روزنامه ابتکار
1396/06/22

شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه تحریمی علیه کره‌شمالی را با اتفاق آراء تصویب کرد عبور روسیه و چین از «اون»

محمدرضا ستاری
شورای امنیت سازمان ملل روز گذشته به اتفاق آرا قطعنامه افزایش تحریم‌ها علیه کره‌شمالی را تصویب کرد. این تحریم‌ها که به دنبال اجرای ششمین آزمایش هسته‌ای این کشور تصویب شد، توسط روسیه و چین به عنوان دو متحد کره‌شمالی مورد تائید قرار گرفت و متعاقب آن تحریم‌های جدیدی شامل ممنوعیت صادرات محصولات نساجی، محدود کردن واردات نفت و میعانات گازی و همچنین بلوکه شدن اموال کیم جونگ اون رهبر کره‌شمالی در خارج از این کشور را می‌‌شود. طبق اعلام منابع خبری قرار است تحریم‌های نفت کره‌شمالی به تدریج صورت بگیرد و وضعیت کارگران خارجی این کشور نیز هنوز مورد تحریم واقع نشده است. کارشناسان در این خصوص معتقدند که طی روزهای گذشته آمریکا با چین و روسیه رایزنی‌های گسترده‌ای را در خصوص وتو نشدن این قطعنامه صورت داده و روس‌ها با توجه به اینکه در حدود 20 هزار کارگر کره‌شمالی در این کشور مشغول به فعالیت هستند و بخش عمده‌ای از واردات نفت و میعانات گازی کره‌شمالی از طریق روسیه صورت می‌گیرد، این بخش از موارد تحریمی کره شمالی را تلطیف کرده‌اند.
لازم به ذکر است، این قطعنامه در حالی مورد تصویب قرار گرفته است که کره‌شمالی روز دوشنبه تهدید کرده بود، اقدامات آمریکا را به دقت دنبال کرده و در صورت تصویب قطعنامه شورای امنیت، آمریکا بهای سنگینی را پرداخت خواهد کرد. وزارت خارجه کره شمالی همچنین تاکید کرده است که آماده است به سبک خود آمریکایی‌ها به آنها پاسخ دهد.
مسکو و پکن از پیونگ یانگ بریدند
نکته جالب توجه در تشدید انزوای کره‌شمالی و اعمال فشارهای بیشتر بر روی این کشور، در همراهی چین و روسیه با آمریکا برای تصویب قطعنامه روز گذشته بود. پس از ششمین آزمایش هسته‌ای توسط کره‌شمالی که در راستای آن یک بمب هیدروژنی از فراز ژاپن به آن سوی اقیانوس آرام فرود آمده و موجب دو زمین لرزه در نواحی ساحلی شرق آسیا شد، دو متحد سابق کره‌شمالی این اقدام را به شدت محکوم کرده و نسبت به عواقب آن در منطقه هشدار دادند. گفتنی است بمب هیدروژنی نوعی از سلاح هسته‌ای است که با تامین انرژی از شکافت هسته‌ای، انرژی بسیار بیشتری از سایر بمب‌های هسته‌ای ایجاد می‌کند. طبق گزارش‌های رسیده بمبی که هفته گذشته توسط کره‌شمالی آزمایش شده است، به صورت چند منظوره قدرت تخریبی بسیار بیشتری از دیگر انواع بمب‌ها دارد و بسته به نوع هدف می‌توان قدرت تخریبی آن را تغییر داد.
رویکرد سوال برانگیز قدرت‌های
بزرگ در قبال کره‌شمالی
بحران در شبه جزیره کره از دهه 1950 میلادی که منجر به جنگ دو کره و تقسیم این کشور به دو منطقه شمالی و جنوبی شد، تداوم داشته و در برهه‌هایی از زمان تشدید شده است. پس از دوپاره شدن شبه جزیره کره، بخش شمالی به اردوگاه کمونیسم و بخش جنوبی نیز به اردوگاه غرب پیوست. از همان زمان کره‌شمالی به عنوان کشوری مرموز با اتخاذ رویه‌ای انزواطلبانه تا زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، از مواهب هم پیمانی با شرکای کمونیست خود بهره برده و پابرجا ماند. اما پس از فروپاشی شوروی بسیاری از تحلیل‌گران معتقد بودند که با به پایان رسیدن حمایت روس‌ها، پیونگ یانگ توان ایستادن نخواهد داشت و این کشور نیز مانند بسیاری از کشورهای بلوک شرق با فروپاشی روبرو می‌شود. امروزه این امر نه تنها محقق نشده بلکه شاهد هستیم که کره‌شمالی در دهه 1990 میلادی توانست به بمب هسته‌ای دست پیدا کرده و اکنون در حدود دو سال است که با آزمایش‌های پی در پی هسته‌ای خطری جدی برای منطقه استراتژیک شرق آسیا محسوب می‌شود.
