حامیان لاریجانی با مجلس خداحافظی می‌کنند؛ میانبر جلالی از بهارستان به روسیه

همدلی| محسن رفیق: روزهای واپسین مجلس دهم را می‌توان روزهایی پر خبر و پر حاشیه ارزیابی کرد، به گونه‌ای که شاید بتوان گفت شاهد نوعی تغییر جهت‌گیری در آرایش سیاسی برخی از بهارستانی‌ها هستیم. تصمیم لاریجانی برای عدم شرکت در انتخابات بعدی، ابداع طرح‌های انتخاباتی جدید دو جریان اصلی سیاسی برای انتخابات مجلس یازدهم، اما و اگرهای ورود قالیباف به مجلس جدید و این بار هم استعفای کاظم جلالی نماینده پنج دوره مجلس شورای اسلامی برای نشستن بر صندلی سفارت ایران در روسیه.
حدود چهار سال پیش و در آستانه رقابت‌های مجلس دهم، جلالی با اینکه خود را یک اصول‌گرای مستقل می‌دانست، در لیست اصلاح‌طلبان قرار گرفت و پس از چهار دوره حضور در مجلس از حوزه انتخابیه شاهرود، این بار با رای مردم تهران و به مدد خوش‌نشینی در لیست 30نفره ائتلاف فراگیر اصلاح‌طلبان، به مجلس دهم راه یافت. در واقع جلالی نتیجه ائتلاف اصلاح‌طلبان با لاریجانی و حامیانش بود. مساله‌ای که همان زمان با مخالفت‌هایی از سوی برخی اصلاح طلبان روبه‌‎رو شد با این مضمون که او حتی نمی‌توانسته است از حوزه شاهرود انتخاب شود و نزدیکی او به لاریجانی باعث حضور او در لیست اصلاح‌طلبان شده است.
اگر چه حدود 20سال نمایندگی در مجلس، سابقه سیاسی بالایی برای یک نماینده مجلس به حساب می‌آید و از طرفی هر چند جلالی سابقه استخدام در وزارت خارجه را داشته و در مجلس هم در حوزه دیپلماسی پارلمانی فعالیت‌هایی می‌کرده، اما نمی‌توان از نظر دور داشت که داشتن مسئولیت سفارت کشور، مسئولیتی است که فاصله‌های بسیاری با قواعد نمایندگی مجلس دارد. این مساله آنجا حساس‌تر می‌شود که صحبت از مسئولیت در سفارت ایران در روسیه باشد، کشوری که معمولا سفرایی با تجربه، پر سابقه و به نوعی کارکشته را برای آن در نظر می‌گیرند.
باید اشاره کرد که مردم در پای صندوق‌های رای، به حضور اشخاص در مجلس به عنوان نماینده در یک دوره چهار ساله رای می‌دهند و از آنجا که جلالی رای اصلاح‌طلبان تهرانی را از آن خود کرده است، این سوال مطرح می‌شود که او چگونه می‌تواند از ادامه هفت ماه باقیمانده مسئولیتی که مردم برای او در نظر گرفته‌اند شانه خالی کرده و از آن پله‌ای بسازد برای قبول پیشنهادی دیگر.
نمی‌توان از نظر دور داشت که از عمر دولت کنونی نیز دو سال بیشتر باقی نمانده است که این مساله انتخاب جلالی به این منصب را با اما و اگرهای بیشتری روبه‌رو می‌کند. امری که البته در مخالفت‌های نمایندگان مجلس در رای گیری برای دریافت این سمت از جانب او نیز مطرح شد.
تعجیل دولت در انتخاب جلالی به عنوان سفیر ایران در روسیه آنچنان مشهود است که قبل از رای‌گیری مجلس در این باره، مقدمات آن از طرف دولت انجام شده و حتی اعتبارنامه این نماینده، مورد پذیرش روسیه هم قرار گرفته است. امری که عملا دست مجلسی‌های مخالف با انتصاب جلالی به این سمت را می‌بست، چراکه عدم رای آنها به این انتخاب با توجه به تایید اعتبارنامه‌‎اش، پیام خوبی از جانب ایران به روسیه نبود.
