. دست عربستان در یمن خالی است و هر چه را در توان داشته در سه سال اخیر علیه یمن انجام داده و از امروز به بعد باید شاهد پیروزی‌های پی‌درپی مقاومت یمن باشیم. در گفته‌های عبدالملک الحوثی، رهبر انصار ا... یمن نیز آمده است که تمام شهرها و زیرساخت‌های کشورهای شرکت‌کننده در جنگ علیه یمن هدف حملات ارتش یمن خواهند بود.   کارشناس مسائل منطقه در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان»:
انصارا... در همه حال پیروز است علی عبدا... صالح، رهبر حزب کنگره یمن هفته گذشته کودتایی را در یمن انجام داد و با این عمل خود هواداری‌اش را از عربستان و امارات نشان داد. متعاقب این موضوع جنگنده‌های ائتلافی عربی به مدیریت ریاض به مواضع انصارا... یمن حمله‌ور شدند. انصارا... در هفته‌ای که گذشت از خودش ایستادگی نشان داد.  این در حالی بود که مردم یمن و حتی برخی از اعضای حزب کنگره با علی عبدا... صالح همراهی نکردند. همین موضوع هم سبب شد که او درصدد برآید که از صنعا خارج شود.  علی عبدا... صالح متوجه شده بود که در صنعا جایگاهی ندارد، اما فرار او با شکست مواجه شد و در مسیر کشته شد.
 
  علی‌عبدا...‌صالح حتما می‌شکست در این خصوص کارشناس مسائل منطقه در گفت‌وگو با «فرهیختگان» گفت که علی عبدا... صالح حتی اگر زنده می‌ماند باز هم انصارا... او را شکست می‌داد. رضا میرابیان، کارشناس مسائل منطقه در ادامه گفت: «کودتایی که عبدا... صالح انجام داد در روز ششم به شکست کامل منجر شد. عبدا... صالح تصور کرده بود که با جدا شدن از اتحاد با انصارا... می‌تواند قدرت را به‌ دست بگیرد. اما این اتفاق نیفتاد. رفتار عبدا... صالح در چند روز گذشته نشان داد که او از سوی جبهه‌های خارج از یمن حمایت می‌شود.

  خطای محاسباتی وی افزود: «علی عبدا... صالح دچار خطای محاسباتی شد و همین موضوع سبب شد بعد از کودتای نافرجامش در یمن تنها بماند. حتی اغلب اعضای حزب کنگره نیز با او همراهی نکردند. به این دلیل عبدالملک الحوثی، رهبر انصارا... یمن از اعضای این حزب تشکر کرد. با این شواهد می‌توانیم نتیجه بگیریم که علی عبدا... صالح دیگر در یمن جایی نداشت و اگر زنده می‌ماند نیز در یمن کارایی نداشت.

  ترجیح فرار بر قرار این کارشناس مسائل منطقه با بیان اینکه علی عبدا... صالح ترجیح داد از یمن فرار کند، خاطرنشان کرد: «به نظر می‌رسد بعد از اینکه عبدا... صالح متوجه شد که دیگر در یمن جایی ندارد، قصد داشت به سمت «عدن» حرکت کند تا در آنجا دولت در سایه‌ای تشکیل دهد و از آنجا سناریوی مبارزه با انصارا... را دنبال کند. اما حتی اگر زنده می‌ماند نیز توان اجرای نقشه‌اش را نداشت، چراکه انصارا... تجربیات خوب نظامی و امنیتی کسب کرده و قادر است بر اوضاع مسلط بماند.

  تنش ادامه دارد میرابیان در بخش دیگری از صحبت خود پیرامون آینده سیاسی یمن، اظهار داشت: «به‌طور حتم در آینده تنش سیاسی در یمن به پایان نخواهد رسید. فشارهای سیاسی در این کشور علیه انصارا... زیاد خواهد بود، حتی ممکن است در آینده نزدیک از شرق صنعا گروه‌هایی برای ایجاد درگیری بخواهند وارد صنعا شوند. اما تجربیات انصارا... مانع از شکست این گروه خواهد شد.»

  شکست گزینه نظامی وی سپس ادامه داد: «عربستان گزینه نظامی را علیه یمن تجربه کرده است. آخرین مورد هم همین کودتایی بود که توسط علی عبدا... صالح مدیریت شد. هیچ‌کدام از تجربه‌های ریاض در قبال صنعا با موفقیت همراه نبوده است. در چنین شرایطی اگر عربستان عاقلانه رفتار کند به پای میز مذاکره خواهد آمد. اما اگر ریاض بخواهد به رفتار غیرمنطقی‌اش ادامه دهد جنگ در یمن ادامه خواهد یافت. البته فشارهای بین‌المللی درخصوص رفتار عربستان مقابل یمن اهرم فشاری بر ریاض است تا هرچه زودتر از جنگ خارج شود.»

  مرگ عبدا... صالح دیگر مهم نیست میرابیان در بخش دیگری از صحبت خود تاکید کرد: «موضوع مهم در یمن کشته شدن علی عبدا... صالح نیست، چراکه او در شرایطی که کودتای نافرجامی را انجام داده بود، کشته شد. او در دل یک ماجرای نظامی و امنیتی کشته شد اما عربستان ممکن است بخواهد از این موضوع به نفع خودش استفاده کند که در این صورت برنده نخواهد شد.»