روزنامه جهان صنعت
1396/08/20

لغو سیاسی توافق بورس ایران و کره‌جنوبی

در حالی که بعد از توافق «برجام» انتظار می‌رفت اقتصاد ایران با گشایش‌های تاثیرگذاری در رابطه با تعاملات با سایر کشورها مواجه شود اما در حقیقت با فشارهای سیاسی آمریکا بسیاری از توافق‌های ابتدایی به مرحله نهایی و انعقاد توافق رسمی اقتصادی منتهی نمی‌شود. در این رابطه محسنی، مدیر‌عامل سپرده‌گذاری مرکزی رسما اعلام کرد توافق بازار سرمایه ایران و کره‌جنوبی تحت تاثیر فشارهای سیاسی لغو شده است. وی در ادامه گفت: در حوزه بازار سرمایه ایران با هیچ کشور خارجی هنوز قراردادی بسته نشده است و فقط در دو سال اخیر تفاهمنامه‌هایی با بورس‌های ژاپن، تایوان، یونان، کره‌جنوبی و کشورهای دیگر منعقد شده است. مدیر‌عامل شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه اوراق بهادار در گفت‌وگو با فارس در مورد آخرین جزییات تعامل‌های صورت گرفته با نهاد ناظر بورس کره‌جنوبی برای انجام مبادلات پولی در بازار سرمایه ایران با حضور برخی بانک‌ها گفت: در فرآیند بسترسازی برای تعامل با بورس کره‌جنوبی کارهای خوبی انجام شد و به نتایج مطلوب نیز نزدیک رسیدیم اما در آخرین پیگیری‌ها شرکت KSD کره‌جنوبی به عنوان همپای سمات ایران اعلام کرد که از لحاظ امور داخلی در بورس کره‌جنوبی مشکلی وجود ندارد ولی حاشیه سنگین سیاست بر فعالیت این بازار باعث معطل شدن امور شده است. محمدرضا محسنی افزود: در این فرآیند بازار سرمایه ایران و بازار سرمایه کره‌جنوبی نهایت هماهنگی را با یکدیگر داشتند و شرکت سپرده‌گذاری به عنوان پیشران این موضوع از طرف سازمان بورس قرار داشت. همچنین جلسات موثری نیز با حضور ریاست سازمان بورس، نمایندگان بانک‌ها و سمات در کره‌جنوبی در آبان‌ماه سال گذشته منعقد شد اما دلیل توقف آن تنها بحث‌های سیاسی حاکم بر امور بود. انجام این کار گشایش مطلوبی برای بازار سرمایه ایران و حتی بازار‌های دیگر در بر داشت اما طرف کره‌ای در نهایت اعلام کرد که با کمال تاسف و درک تلاش‌های انجام شده، دست و پای آنها با فشار‌های سیاسی بیرونی بسته است.
برنامه‌های آینده
این مقام مسوول با بیان اینکه بازار سرمایه ایران در این زمینه همچنان آمادگی لازم را دارد و اقدام‌های شایسته‌ای را نیز انجام داده است، عنوان کرد: حتی تامین سرمایه‌ها و کارگزاری‌ها و بانک‌ها نیز در این فرآیند جهت همکاری فراخوانده شدند و سمات قابلیت خود را برای انجام این عملیات نشان داد. وی با بیان اینکه سازمان بورس در این فرآیند نقش راهبری و هماهنگ‌کنندگی خود را به خوبی نشان داد، تصریح کرد: متاسفانه دغدغه‌های سیاسی حاکم بر کره‌جنوبی نتوانست آن را به نتیجه برساند. سفیر ایران نیز از این فرآیند اطلاع داشت و کمک‌های شایسته‌ای کرد اما به نتیجه لازم نرسید. امید می‌رود روزی این تلاش‌ها به نتیجه برسد اما اینکه چه زمانی حاصل شود و این ارتباط را با عرضه اوارق بدهی ایران داشته باشیم نمی‌توان زمان قطعی داد. مدیر‌عامل سمات افزود: بازار سرمایه ایران و همکاری با این کشور به دلیل سود بسیار مناسبی که در برخی اوراق از جمله اوراق خزانه دولتی دارد بسیار شیرین و مطلوب است و هر آنچه انجام نمی‌شود ناشی از عدم قابلیت در سمات یا کارگزاری‌های ایران، تامین سرمایه‌ها، بانک‌ها یا قوانین بالادستی و نظارتی ایران در سازمان بورس و سایر مراکز نیست.
