حدس و گمان‌ها درباره حمله‌کنندگان به دو نفت‌کش بزرگ در دریای عمان چه کسی از این انفجارها نفع‌‌ می‌برد؟

همدلی|محمدرضا خاوش: صبح پنجشنبه یک نفتکش ۲۵۱ متری با پرچم جزایر مارشال در فاصله ۲۵ مایلی بندر جاسک، دچار انفجار و سپس آتش‌سوزی شد.
۲۳ نفر از خدمه نفتکش به سرعت از کشتی خارج شدند و با اقدام سریع مرکز هماهنگی جستجو و نجات دریایی هرمزگان نجات یافته و با تحویل به شناور ناجی اعزامی از بندر جاسک، به این بندر منتقل شدند.
هنوز ۲ ساعت از ماجرا نگذشته بود که نفتکش دیگری به نام «کوکوکا کوریجس» با پرچم پاناما که در حال حرکت به سمت سنگاپور بود، در فاصله ۳۰ مایلی بندر جاسک در مسیر بین‌المللی ‌‌تردد کشتی‌ها دچار انفجار و سپس حریق شد.
۲۱ تن از خدمه این کشتی نیز توسط یدک‌کش عبوری خارجی نجات یافته و با انتقال به شناور نجات‌دهنده ایرانی، آنها نیز به بندر جاسک انتقال یافتند.
این اتفاق واکنش‌های متعدد جهانی را در پی داشت اما عجیب‌‌ترین آنها واکنش آمریکا بود. پمپئو وزیر امو رخارجه آمریکا کاملا شتاب‌زده و در اقدامی غیر معمول آن هم تنها چند ساعت پس از ماجرا، یک کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد، بدون ارائه هیچ گونه سند یا شواهدی، ایران را در این ماجرا متهم کرد. شواهد و اسنادی که حتی اگر وجود داشتند، در این فاصله کوتاه امکان جمع‌آوری و اثبات آنها وجود نداشت.
پمپئو در در کنفرانس خود گفت: «ارزیابی دولت ایالات متحده این است که ایران مسئول حملات امروز در خلیج عمان است. این حملات تهدیدی برای صلح و امنیت بین‌المللی و تجاوزی شدید به آزادی حرکت ناوگان و افزایش غیر قابل قبول تنش‌ها توسط ایران هستند. سیاست ما همچنان تحریم اقتصادی و تلاش دیپلماتیک برای بازگرداندن ایران در موقع مناسب بر سر میز مذاکره برای دستیابی به یک توافق جامع است»
برایان هوک، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران پیش از نشست خبری پمپئو، در واکنش به حمله روز پنجشنبه به دو نفتکش ژاپن و نروژ گفته بود که اگر چنانچه منافع آمریکا در منطقه به خطر بیفتد، آمریکا واکنش نظامی نشان خواهد داد.
شورای امنیت سازمان ملل متحد هم در رابطه با این موضع پشت درهای بسته جلسه‌ای اضطراری برگزار کرد. ‏ جاناتان کوهن، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد که در این جلسه شرکت داشت، در پایان آن گفت آمریکا به فشار اقتصادی و دیپلماتیک بر ایران ادامه می‌دهد.‏
کوهن با تکرار سخنان وزیر امور خارجه آمریکا گفت که کشورش ایران را در انفجارهای تازه مقصر می‌خواند و افزود: ایران باید با دیپلماسی دربرابر آمریکا حاضر شود و «نه با‌‌ ترور و انفجار نفت‌کش‌ها.»
ظریف در واکنش به این اتفاق، در صفحه توییتر خود نوشت: «این که ایالات متحده فورا و بدون ذره‌ای شواهد عینی یا هر اماره‌ای، به اتهام‌پراکنی علیه ایران دست می‌زند، تنها این را کاملاً آشکار می‌کند که تیم بی در حال حرکت به سوی یک نقشه جایگزین است: خرابکاری در دیپلماسی (از جمله در اقدامات آبه شینزو) و سرپوش گذاشتن بر‌‌تروریسم اقتصادی علیه ایران. من چند ماه پیش دقیقا درباره همین سناریو هشدار دادم؛ نه به این دلیل که من یک پیشگو باشم، بلکه به این دلیل که من ذات تیم بی را می‌شناسم. حملات گزارش شده به تانکرهای مرتبط با ژاپن زمانی اتفاق افتاد که نخست‌وزیر آبه شینزو برای گفت‌وگوهایی گسترده و دوستانه در حال دیدار با آیت‌الله خامنه‌ای بود. مجمع گفت‌وگوی منطقه‌ای پیشنهادی ایران، ضروری است؛ مشکوک بودن برای توصیف آنچه که احتمالاً امروز صبح اتفاق افتاده، کفایت نمی‌کند.»
موسوی سخنگوی وزارت امور خارجه هم در واکنش به اتهام‌زنی وزیر امور خارجه آمریکا گفت: «مسئولیت تامین امنیت تنگه هرمز، بر عهده جمهوری اسلامی ایران است و نشان دادیم که در سریع‌ترین زمان ممکن به کمک ملوانان کشتی‌های دچار سانحه رفتیم و آنها را نجات دادیم. ظاهرا برای آقای پمپئو و سایر دولتمردان آمریکایی متهم کردن ایران در حادثه مشکوک و تاسف بار برای نفتکش‌ها راحت‌‌ترین و ساده انگارانه‌‌ترین کار است. در حالیکه نخست وزیر ژاپن برای کاهش تنش‌ها، با نفر اول جمهوری اسلامی ایران در حال دیدار است کدام دست‌های پنهان بدنبال اثرگذاری بر این تلاشها در منطقه است و چه کسانی از آن سود‌‌ می‌برند؟!موسوی ادامه داد: آقای پمپئو! این تشکیک نه تنها شوخی و خنده دار نیست بلکه نگران کننده و هشدار آمیز است.»
