به بهانه روز جهانی معلولین مناسب سازی فضاهای شهری و اماکن عمومی،نیاز ضروری افراد کم توان جسمی

اشاره:
امروزه مناسب سازی فضاهای شهری و اماکن عمومی، ارتقاء کیفیت و کارآیی محیط شهری و دسترسی آسان به سیستم حمل و نقل برای تمامی اقشار جامعه در کشورهای توسعه یافته مشهود است و در این میان بحث مناسب سازی فضای شهری و اماکن عمومی برای حضور معلولان و قشر کم توان جسمی، حرکتی یک ضرورت انکار ناپذیر به شمار می‌رود.
این موضوع نه تنها قشر معلول جسمی، حرکتی که به طور متوسط 10 درصد از جمعیت هر کشوری را در بر می‌گیرد، بلکه حتی برای افراد عادی نیز امری مهم تلقی می‌شود. اما در ایران، توجه به موضوع مناسب سازی فضای شهری و اماکن عمومی به دلیل رشد شهرنشینی، سونامی کهنسالان در آینده نه چندان دور و همچنین جنگ تحمیلی 8 ساله و تصادفات رانندگی منجر به معلولیت، بیش از گذشته ضروری است و به تبع آن در استان کرمانشاه این امر نمود بیشتری دارد.براساس آمار موجود تعداد معلولان تحت پوشش حوزه توانبخشی بهزیستی استان که دارای پرونده معلولیت هستند، قریب به 41 هزار نفر است.همچنین پیش‌بینی شده است، جمعیت استان کرمانشاه به سمت سالمندی پیش می‌رود و هم‌اکنون بیش از 10 درصد جمعیت استان را شامل می‌شود. زمانی که این سالمندان به جمعیت معلولان استان افزوده شود، در صورت عدم رعایت قوانین مناسب سازی قطعاً با یک بحران روبرو خواهیم شد، که می‌طلبد اقدامات سازمان‌های متولی این امر متناسب و برنامه محور باشد. نظر به ضرورت تحقق حقوق معلولان و کم توانان جسمی و حرکتی به عنوان بخش قابل توجهی از جمعیت استان کرمانشاه و در راستای ایجاد فرصت برابر برای دسترسی این قشر به محیط‌های شهری با تنی چند از مسئولان ذیربط استان مصاحبه‌هایی انجام داده‌ایم که به نظر خوانندگان عزیز می‌رسد.
در امر «مناسب سازی» تمامی دستگاه‌ها باید مسئولیت پذیر باشند
معاون عمرانی استاندار کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار ما، گفت: در استان ستاد مناسب سازی به ریاست معاون عمرانی استاندار و دبیری بهزیستی و در شهرستان‌ها به ریاست فرمانداران تشکیل می‌شود که وظیفه نظارت بر امر مناسب سازی و اجرای مصوبات جلسات را بر عهده دارد. مهرداد سالاری با اشاره به قوانین و دستور العمل‌های مناسب سازی فضاهای مورد استفاده برای معلولان، اظهار کرد: نظارت بر رعایت ضوابط مناسب سازی در ساختمان‌های عمومی درحال ساخت توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان استان صورت می‌گیرد.وی افزود: همچنین رعایت اصول مناسب سازی قبل از مرحله اجرا در طراحی و مرمت خیابان‌ها و معابر سطح شهر بر عهده شهرداری است.وی ادامه داد: دانشگاه علوم پزشکی نیز صدور مجوز جدید برای مراکز بهداشتی و درمانی و تمدید پروانه فعالیت آنها را مشروط به رعایت ضوابط مناسب سازی برای دسترسی معلولان کرده است.سالاری به وضعیت مراکز تفریحی و گردشگری استان کرمانشاه نیز اشاره کرد و گفت: براساس برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته، قرار است ظرف مدت چند سال این مراکز توسط اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان مناسب سازی شوند.
