نگاهی به نمایشگاه هنری هفته آینده تهران با هنر طبیعت همگام شویم

فاطمه امین‌الرعایا
پاییز فرا رسیده است، صدای خش‌خش برگ‌ها و خاک باران خورده به پرده‌ای نقاشی می‌ماند. در حالی که طبیعت خود تبدیل به یک نمایشگاه هنری شده، شاید بد نباشد ما هم با آن همگام شویم و سری به نمایشگاه‌ها‌ی هنری در حال برگزاری در شهر بزنیم.
در هفته آینده بیش از سی نمایشگاه هنری در تهران منتظر علاقه‌مندان بخش‌های گوناگون هنرهای تجسمی هستند تا از آنها بازدید کنند. در ادامه مروری کوتاه خواهیم داشت به برخی از این نمایشگاه‌ها.
نمایشگاه چیدمان مهسا کریمی‌زاده با عنوان «شکوه رنج» از 5 مهر ماه در گالری «ایران‌شهر» کار خود را آغاز کرده است. امید قجریان درباره این نمایشگاه نوشته است: «درد نزدیک‌ترین دریافت و قدیمی‌ترین رویداد از هنگام تولد است که در استثنایی غریب بر دیگری وارد می‌شود و ردی بازمانده از آن تا پایان زندگی حضور دارد و معنای سرخوشی در کنار محنت را یادآوری و تناقض زندگانی را کامل می‌کند. درد در زمان گذشته به سر می‌برد و ترس از آن به آینده سپرده می‌شود اما حضورش متعلق به زمان حال است. دردها می‌پیچند و نشت می‌کنند تا معنای فقدان در زندگی را دچار دگردیسی کنند و اهمیت زیستن را یادآوری. دردها از گذشته همواره در کمین ما هستند؛ آنها را رام می‌کنیم و ادامه می‌دهیم». این نمایشگاه تا 26 مهر ماه هر روز به جز شنبه‌ها از ساعت 17 تا 20 در گالری مذکور به نشانی خیابان کریم‌خان زند، خیابان شهید عضدی (آبان جنوبی)، خیابان سپند، پلاک ۱/۶۹ به تماشا خواهد بود.
همچنین در گالری «مرکز نبشی» نمایشگاه عکاسی کنرو ایزو از 5 مهرماه کار خود را آغاز کرده است. کنرو ایزو اندیشمندی تصویری ا‌ست که عکاسی را حاملی برای حیات دشت‌های خیال و مکان‌های معنا به عالم ملموس تصویر می‌کند. او چندان با رنگ‌ها در نمی‌آمیزد و معنا را بی‌پیرایه در طیف گسترده‌ سایه‌ها و روشنایی‌ها می‌جوید. ایزو عکاس دره‌ تاریک و راس نور است. ایزو چیزها را قبل از آن‌که به دام زبان بیفتند و اسیر تفسیر شوند، اهلی تصویر می‌کند. این خط مشی کنرو ایزو عکاس اهل ژاپن و ساکن نیویورک است.
در این نمایش از کنرو ایزو سه مجموعه ارائه شده است: «مکان‌های مقدس»، مجموعه‌های «طبیعت بی‌جان» سیاه‌و‌سفید و «آبی». او طی سال‌ها سفر به مکان‌های مقدس که ابتدا به قصد اهرام ثلاثه‌ مصر در سال ۱۹۷۹ آغاز شد، به مشاهده و ثبت معنویتِ حاضر در این مکان‌های مقدس پرداخته است؛ مکان‌هایی که شکل پایای تعین مادی امر مذهبی‌اند. گفتار ویژه‌ای که در عکس‌های او نقش‌بندی شده، انسان محوریِ معنویت و پرستش است. مجموعه‌ «مکان‌های مقدس» بیننده را به خاستگاهی حیرت‌انگیز و شگفت هنگام مواجهه با چیزی غیر‌انسانی می‌برد، هر‌چند که پیش از پرسش‌برانگیزیِ موجودیت مکان، به پدیدآورنده‌ مکان و پرستش‌گرانش نظر می‌کند. این عکس‌ها طی سال‌های ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۳ در طول سفر به مکان‌های شگفت‌انگیز معنوی گرفته شده‌اند.
مجموعه‌های طبیعت بی‌جان کنرو ایزو که در یکی سیاه‌و‌سفید و در دیگری آبی‌اند، همچون موزه‌ای‌ است که می‌خواهد خود را فراتر از شیء به نمایش بگذارد، اما موزه‌ای فراتر از اشیاء با معناهای تثبیت‌شده‌‌شان؛ معنایی که اشیاء در هم‌جواری با هم پیدا می‌کنند. ایزو در این مجموعه‌ها با تواضع در نمایش طیف تاریکی و روشنایی، دریافت وسیع‌تری از اشیاء را پیش از آن‌که قادر باشیم درباره‌‌شان سخن بگوییم ارائه می‌دهد. گل‌های سیاه‌و‌سفید مجموعه‌ «طبیعت بی‌جان» که بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۸ گرفته شده‌اند، یک ماجراجویی شورانگیز، جادویی، شاعرانه، لذت‌مند و در عین‌ حال ساختاری جسمیت یافته از تضاد نور و سایه را نمایش می‌دهند؛ گویی این‌که پله‌های تاریک و روشنی بر این بافت لطیف، گل‌ها را از حال ایستای‌شان به رقصی شورانگیز وا داشته است.