احتمال اتصال بورس‌ ایران و یونان
محسنی با اشاره به قرارداد ایکس نت برای اتصال بورس ایران با اروپا و زمان اجرایی شدن آن گفت: طی ماه‌های اخیر با آتکس گروپ یونان جلسات خوبی برگزار شد و در بورس یونان نیز تعامل‌های مناسبی صورت گرفت. قرار شد به دلیل پروتکل‌های بورس یونان برای تسویه معاملات و همچنین ارتباط با بورس حدود ٣٠ کشور مختلف امکان اتصال بورس ایران با بورس یونان فراهم و فرآیند معاملات از طریق برخی بانک‌های ایرانی و یونانی انجام شود. به گفته وی، در ایران به‌طور کلی همه بانک‌ها برای انجام عملیات تسویه اعلام آمادگی کرده‌اند اما به‌طور خاص بانک خاورمیانه، سامان و ملت تمایل به انجام این کار دارند. وی ادامه داد: برای انجام این کار از تامین سرمایه‌ها کمک گرفته شده تا در این فرآیند ورود پیدا کنند. برای عملیاتی شدن این اتصال نیز نمی‌توان زمان داد اما به نتیجه مناسبی رسیده است. این در حالی است که در سفر اخیر اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس نیز متولیان بورس آتن علاقه بسیار خود را برای تعامل با بازار سرمایه ایران نشان داده بودند. مدیر‌عامل سمات با بیان اینکه با هیچ کشور خارجی هنوز قراردادی بسته نشده است، گفت: هم‌اکنون تفاهمنامه‌هایی با بورس‌های ژاپن، تایوان، یونان، کره‌جنوبی و دیگر کشورها در دو سال اخیر منعقد شده است. وی افزود: همچنین در اجلاس ACG که ایران با کسب رای قاطع بالایی به عضویت هیات مدیره آن درآمده شرکت سمات ایران عضو کمیته سایبری آن نیز شد و تعاملاتی از جمله شرکت در برنامه‌های آموزشی دو کشور ایران و هندوستان با هدف داد و ستد در زمینه دانش انجام شده است.
۵۰ درصد معاملات خارجی در اختیار آلمانی‌ها
از سویی دیگر آمار تازه نشان داد 50 درصد معاملات سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سرمایه ایران به معامله‌گران آلمانی اختصاص دارد و تاکنون بیش از هزار کد معاملاتی برای خارجی‌ها صادر شده است. بهادر بیژنی، جانشین رییس سازمان بورس در امور بین‌الملل و جذب سرمایه‌گذاری خارجی با بیان اینکه نیمی از معاملات سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سرمایه ایران به سرمایه‌گذارانی از کشور آلمان تعلق دارد، گفت: تاکنون هزار کد معاملاتی برای سرمایه‌گذاران خارجی صادر شده است. این مقام رسمی سازمان بورس با اشاره به روند مناسب پذیرش سرمایه‌گذاران خارجی گفت: مجموع سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در بازار سرمایه ایران پس از برجام تاکنون چهار برابر شده است. مدیر جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی سازمان بورس با بیان اینکه سرمایه‌گذاران آلمانی نقش پررنگی در بازار سرمایه ایران دارند، عنوان کرد: این موضوع نشان‌دهنده توجه و علاقه خاص سرمایه‌گذاران این کشور اروپایی است و این در حالی است که سازمان بورس با نهاد ناظر مالی بورس آلمان «BAFIN» موافتنامه‌هایی به منظور همکاری‌های مشترک و ایجاد اطمینان بیشتر برای سرمایه‌گذاران در ماه‌های اخیر منعقد کرده است. وی با بیان اینکه سرمایه‌گذاران اروپایی به‌ویژه آلمانی‌ها ارزش بازار سرمایه ایران را درک کرده و به ظرفیت‌های آن پی برده‌اند، تصریح کرد: سایر کشورهای آلمانی‌زبان از جمله سرمایه‌گذاران کشور سوییس و نیز پس از آن سرمایه‌گذارانی از برخی کشور‌های همسایه ایران در میان سرمایه‌گذاران خارجی فعال در بازار سرمایه کشور قرار دارند. بیژنی از حضور پررنگ ایران در سازمان بین‌المللی کمیسیون‌های اوراق بهادار «آیسکو» نیز خبر داد و گفت: به زودی پرونده ایران برای نخستین‌بار پس از تحریم‌های هسته‌ای در سال‌های گذشته از حالت پیوسته به حالت عادی در این کمیسیون تبدیل خواهد شد. این مقام مسوول روند حضور سرمایه‌گذاران خارجی را مناسب ارزیابی کرد و گفت: برخی از این سرمایه‌گذاران به دنبال دستیابی به سهمی از ارزش بازار سهم در صنعت یا گروه ناشر موردنظر بوده و برخی دیگر نیز با هدف دستیابی به سهام در بازار سرمایه اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس می‌کنند. لازم به ذکر است، براساس آمارهای موجود ارزش معاملات سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سرمایه ایران بنا بر آمارها و گزارش‌های بورس تهران از دو هزار میلیارد تومان فراتر نمی‌رود.