روزنامه ابتکار
1396/07/20

محمد صادق جنان صفت اقتصاد نیرومندتر داشتیم کارترامپ سخت می شد

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران از آگاه ترین سیاستمداران ایرانی در شناخت رفتارسیاستمدارن آمریکایی به حساب می اید و داوری هایش در این باره دقیق تر است. او چند روز پیش از اراده دونالد ترامپ برای لغو برجام خبر داد.
این روزها که رهبری کاخ سفید تند و تیز تر شده است معنای داوری ظریف

اشکار تر می شود. دونالد ترامپ نماینده طیفی از گروه های با نفوذ آمریکایی است که از بی اثر کردن برجام نفع می برند و این نفع می تواند بلند مدت و پنهان باشد و البته به لحاظ جایگاه قانونی که دارند می توانند اروپا را نیز همراه کنند. اگر برجام لغو شد آنگاه رهبران امروز کاخ سفید می توانند از راه ها و روش های گوناگون به ایران آسیب برسانند . روش آزموده شده و کامیاب اعمال رژیم تحریم اقتصادی از سوی آمریکا برای رهبری کاخ سفید روش آسان تری است و به احتمال زیاد در گام اول همین اقدام را در دستورکار قرار خواهند داد. شاید برخی تحلیل کنند آمریکا در این تحریم های جدید متحدان کمتری خواهد داشت و اروپایی ها دنباله رو آمریکا نخواهد بود. این یک داوری است که درستی یا نا درستی آن در عمل معلوم می شود. تجربه نشان داده است شرکت های بزرگ اروپایی بازار بزرگ تر ، با دوام تر و رشدیابنده تر آمریکا را به شرکتها و تجارت اندک ایران ترجیح می دهند و اگر ناگزیر از انتخاب میان بازار آمریکا و بازار ایران شوند از بازار ایران خارج می شوند. علاوه بر این آمریکایی ها در چانه زنی با اروپایی ها ورزیده هستند و راه متقاعدکردن آنها را می دانند. این گونه است که هر ایرانی دلسوز به این مرزوبوم آرزو می کند کاش رژیم تحریم ها برنگردد یا اینکه اقتصاد ایران آنقدر نیرومند بود که هیچ کشوری دنبال این نبود که بخواهد اقتصاد ایران را با تحریم تحت فشار قرار داده و امتیاز بگیرد. شوربختانه باید اعتراف کرد سهم اقتصاد ایران از تجارت جهانی کمتر از 3صدم درصد است و ایران صادرکننده هیچ کالای استراتژیکی نیست که اگر لازم شد با استفاده از آن صادرات دنیا را تحت فشار قرار دهد. تنها کالای قابل اعتنای ایران در حال حاضر نفت خام است که شمارزیادی از کشورها ی صادرکننده نفت آمادگی دارند در صورت لزوم جای ایران را بگیرند. از سوی دیگر ایران واردکننده خالص مواد غذایی است و کاهش درآمدهای نفت خام در صورت تحریم موج بالا رفتن قیمت آنها خواهد شد. بانکهای ایرانی نیز آنقدر نیرو ندارند که نبود آنها بر بازار مالی جهان اثر منفی بگذارد. ایران در وضعیتی نیست که اگر تحریم ها برگردد شرکتهای قابل اعتنایی متضررشوند و بخواهند بر آمریکا فشار بیاورند. البته اقتصاد ایران عادت به تحریم دارد و فعالیت اقتصادی در اندازه کوچک را بلد است. این شرایط ایرانیان را از پای در نمی آورد اما اقتصاد ملی در بلند مدت و در مقایسه با کشورهای دیگر به شدت تضعیف می شود. به نظر می رسد بهتر است به جای اینکه همانند دولت دهم با اغراق در کوچک نمایی آثار تحریم به آمریکا کمک کنیم که با استناد به حرف های مدیران ابعاد تحریم را گسترش دهند از همین امروز به مراجع بین المللی شکایت کرده و راه را بر تحریم های جمعی ببندیم. اگر مخالفان تند خوی دولت اجازه می دادند در دو سال گذشته دامنه همکاری ایران با شرکتهای بزرگ تعمیق یافت و آنها در ایران منافع واقعی پیدا می کردند امروز تحریم در دستور کار قرار نمی گرفت یا این که آثار منفی آن کمتر می شد. اگر ایران اقتصادی توسعه یافته داشت آمریکا کمتر به فکر استفاده از رژیم تحریم می افتاد و کاری از دست ترامپ بر نمی آمد.
سایر اخبار