در مقابلِ شورمندی رقص نور و تاریکی گل‌های «طبیعت بی‌جان»، رنگ‌مایه‌ آبیِ مجموعه‌ «آبی» بازگشت به معنویت و سکون است. این مجموعه که بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴ عکاسی شده، با آن اشیاء هرروزه و دم‌دستی‌اش یاد‌آور نقاشی‌های دوره‌ آبی پیکاسو و رازآلودگی پنهان در پس هر شیء روزمره است. عکاسی ایزو تکه‌ای ا‌ست از زندگی، فضایی‌ است از شعر و سایه‌ای ا‌ست در روشنی. این نمایشگاه تا 10 آبان هر روز از ساعت 12 تا 21 در خیابان کریم‌خان، خیابان استاد نجات‌اللهی (ویلا)، کوچه خسرو، پلاک 51 منتظر علاقه‌مندان خواهد بود.
نگارخانه «هور» از جمعه 5 مهرماه میزبان آثاری از مهدی حسینی است. نقاشی‌های اخیر مهدی حسینی دربرگیرنده فضاهای متفاوتی است که خاطره دوره‌های مختلف هنری‌اش را زنده می‌کند. انتزاع هندسی، همیشه بخشی اساسی از عناصر شکل‌دهنده آثار حسینی هستند و ریشه در مطالعه دقیق آثار نگارگری مکتب هرات ایران (قرن 9 هـجری) دارد. آثـار این دوره، نوعی تجربه شخصی از ادارک درونی برای مخاطب فراهم می‌آورد که با امر والا (Sublime) پیوند می‌خورد. این تجربه نه تنها در برخورد با آثار انتزاعی متبادر می‌شود، بلکه برای آثار فیگوراتیو هم قابل تعمیم است. فضاهای پاپ دهه پنجاه خورشیدی که اغلب با نشان دادن تنهایی انسان‌های معاصر شکل گرفته بود، در این دوره جای خود را به نمایش غیر‌مستقیم ردپایی از حضور انسان می‌دهد که بی‌ارتباط با فضاهای مینیمال دوره‌های اخیر نیست. این نمایشگاه در گالری «هور» واقع در خیابان مطهری، خیابان میرزای شیرازی شمالی، کوچه نعیمی، شماره ۱۲ تا 22 مهرماه هر روز به جز شنبه‌ها از ساعت 15 تا 20 برپا خواهد بود.
«تناد» عنوان نمایشگاه نقاشی است که بهنام کامرانی آن را گردآوری کرده و از 12 مهرماه در گالری «ویستا» برپا است. کامرانی در بیانیه این نمایشگاه نوشته است: «پیکره انسان همواره موضوع مهمى براى هنرمندان بوده است. ظرفیت‌هاى بیانى پیکره بى‌شمار است و با افزوده شدن رویکرد‌هاى انتقادى و تازه هنر، تن به مثابه مقّرى براى نشان دادن اتفاقات و وضعیت‌ها در آمده است. نمایشگاه حاضر شامل آثار هنرمندان نوظهور و کمتر دیده‌شده نقاشى امروز ایران است که به واسطه جنبه‌هاى پیکره‌اى و واقع‌گرا اشتراک مى‌یابند‌. آنها بازنماى «تناد» (از یکدیگر رمیدن، پراکنده شدن) هستند‌ که موقعیتى فردى، اجتماعى و روانکاوانه است. این وضعیت، پیچیدگى‌هاى زندگى امروز را به اشکال مختلف انعکاس مى‌دهد». این نمایشگاه تا 23 مهر هر روز به جز شنبه‌ها، از ساعت 16 تا 20 در خیابان مطهری، خیابان میرعماد، کوچه دوازدهم، پلاک 11 برپا خواهد بود.
همچنین آیین گشایش سومین نمایشگاه «ابژه» جمعه ۱۹ مهر در فرهنگسرای نیاوران برگزار خواهد شد. موضوع این نمایشگاه «احجام کاربردی از سنگ ایرانی میز و حجم کوچک کاربردی» است. در سومین رویداد ابژه، همچون گذشته از طراحان و هنرمندان مجسمه‌ساز دعوت شده تا با هنر و اندیشه خود برای این پرسش پاسخی بیابند: «چگونه یک شیء مانند میز می‎تواند به مرکز تجمع افراد و پایگاهی برای گذراندن ساعت‎های طولانی و فعالیت‎های مشترک تبدیل شود؟» در این نمایشگاه همچنین آثاری از میان آثار کارگاه آموزشی برگزار شده با همین موضوع در معرض دید علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.
نمایشگاه «ابژه» از ۱۹ تا ۲۶ مهر در گالری شماره ۱ فرهنگسرای نیاوران بر پاست. علاقه‌مندان می‎توانند جهت بازدید از نمایشگاه در روزهای عادی از ساعت ۱۰ تا ۲۰ و در روزهای تعطیل از ساعت ۱۴ تا ۲۰ به فرهنگسرای نیاوران مراجعه کنند.
خرید بلیط