وی به میزان بودجه هر سازمان برای مناسب سازی اشاره کرد و افزود: این سازمان‌ها بودجه‌ای را تحت عنوان «تعمیرات و نگهداری از ساختمان» در بودجه سالیانه خود دارند که هزینه‌های مناسب سازی از محل آن تامین می‌شود.وی گفت: مراکز بهداشتی و درمانی مشکل اصلی ما است، البته در ساختمان‌های عمومی این مراکز ضوابط مناسب سازی رعایت شده است اما بسیاری از مطب‌های پزشکان در مکان‌ها و ساختمان‌های نامناسب برای معلولان قرار دارند.سالاری با بیان اینکه هنوز سطح شهر به صورت کامل مناسب سازی نشده است، ادامه داد: وجود موانع فیزیکی مانند تیر برق و درخت در مسیر مناسب سازی شده، قابل دسترس نبودن بسیاری از پارک‌ها، رمپ‌گذاری نامناسب و... مشکلاتی است که برای اصلاح آنها به شهرداری‌ها ابلاغ شده است.
معاون استاندار کرمانشاه با اشاره به وضعیت سیستم حمل و نقل عمومی شهری، افزود: سازمان اتوبوسرانی شهر کرمانشاه را موظف کردیم که تعدادی از اتوبوس‌های شهری را برای جابه جایی معلولان مناسب سازی کند و این امر در دستور کار این سازمان قرار دارد.وی گفت: در آن زمان موقعیت بسیار خوبی برای خرید این اتوبوس‌ها بود اما باوجود تذکرات مکرر، شهردار وقت توجهی به این موضوع نکرد.
معاون عمرانی استاندار کرمانشاه در ادامه به راهکارهای تشویقی و تنبیهی مدیران دستگاه‌های اجرایی در زمینه رعایت ضوابط مناسب سازی اشاره کرد و گفت: قانونی برای اجبار مدیر به مناسب سازی نداریم، مدیران باید در خدمت مردم باشند و اگر نارضایتی وجود داشته باشد، استاندار به عنوان نماینده دولت در استان در انتخاب آن مدیر تجدید نظر خواهد کرد، چرا که نظارت بر عملکرد دستگاه‌های دولتی بر عهده مجموعه استانداری است.
مناسب سازی‌های معابر سطح شهر کرمانشاه غیر اصولی است
همچنین مسئول دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار ما گفت: مناسب سازی تنها برای معلولان و جانبازان جنگ تحمیلی نیست، بلکه سالمندان و زنان باردار را نیز در بر می‌گیرد. نرگس کیانی با گلایه مندی از اجرای غیر اصولی قوانین و مقررات مناسب سازی در معابر شهری و ساختمان‌های اداری، اظهار کرد: قطعاً همه سازمان‌ها و ارگان‌های ذیربط به این قوانین آگاه هستند، اما در اجرای این ضوابط ضعیف عمل می‌کنند.وی با بیان اینکه رعایت و نظارت بر اجرای قوانین مناسب سازی در سطح شهر و ساختمان‌ها بر عهده شهرداری و نظام مهندسی است، تاکید کرد: 20 سال از ابلاغ این قوانین به تمامی سازمان‌های اجرائی می‌گذرد و این سازمان‌ها، علاوه بر بودجه سالانه مناسب سازی، اعتبار تعمیر و تجهیز نیز دارند که اگر هر سال تنها در 30 درصد از ساختمان‌های عمومی و سطح شهر مناسب سازی انجام می‌شد، قطعاً بعداز چهار سال هیچ مشکلی برای تردد معلولان وجود نداشت.
کیانی با انتقاد از عملکرد شهرداری کرمانشاه، افزود: بارها با شهرداری مکاتبه کردیم تا موضوع مناسب سازی را در بودجه سالانه شان پیش‌بینی کنند و شورای شهر آنرا تصویب کند، اما متاسفانه تا به امروز بازخورد عملکردشان را در این زمینه به این ستاد گزارش نکرده‌اند.مسئول دبیرخانه ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی استان کرمانشاه بهسازی و مناسب سازی‌های انجام شده در برخی از معابر سطح شهر کرمانشاه را غیر اصولی دانست و گفت: حتی یک پل عابر پیاده برای تردد معلولان در این شهر وجود ندارد. وی همچنین به وضعیت ناوگان حمل و نقل عمومی استان کرمانشاه اشاره و تاکید کرد: یکی از دغدغه‌های اساسی معلولان مناسب سازی سیستم حمل و نقل عمومی است که همواره در این زمینه با مشکل مواجه بودیم.
