روزنامه شهروند
1396/09/14

2 جناح دردانشگاه

16 آذر و خواسته‌های دانشجویان دانشگاه‌های سراسر کشور در آستانه روز دانشجو علاوه بر حضور چهره‌های سیاسی شاهد اعتراض‌های صنفی نیز بودند. بخش زیادی از این تجمعات در اعتراض به کالایی‌سازی آموزش، نه به تبعیض جنسیتی بود. دانشجویان دانشگاه‌های علامه طباطبایی و شهید بهشتی، تهران و خوارزمی دیروز در اعتراض به کالایی‌سازی آموزش تجمع کردند و همزمان دانشجویان دانشگاه علامه‌طباطبایی نیز در اعتراض به کالایی‌سازی آموزش در حیاط این دانشگاه دست به تجمع اعتراضی زدند. دانشجویان با شعارهای «روند پولی‌سازی ـ نقض قانون اساسی»، «در دانشگاه بیگاری بعد از تحصیل بیگاری»، «نه به تبعیض جنسیتی» اعتراض خود را اعلام کردند. دیروز همچنین دانشجویان روزانه دانشگاه شهید بهشتی در اعتراض به آنچه که اخذ شهریه‌های غیرقانونی مطرح می‌کنند، دست به اعتراض زدند. این دانشجویان به همراه تعدادی از دانشجویان شبانه، مقابل ساختمان ریاست این دانشگاه تجمع کردند. دانشجویان با شعارهای «وعده وعید نمی‌خوایم جواب قاطع می‌خوایم»، «آموزش حق مسلم ماست» اعتراض خود را نشان دادند. همچنین دانشجویان دانشگاه خوارزمی نیز دیروز در اعتراض به کالایی‌سازی آموزش تجمع کردند. دانشجویان این دانشگاه خواستار انحلال پردیس بین‌المللی این دانشگاه شدند. دانشجویان دانشگاه تهران نیز ازجمله دانشجویانی بودند که در اعتراض به کالایی‌سازی آموزش دست به تجمع زدند. شهروند| آیین روز دانشجو امسال در حالی زودتر از موعد برگزار شد که با حاشیه‌های زیادی همراه بود؛ حاشیه‌ها از آن‌جا آغاز شد که منتقدان دولت مدعی بودند که رئیس‌جمهوری به این دلیل در دانشگاه‌های تهران سخنرانی نکرد که هیچ تشکلی در حمایت از وی وارد نخواهد شد. این در حالی است که حضور روحانی در سیستان‌وبلوچستان در راستای سفرهای استانی دولت بوده است. اما حواشی دیگر حول سخنرانان این روز در دانشگاه می‌چرخید؛ به ‌طوری ‌که در یک هفته گذشته خبر از لغو سخنرانی برخی چهره‌های اصلاح‌طلب و همچنین گزینشی انتخاب‌کردن سخنرانان این روز از سوی مسئولان دانشگاه‌ها بود اما دیروز هم مانند چند روز گذشته سخنرانان زیادی از گروه‌ها و جریانات مختلف در آیین روز دانشجو شرکت کردند؛ سیاسیون اصلاح‌طلب محور سخنان‌شان را به مسائل روز سیاسی چون رفع حصر، آزاداندیشی و آموزش عادلانه معطوف کردند و از سوی دیگر جریان اصولگرا طبق سنت خود به انتقاد از سیاست‌های دولت پرداختند. در آستانه روز دانشجو علاوه بر دعوت از چهره‌های سرشناس هر دو طیف سیاسی کشور، شاهد اعتراضات صنفی گسترده نیز بودیم.
دانشجو ابزار سیاسی دیگران نباشد
آیت‌الله آملی‌لاریجانی یکی از کسانی بود که روز دانشجو را در جلسه مسئولان عالی قضائی گرامی داشت و با بیان این‌که دوران دانشجویی و جوانی بهترین دوران عمر انسان است که باید قدر آن را بداند و فرصت‌ها را مغتنم بشمارد، گفت: «یکی از موضوعات بسیار مهم، مطالبه‌گری دانشجویان است. دانشجو باید به نقد وضع موجود، مسئولان، مسئولیت‌ها و عملکردها بپردازد منتها این نقد باید همراه با بصیرت و قصد اصلاح باشد تا به تخریب و توهین نینجامد.» رئیس قوه قضائیه با تأکید بر این‌که بصیرت اقتضا می‌کند دانشجو ابزار سیاسی دیگران نباشد، خاطرنشان کرد: «روز دانشجو نماد استقلال‌خواهی و مبارزه با سلطه است. استکبارستیزی در جمهوری اسلامی یک ارزش است که باید دانشجویان پیشقراول آن باشند و در کنار آن با نقد سازنده به اصلاح امور کمک کنند.»
