معمای عجیب پایتخت

آفتاب یزد- گروه اجتماعی: معمای عجیب بوی بد تهران از دی ماه سال گذشته کلید خورد، زمانی که بوی تند و بدی در مناطق مختلف تهران استشمام شد. همان روزها هم گمانه‌زنی‌های زیادی در رابطه با منشاء بوی نامطبوع اتفاق افتاد اما در نهایت مشخص نشد که منشاء بو از کجاست و بعد از چند روز پرونده بوی بد تهران مختومه اعلام شد تا اینکه هفته گذشته باز هم این بود در برخی از مناطق استشمام شد و باز هم گمانه زنی‌ها در رابطه با بوی نامطبوع ادامه پیدا کرد اما منشاء بو مشخص نشد. روز گذشته برای سومین بار بوی نامطبوع برخی از مناطق تهران را فرا گرفت و این طور که معلوم است مسئولین در پیدا کردن منشا بو ناتوانند.
>بوی بد؛ مهمان ناخوانده تهران
پس از گذشته حدود یک هفته از انتشار بوی نامطبوع در تهران دوباره این پدیده به پایتخت بازگشته است. از صبح روز گذشته گزارش‌هایی از استشمام این بوی مرموز در برخی نقاط پایتخت منتشر شد. این اتفاق در دو سال اخیر چندباری رخ داده است. استاندار تهران هفته گذشته گفته بود که بوی نامطبوع امسال مشابه بوی پارسال نیست با این حال هنوز نهاد‌های مسئول نتوانسته‌اند منشا این بو را کشف کنند.
روز گذشته رئیس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران به شهرداری تهران در خصوص فراهم‌کردن منابع لازم برای ایجاد سیستم پایش بو در تهران تذکر داد. آرش حسینی میلانی در صحن علنی شورای اسلامی شهر تهران گفت: «با توجه به تکرار مساله بوی نامطبوع در آذرماه سال جاری، همچنان شاهد عدم واکنش سریع برای شناساسایی منشاء آن هستیم. سال گذشته مقرر شده بود تجهیزات لازم برای پایش بو خریداری شود، با عنایت به نگرانی‌های شهروندان به شهرداری تهران تذکر می‌دهم در اسرع وقت منابع لازم برای تجهیز مدیریت شهری که به سیستم پایش بو اختصاص یافته و ساماندهی لازم جهت پایش سریع، فراهم شود.»


پیش از این در برنامه «نگاه یک» پیروز حناچی شهردار تهران در مورد بوی نامطبوع در تهران گفته بود:« با انتشار این بو برای دومین بار در تهران، از طریق تماس مردمی با سامانه ۱۳۷ انتشار بوی نامطبوع در مناطق ۲، ۴، ۶، ۱۰، ۱۱ و ۱۳ ثبت شد و گزینه‌های مختلفی در مورد منشا این بو احصا شد؛ به‌گونه‌ای که در آن روز باد جنوبی در تهران وزید و ممکن است بوی منطقه آرادکوه و حوالی فرودگاه امام خمینی را به تهران آورده باشد. بررسی‌ها نشان داد که جهت باد با شبکه فاضلاب تهران منطبق بوده که ما این اطلاعات را به ستاد بحران داده‌ایم و در حال بررسی هستند.»
>تکرار یک اتفاق
هفته گذشته نیز به موازات آلودگی هوای تهران بوی نامطبوعی در پایتخت در بعضی مناطق، مشام شهروندان را آزار داد. ساکنان محدوده‌های ونک، پل مدیریت، پیروزی، یافت آباد، آزادی، انقلاب و میدان امام حسین(ع) این بو را استشمام و شکایت کرد بودند. بویی که مثل بوی تخم‌مرغ گندیده بود. پس از این اتفاق چند سازمان و نهاد مهم به دنبال یافتن منشا بو بودند. معاون نظارت و پایش سازمان حفاظت و محیط زیست در این باره گفت:« موضوع انتشار بو در مناطق یاد شده در جلسه کارگروه کاهش آلودگی هوای استان تهران مطرح شده و کارشناسان در حال بررسی برای یافتن منشا بو هستند.» محمد رستگاری اعلام کرد:« اگر نوع آلودگی مشخص شود، برای تشخیص منشا آن هم می‌توان گام برداشت.» جلال ملکی، سخنگوی آتش‌نشانی شهرداری تهران نیز گفت:« پس از تماس‌های مردمی، دو ایستگاه به محدوده مرکزی و جنوب غربی تهران اعزام شده است. آتش‌نشان‌ها اعلام کرده‌اند که در برخی از مناطق بویی کم حجم و نامتعارف استشمام می‌شود، اما منشا آن معلوم نیست.»