کیانی با انتقاد از عملکرد سازمان اتوبوسرانی کرمانشاه که جزء سازمان‌های تابعه شهرداری است، گفت: رئیس وقت این سازمان در یکی از جلسات ستاد مناسب سازی استان به صراحت گفت قرارداد خرید 50 دستگاه اتوبوس یورو 4 و مناسب سازی آن برای حمل و نقل معلولان را منعقد کرده ایم، اما بعد از مدتی اعلام کرد به دلایلی این قرارداد فسخ شده است و تا به امروز گزارشی از روند مناسب سازی ناوگان حمل و نقل عمومی شهر کرمانشاه به این دبیرخانه ارسال نشده است.
کیانی با اشاره به مناسب سازی مراکز گردشگری و تفریحی استان کرمانشاه، افزود: صدور مجوز 15 مرکز گردشگری، بوم گردی، تاریخی، اقامتی و... بر عهده اداره کل میراث فرهنگی استان است که می‌تواند صدور مجوز این مراکز را مشروط به اجرای قوانین مناسب سازی کند و زمینه دسترسی و تردد راحت را برای معلولان فراهم نماید.وی با بیان اینکه میزان رعایت قوانین و پیشرفت مناسب سازی سازمان‌های متولی در استان کرمانشاه قابل قبول نیست، تاکید کرد: معلولان خواستار برخورداری از ترددی راحت به عنوان شهروند درجه یک هستند.
وی در ادامه سخنانش، گفت: متاسفانه در بررسی‌های صورت گرفته توسط این ستاد، برخی سازمان‌ها بودجه اختصاص داده شده ازسوی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان برای امور عمرانی در حوزه مناسب سازی آن سازمان را با وجود اولویت امر مناسب سازی، صرف سیستم سرمایش، گرمایش و ایزوگام کرده‌اند. کیانی با بیان اینکه دبیرخانه این ستاد همزمان آگاه سازی، اطلاع‌رسانی، حساس سازی و پیگیری موضوع مناسب سازی را انجام می‌دهد، از رسانه‌ها خصوصاٌ صدا و سیما، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و سازمان فرهنگی، هنری شهرداری کرمانشاه خواست تا در راستای فرهنگ سازی و حمایت از حقوق معلولان برای حضور در جامعه نقش پر رنگی‌تری را ایفاء کنند.
اراده‌ای برای اجرای قوانین مناسب سازی وجود ندارد
آقای "مرادی" یکی از معلولان ویلچرنشین به مسائل و مشکلاتش اشاره کرد و گفت: من ضایعه نخاعی هستم از سال 86 با کم کاری شهرداری در نمک پاشی خیابان شروع شد و الان هم بیشترین کم کاری‌های مناسب سازی از جانب شهرداری‌ها است. کارهایی که انجام می‌شود تنها در جهت رفع تکلیف است. پیاده روهای مناسب نداریم یاخیلی کم هستندکه اصلا استاندارد نیستند. رمپ‌هایی که احداث می‌کنند یا به جوی آب ختم می‌شود و یا اینکه پیاده روها شیب دارد.اکثر بلوارها و خیابانها به بهانه تردد موتورسیکلت محل عبور ویلچر ندارند. ویلچری‌ها اکثراٌ باید مثل ماشین دنبال یک دوربرگردان یا چهارراه برای ردشدن از خیابان باشند.در سطح شهر دستشویی‌های فرنگی یا اصلا وجود ندارد ویا اینکه قفل شده است و امکان استفاده از آنها نیست. حتی سرویس بهداشتی عمومی برای افراد معمولی هم خیلی کم است.پارکها نیز اصلا مناسب سازی نشدند، اندازه سرویس بهداشتی پارک «شرقی» برای یک ویلچر کوچک است، درب سرویس فرنگی پارک «شاهد» قفل است، حتی رمپ آن قابل استفاده نیست، مسیر نابینایان پارک «زرین» تنها پارک مناسب سازی شده استان به تیر چراغ برق ختم می‌شود. در هیچکدام از پارک‌های کرمانشاه وسایل بازی مناسب برای معلولان خردسال وجود ندارد. آیا واقعاً یک معلول خردسال دل ندارد که بخواهد تاب بازی کند!؟؟
وی افزود: مجوز پایان کار به آپارتمان‌هایی داده می‌شود که اکثراً قوانین مناسب سازی در آن رعایت نشده است؛ آسانسورها بعد از چند پله شروع می‌شوند، داخل منازل و پاساژها همسطح نیستند، پله‌ها نرده ندارند، ورودی‌ها رمپ ندارند، بعضی از ساختمانها ورودی پارکینگ را تا پیاده رو امتداد داده اند، اندازه درب‌های حمام و دستشویی مناسب تردد ویلچر نیستندو... اما با این وجود مجوز پایان کار می‌گیرند. مرادی با اشاره به تجربه مسافرتش، اظهار کرد: یکی دیگر از مشکلات معلولان مناسب نبودن مجتمع‌های خدماتی، رفاهی بین راهی و نبود سرویس‌های بهداشتی مناسب در آنها است. همچنین محل تردد و بازدید از بناها و آثار تاریخی، جاذبه‌های گردشگری و حتی هتل‌ها و مسافرخانه‌های استان کرمانشاه برای معلولان مناسب نیست. مردای در پایان سخنانش افزود: باید سال‌ها قبل مناسب سازی در استان انجام می‌شد اما با این وجود هنوز هم اراده‌ای برای اجرای قوانین مربوطه وجود ندارد.