تنها در طول چند ماه گذشته این کشور شش آزمایش هسته‌ای انجام داده و نه تنها همسایگان خود را تهدید می‌کند،
بلکه نوک پیکان حملات را نیز به سمت آمریکا نشانه گرفته است. در زمان باراک اوباما، آمریکا با قصد مذاکره با رهبر وقت این کشور سعی در انجام نوعی مصالحه با کره‌شمالی داشت، اما با مرگ کیم جونگ ایل و روی کار آمدن پسر جوانش کیم جونگ اون این مذاکرات به شکست انجامید و برآمدن ترامپ در آمریکا نیز تنها کورسوی باقی مانده از حل و فصل سیاسی بحران شبه جزیره کره را از بین برد. ترامپ از همان ابتدا کره‌شمالی را تهدید به اقدام متقابل کرده و تیم او همواره تاکید داشته‌اند، تمامی گزینه‌ها برای پیونگ یانگ روی میز است. اما بسیاری از کارشناسان آمریکایی اعتقاد دارند که واشنگتن در قبال اتخاذ موضع خود دچار دوگانگی و سردرگمی اساسی گشته است. مجله فارین پالیسی در این خصوص گزارش می‌دهد که رویکردهای ترامپ عملاً ضد راهبرد است و او تاکنون نشان داده که جهان‌بینی خود را بر فتوحات کوتاه مدت و تاکتیکی بنا نهاده است.
در این گزارش با آوردن مصداق‌هایی از این دیدگاه‌های کوتاه مدت که در حمله هوایی به سوریه و ورود متناقض به بحران قطر و عربستان مستتر است، آمده که گویا هیچ‌گاه چیزی شایان نام دکترین ترامپ در کار نخواهد بود. علی‌رغم نقش حیاتی سئول در رسیدگی به بحران هسته‌ای کره‌ی شمالی که بی‌تردید یگانه مساله‌ امنیت ملی است که در صدر دستورکار ترامپ قرار دارد، رییس‌جمهوری تهدید به فسخ توافق تجاری دوطرفه‌ی آمریکا با کره‌ جنوبی کرده است و در این راستا سعی کرده تعهد آمریکا به پرداخت بخشی از هزینه سیستم دفاع ضدموشکی تاد را انکار کند. ایالات متحده محکوم به آن است که هدف تاریخ باشد، نه کارگزار تاریخ. در نتیجه علی رغم واکنش‌های شدید به اقدامات کره‌شمالی از سوی جامعه جهانی و لزوم جلوگیری از تهدیدات امنیتی این کشور، اکنون به نظر می رسد که اتخاذ سیاست متناقض در قبال پیونگ‌یانگ، بیش از پیش روند استفاده از کارت کره‌شمالی برای پیشبرد منافع آمریکا در شرق دور را تائید می‌کند. این در حالی است که بسیاری از کارشناسان معتقدند که چین و روسیه نیز به نوبه خود از اهرم فشار کره‌شمالی برای پیشبرد راهبردهای خود در منطقه استراتژیک شرق دور استفاده می‌کنند. با این حال روز گذشته این دو کشور در اقدامی کم سابقه با تحریم‌های جدید کره‌شمالی همراهی کرده و حتی پکن گفته است که بزرگترین بانک‌های چینی از افتتاح حساب به اشخاص حقیقی و حقوقی کره‌شمالی جلوگیری خواهند کرد تا بیش از پیش اقتصاد ضعیف این کشور منزوی دچار چالش شود.