شاهد نرمشی در مقامات کشور در موضوع حصر هستیم
علی مطهری ازجمله دعوت‌شدگان به دانشگاه علامه طباطبایی بود و قابل پیش‌بینی بود که بعد مهم سخنرانی خود را به موضوع حصر اختصاص دهد و اینگونه نیز بود؛ نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان این‌که اراده مسئولان کشور بر حل موضوع حصر است، گفت که «در حال حاضر نرمشی در مقامات کشور در موضوع حصر به وجود آمده است.»
مطهری در همایش بزرگداشت روز دانشجو كه در دانشکده مدیریت دانشگاه علامه‌طباطبایی برگزار شد، اظهار کرد: «به نظر می‌رسد اراده بر این است که این موضوع حل شود. همچنان که شاهد بودیم آقای کروبی سه چهار ملاقات داشتند و می‌خواهند فضا را باز کنند تا به حصر پایان دهند.» وی افزود: «زمانی که چنین اراده‌ای وجود دارد باید همکاری کنیم تا بتوانند کارشان را انجام دهند، اگر در رسانه‌ها درباره این موضوع شلوغ‌کاری انجام شود، ممکن است از نظرشان برگردند؛ چرا که نمی‌خواهند بگویند این کار را تحت فشار انجام داده‌ایم.»
باید منتقد وضع موجود باشیم و نه مدافع آن
حجت‌الاسلام سیدعلی خمینی نیز در دیدار جمعی از دانشجویان مسئول کانون‌های خط امام در دانشگاه‌های سراسر کشور به همراه جمعی از مسئولان بنیاد تبیین اندیشه‌های امام‌خمینی(ره) در دانشگاه‌ها با تأکید بر این‌که امام همواره در حال تولید حرف نو و حل مشکلات حکومت با ابداع‌های جدید خود بودند، گفت: «هر کس دم از انقلابی‌گری بزند و دم از امام بزند ولی در عمل ببیند که از جامعه عقب افتاده است، بداند که در راه امام نیست.» سیدعلی خمینی ادامه داد: «ما باید منتقد وضع موجود باشیم و نه مدافع آن، چون ما تا آرمان فاصله داریم. اگر همیشه از وضع موجود دفاع کنیم جامعه از ما عبور خواهد کرد.»
دانشجو باید انتخابگر باشد نه مقلد
حجت‌الاسلام منتجب‌نیا، قائم‌مقام حزب اعتمادملی هم میهمان دانشگاه شهید چمران اهواز بود؛ او با تأکید بر این‌که در مسائل سیاسی هم باید فضای دانشگاه فضای آزادی باشد، گفت: «هر کسی دارای هر اندیشه‌ای باشد آزاد است. نمی‌شود با زور و تحمیل افراد را وادار کرد که یک تفکر داشته باشد. آنهایی که تصور می‌کنند می‌توانند فکرشان را بر دانشگاه‌ها حاکم کنند نباید متوسل به زور و مسائل رانتی شوند. باید دانشجو را با منطق و استدلال و ارایه بهترین دیدگاه اقناع کرد، این بهترین راه حاکم‌کردن یک تفکر است.» این عضو سابق شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز با اشاره به جایگاه دانشجو اظهار کرد: «دانشجو باید جایگاه خود را بشناسد و به هیچ‌وجه نباید تابع یک تفکر دینی، سیاسی و اجتماعی بدون دلیل، برهان و عقلانیت باشد. تقلید‌کردن هم باید براساس اندیشه باشد. اسلام در هیچ موردی از ما نمی‌خواهد که عقل را کنار بگذاریم و تعهد داشته باشیم. دانشجو باید انتخابگر باشد نه مقلد.»