با تمام این اوصاف وقتی این موضوع به صحن علنی شورا رسید محسن‌هاشمی رئیس شورای شهر با خنده از آن گذشت و گفت:« یکی از دوستان به طنز گفت گندی زدیم که بویش درآمده است!» بعد از آن هم با خنده گفت: «مثل این‌که قضیه خاص است.» به نظر می‌رسد این اندازه سطحی نگری نسبت به یک مسئله جدی که مسئولان مربوطه حتی در پیدا کردن منشاء آن ناتوان هستند نوعی فرافکنی محسوب می‌شود!
>گمانه‌ها درباره منشاء بو
ظاهرا بوی جدید با بویی که پارسال استشمام شد فرق دارد. این را استاندار تهران اعلام کرده است و گفته:« بوی بد امسال مشابه بوی سال گذشته نیست.» در همین حال مدیرکل دفتر مخاطرات سازمان زمین‌شناسی گفت علت بوی تهران وزش باد از جنوب همراه با رطوبت است چون هر زمان جهت باد در تهران به سمت جنوب تغییر کند این بو به مشام می‌رسد.» جنوب تهران در محدوده فرودگاه امام خمینی یکی از کانون‌های بوی بد است. در همین راستا سال گذشته رهبر انقلاب از این موضوع به شدت گلایه کردند و دستور دادند این مشکل تا پایان دولت دوازدهم رفع شود. اما اقدام موثری برای رفع آن انجام نشده است. نکته جالب این است که هنوز دقیقا روشن نیست منشا بوی بد چیست. اسفند ماه سال گذشته استاندار تهران گفته بود: «از فرودگاه تا ابتدای عوارضی، ۲۸ نقطه و کانون شناسایی شده که بعد از ۳۰ سال بوی بد به مشام می‌رسد. باید بفهمیم که منشاء این بوی بد از کجاست.» این در حالی است که پیش‌تر وعده داده شده بود که بوی بد جنوب تهران تا تابستان سال ۹۷ رفع می‌شود، وعده‌ای که تاکنون که بیش از یک سال از زمان تحقق آن می‌گذرد، محقق نشده است.
>ناتوانی نهادهای مسئول در تشخیص منشا بو
این روزها وعده‌ها تقلیل هم پیدا کرده اند، انتشار بوی بد تازه در پایتخت مسئولان را به تکاپو انداخته و نهایتا می‌گویند به زودی منشا آن را شناسایی می‌کنند. شیما انصاری، مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران گفته است: «به محض مشخص شدن علت، شهروندان را در جریان اطلاعات قرار می‌دهیم.»
مجتبی یزدانی، معاون خدمات شهری شهرداری تهران هم اعلام کرده است: «تمامی نیرو‌های شهرداری تهران اعم از آتش‌نشانی، پسماند و خدمات شهری مامور شده‌اند علل انتشار بو در پایتخت را بررسی کنند.»
در همین حال رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور به باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرده که دفعه قبل مشکوک به بوی گاز مرکاپتان بودیم، اما شرکت نفت و گاز این موضوع را تکذیب کرد.سازمان بحران هم گفته که منشا بو به چهار گازی که بررسی کردیم، از جمله سولفور گوگرد ربطی ندارد. علیرضا جلالی افزوده:«سازمان حفاظت محیط زیست در حال بررسی موضوع است و نظرش این است که به خاطر وارونگی هوا و اثر اولیه بارندگی است، ولی یقین ندارند.».
اما به نظر می‌رسد نهاد‌های مسئول حتی توان و امکان تشخیص منشا بو را هم ندارند. به این ترتیب مشکلی دیگر به مشکلات عمومی پایتخت مثل ترافیک، آلودگی هوا، آلودگی صوتی و تراکم جمعیت اضافه شده است. اما این مشکل جدید ناشناس است و کسی از مبدا و منشا آن هم خبر ندارد.