بسیاری از مطب‌های پزشکان در ساختمان‌های نامناسب برای معلولان قرار دارند
آقای "کامران داردرفشی" یکی دیگر از همشهریان ویلچرنشین گفت: بارها مشکلات تردد معلولان در شهر را با معاونین استاندار و مسئولان ذیربط در میان گذاشته ایم. اما متاسفانه، مناسب سازی شهر به کندی پیش می‌رود. وی درخصوص مشکلاتش هنگام مراجعه به مطب پزشک، اظهار کرد: جای پارک مناسب و نزدیک وجود ندارد، معابر جدول کشی، پله‌ای و بدون درنظر گرفتن مسیر تردد معلولان هستند، اکثر ساختمان‌های پزشکان بدون آسانسور هستند حتی مطب متخصص اورتوپد و ستون فقرات. ساختمان پزشکانی هم که دارای آسانسور است قبل از رسیدن به آسانسور چندین پله دارد.
گفتنی است؛ باتوجه به اهمیت این امر و لزوم پیگیری مراحل اجرای قوانین و دستورالعمل‌های صادره ازسوی مراکز بالادستی مبنی برمناسب سازی مسیر تردد عزیزان معلول، همچنین عمل به اصل مهم اطلاع‌رسانی و بیان مطالبات قشر خلاق و توانمند جامعه که در ظاهر با مشکلات جسمی و حرکتی روبرو هستند، خبرنگار ما بارها به صورت حضوری و تلفنی برای انجام مصاحبه جهت اطلاع از اقدامات صورت گرفته و مسائل مربوط به مناسب سازی با دستگاه‌های اجرایی مانند شهرداری، دانشگاه علوم پزشکی، سازمان اتوبوسرانی، میراث فرهنگی و گردشگری و حمل ونقل جاده‌ای استان کرمانشاه تلاش‌ها و پیگیری‌هایی را انجام داد که متاسفانه دستگاه‌های مذکور از انجام مصاحبه و حتی ارائه مختصر گزارشی امتناع ورزیدند.اضافه می‌شود؛ در استان کرمانشاه نبود فرهنگ و اطلاعات جامع، عدم باورپذیری مسئولان در زمینه پاسخگویی به مطالبات به حق و قانونی مردم، کمبود اعتبارات و امکانات لازم و برنامه محور نبودن مسئولان ادارات مرتبط با این مهم، مناسب سازی معابر و امکان عمومی شهر برای تردد معلولان و سالمندان را با چالش‌های جدی مواجه نموده است که نیازمند ورود مسئولین ارشد و دستگاه‌های نظارتی در این خصوص می‌باشد تا در آینده نزدیک شاهد تحول در نگاه مدیران مرتبط با این امر مهم و ایجاد رضایت نسبی در سطح جامعه هدف سازمان‌های حمایتی استان نظیر بهزیستی، بنیاد شهید و امور ایثارگران و سازمان‌های مردم نهاد مرتبط با مباحث عزیزان معلول جسمی، حرکتی و سالمندان عزتمند باشیم.
خبرنگار روزنامه جمهوری اسلامی -کرمانشاه
پیاده رو مرکز توابخشی شهر کرمانشاه که مناسب سازی نشده است
عدم مناسب سازی امکان جاذبه‌های گردشگری استان
مسیر نابینایان که به تیرچراغ برق ختم میشود
مسیر مناسب سازی شده نابینایان در بلوار زن که توسط نرده آهنی و خودرو سواری شهروندان مسدود شده است
رزرو هتل