خاتمی هیچ جا صحبتی به جز مصلحت نظام نداشته است
مدیرعامل بنیاد باران نیز در همایش بزرگداشت 16 آذر که در دانشکده مدیریت دانشگاه علامه‌طباطبایی برگزار شد، محور اصلی سخنان خود را به محدودیت‌های اعمال‌شده برای رئیس دولت اصلاحات اختصاص داد و اظهار کرد: «کسانی که به آقای خاتمی نقد دارند که چرا در این انتخابات هم با تکرار خود مردم را برای حضور در انتخابات تشویق کرد، بدانند که اگر آن تکرار نبود ما همین مقدار فضا را هم نداشتیم و نمی‌توانستیم مطالبات‌مان را دنبال کنیم در نتیجه مسیر قبل ادامه می‌یافت و کشور با مشکلات بیشتری مواجه می‌شد. اگر انتخابات و حضور مردم و رأی به آقای روحانی نبود امروز به جای آقای غلامی، فرهاد رهبر وزیر علوم بود.» جواد امام با بیان این‌که خاتمی به ‌عنوان رأس جریان اصلاحات هیچ جا صحبتی به جز مصلحت نظام نداشته است، گفت: «ایشان هیچ تقابلی با رهبری انقلاب نداشته در حالی ‌که هر آنچه از جریان مقابل می‌بینیم این است که در پاسخگویی به خودشان درمانده هستند. این در حالی است که ما تاوان آنها را داده‌ایم و مجازاتش را کشیده‌ایم.»
دولت تنها تصمیم‌گیرنده درباره
دانشگاه نیست
محمود صادقی نیز ازجمله دعوت‌شدگان به دانشگاه در آستانه روز دانشجو بود؛ این عضو فراکسیون امید مجلس در نشست گرامیداشت روز ۱۶ آذر با نام «دانشگاه؛ احیا یا احتضار» که به همت انجمن اسلامی پیشرو دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد، اظهار کرد: «تمام ایرانیان صرف‌نظر از جنسیت، نژاد، مذهب و زبان باید از حق آموزش برخوردار باشند و هیچ‌کس را نباید به خاطر داشتن مذهبی دیگر ولو مذاهبی که جزو سه مذهب یگانه نیستند از آموزش محروم کرد.»
تنگ‌نظری‌های گذشته کنار رود
سیدعلیرضا بهشتی، فرزند آیت‌الله بهشتی نیز عصر دیروز با حضور در دانشگاه علامه طباطبایی در مراسم روز دانشجوی این دانشگاه که به همت انجمن اسلامی دانشجویان آزاداندیش برگزار شد، طی سخنانی با محوریت «جنبش دانشجویی، آرمان‌گرایی یا آرمان‌زدایی؟» با اشاره به قطبی که حکومت‌ها را دچار تمامیت‌خواهی می‌کند، گفت: «تمامیت‌خواهان آرمان‌گرایی را محکوم نمی‌کنند اما می‌گویند آرمانی را تعریف می‌کنیم که به صورت فرمايشی و دستوری آن را دنبال کنید و تفاوت و گوناگونی را بر نمی‌تابند؛ در حالی‌که علوم انسانی نمی‌تواند این گونه باشد لذا علوم انسانی فرمایشی و دستوری نمی‌تواند شکل گیرد.» بهشتی با اشاره به وضع محصوران و شرایط انتخابات 88 گفت: «از خداوند متعال خواستارم که در شرایطی که در کشور ما قرار دارد و به یک همبستگی نیازمندیم، تنگ‌نظری‌های گذشته کنار رود و ما بار دیگر با همه تفاوت‌هایی که داریم نسبت به هر زمان دیگر در کنار هم راه برویم.»
دانشگاه و اصولگرایان
همزمان با حضور چهره‌های اصلاح‌طلب در دانشگاه، اردوگاه اصولگرایان نیز در این روز پر کار بودند، با این تفاوت که حضور آنها علاوه بر دانشگاه‌های دولتی در مراکز دانشگاه آزاد نیز جلوه بیشتری داشت. چندی پیش بود که تلکس خبرگزاری‌ها اخباری مبنی بر محدودیت‌های سیاسی دانشگاه آزاد برای اصلاح‌طلبان مخابره کردند و حتی وزیر علوم نیز به آن واکنش نشان داد. با این تفاسیر، چهره‌هایی چون وحید جلیلی، حسن عباسی، حسن رحیم‌پور‌ازغدی، محمدمهدی عبدخدایی، محمد‌مهدی‌ زاهدی، سعید زیباکلام، پیام فضلی‌نژاد (در قالب مناظره با صادق زیباکلام)، علی باقری از اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای در دولت احمدی‌نژاد، عزت‌الله ضرغامی و برخی چهره‌های دیگر ازجمله افرادی بودند که از سوی بسیج دانشجویی دانشگاه‌ها برای ایراد سخنرانی دعوت شدند. نکته دیگر این‌که دبیران تشکل‌های دانشجویی حامی اصولگرایان نیز به انتقاد از سیاست‌های دولت پرداختند و مدعی این بودند که دولت روز دانشجو را مهندسی کرده است.