با اینکه گفته شده است فوت دختر مهدی سنایی، سفیر پیشین ایران در روسیه باعث شده تا روند انتخاب جلالی به عنوان جایگزین او، تسریع شود، اما سوال اینجاست که چه ویژگی‌هایی در جلالی باعث شده است که دولت فقط او را برای این جایگاه مهم سیاسی در نظر داشته باشد؟ سوابق او در حوزه سیاست خارجی، مطالعات و اطلاعات دانشگاهی او در زمینه روسیه و شرق یا قدرت تکلم او به زبان روسی؟ باید دانست که یکی از شروط لازم برای سفرای روسی در ایران، اشراف حداقلی نسبت به قواعد دستور زبان فارسی است.
کاظم جلالی که از طریق لیست اصلاح‌طلبان وارد مجلس شد و در فهرست لیست امید قرار داشت، پس از ورود به مجلس بارها از اصلاح‌طلبان انتقاد کرد و حتی در مقاطعی رای خود را وابسته به این جریان ندانست. او حتی با طرح و ایجاد فراکسیون مستقلین ولایی مجلس شورای اسلامی، راه خود را از اصلاح طلبان جدا دانست و به نوعی در کنار اصول گرایان قرار گرفت.
رها کردن مسئولیت نمایندگی مجلس در ازای پست گرفتن از دولت و عدم داشتن تخصص اجرایی در حوزه دیپلماسی و سیاست خارجی از یک سو و همچنین تاکید دولت برای انتخاب یک اصول‌گرا مانند جلالی در چنین جایگاه مهمی که هیچ پیوند محسوسی با جبهه اصلاح‌طلبی و حتی دولت تدبیر و امید هم نداشته است، زمینه وجود شائبه‌ها و ناهمگونی‌های بسیاری را فراهم می‌آورد. تصمیمی که ظاهرا بسیار پیش تر و بدون در نظر گرفتن نظر اصلی مجلس گرفته شده و قبول استوارنامه جلالی پیش از رای مجلس خود شاهدی بر این ادعاست.
به هر روی از عبارت وجود قحط‌الرجال سیاسی در ایران که بگذریم، نمی‌توان از وجود تجربه‌های بسیار و سوابق سفرای ایرانی در کشورهای مهم جهان به آسانی عبور کرد و نپذیرفت که می‌توانست در این زمینه جایگزین مناسب‌تری از میان آنها برای این منظور انتخاب کرد. سفیری که با استفاده از اندوخته‌های پیشین، راحت‌تر بتواند چانه‌زنی با سیاسیون روس را که دست و دلبازند در دادن امتیازهای کلامی و سرسخت در دادن امتیازهای عملی، پیش ببرد و بتواند از مواضع کشور بهتر دفاع کند. اگرچه شاید جلالی رسم معرفت و هم مسلکی را به خوبی به جا آورد و با غیبت لاریجانی از مجلس یازدهم، حضور خود را در فراغ این یارهمیشگی به صلاح ندانست، اما به واقع هماوردی با روس‌ها بر قامتی شایسته‌تر می‌بود که سابقه ایستادگی‌اش بر مواضع، همراه با چرخش‌های ناگهانی نبوده باشد. شاهرود را بهر مجلس به تهران نبخشیده باشد و اصول‌گرایی را به اصلاح‌طلبی و البته که بعدتر هم دوباره بالعکس.
هر چند که گویی این راه برای اول هم نیست که پیموده می‌شود و انگار که راه سفارت روسیه بیشتر از مجلس گذشته و اینگونه است که جلالی هم به نوعی جایگزین سنایی، همکار پیشین خود در مجلس می‌شود.
سایر اخبار این روزنامه
رزرو هتل