علی ربیعی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی نیز به همه کشورهای منطقه هشدار داد که مراقب باشند «تا در تله فریب کسانی که از بی‌ثباتی در منطقه سود می‌برند نیفتند». او گفت: «دولت ایران آماده همکاری‌های امنیتی، منطقه‌ای برای تضمین امنیت از جمله در آبراه‌های استراتژیک است.»
حسن روحانی، رئیس جمهوری هم نیز در آستانه سفر به اجلاس کشورهای عضو سازمان شانگهای اعلام کرد که ایران در پی صلح و امنیت در منطقه است و ‌‌تروریسم را محکوم می‌کند. او گفت: «مسئله امنیت چه در منطقه بسیار حساس خلیج فارس، چه در خاورمیانه و چه در کل آسیا و جهان برای ما اهمیت خاص و ویژه‌ای دارد و تلاش ایران همواره در راستای حراست و حفاظت از صلح و امنیت منطقه بوده است و در طول سال‌های گذشته در عمل نشان داده‌ایم که نسبت به کشورهای همسایه و امنیت کشورهای منطقه تا چه حد حساس هستیم.»
عامل انفجار چه بود؟
پمپئو گفته است که بر اساس «داده‌های امنیتی»، «سلاح‌هایی که استفاده شده» و «سطح تخصص» این اتهام را به ایران وارد کرده است. این در شرایطی است که هنوز عامل این انفجار هم مشخص نشده است. «یوکاتا کاتادا»، رئیس کمپانی حمل و نقل دریایی ژاپنی «کوکوکا سانگیو» در یک نشست خبری گفت: : خدمه به ما گفتند که شیء‌ای پرنده در نزدیکی نفتکش به پرواز در آمد و آنها یک سوراخ را بر روی نفتکش مشاهده کردند. سپس برخی از خدمه شاهد دومین حمله بودند.
رئیس این کمپانی حمل و نقل دریایی ژاپنی همچنین گفت، با توجه به اینکه نقطه برخورد بالاتر از سطح آب است، نمی‌تواند ناشی از مین یا اژدر باشد. اما مقامات آمریکایی می‌گویند این حملات به احتمال زیاد توسط مین‌های دریایی که توسط غواصان به بدنه این نفتکش‌ها چسبانده شده صورت گرفته است. سنتکام ویدئویی را منتشر کرده و ادعا کرده است که نیروهای ایرانی به سوی کشتی kokuka رفته و مین عمل نکرده را از روی آن برداشته‌اند.در این ویدئوی بی‌کیفیت قایق گشتی بدون پرچمی را نشان می‌دهد که به کشتی چسبیده و به دلیل کیفیت پایین فیلم چیز خاصی دیده نمی‌شود.
آخرین وضعیت خلیج فارس و دریای عمان
در حال حاضر وضعیت فوق‌العاده در تنگه هرمز و آبراه‌های نزدیک ایران از سوی نیروهای دریایی ‏بریتانیا و آمریکا اعلام شده و به کشتی‌های تجاری هشدار داده شده از آب‌های ایران دوری کنند.
روند افزایش بهای نفت پس از انفجار نفتکش‌ها متوقف شد
مایک پمپیو پیش از سفر هفته گذشته خود به هلند و آلمان و دیدار با همتاهای اروپایی خود به این اشاره کرده بود که ایران در واکنش با سیاست فشار سیاسی و اقتصادی آمریکا، تلاش‌هایی برای افزایش قیمت نفت خام خواهد کرد.
هر چند این انفجار بر بازار جهانی نفت تاثیر مستقیم گذاشت و روز پنج‌شنبه بهای نفت برنت شمال با ۴،۳ درصد رشد به ۶۳،۵۳ دلار برای هر بشکه رسید. اما در کمتر 24 ساعت افزایش بهای نفت خام روند معکوس پیدا کرد.
جمعه، بهای نفت خام در بازارهای جهانی کاهش یافت و در پایان معاملات، قیمت نفت خام برنت دریای شمال با ١۴ سنت کاهش به ۶١.١٧ دلار در بشکه رسید.
اتفاقات زنجیره‌ای
تیر ماه سال گذشته همزمان با سفر حسن روحانی به اتریش و سوییس، رسانه‌های غربی مدعی شدند یک دیپلمات ایرانی به اتهام تلاش برای حمله به نشست سالیانه منافقین، در آلمان بازداشت شد.
همان موقع محمدجواد ظریف در توئیتر نوشته بود: چه همزمانی جالبی. همزمان با شروع سفر رئیس جمهوری به اروپا یک عملیات ایرانی افشا و عوامل آن دستگیر می‌شوند. ایران هرگونه خشونت و‌‌ترور را در هر مکانی محکوم می‌کند و آماده همکاری با همه مقام‌های ذیربط برای کشف آنچه تنها یک عملیات پلید برای دادن نشانی غلط است، می‌باشد.
سال گذشته، زمانی که قرار بود مکانیزم مالی اروپا برای همکاری اقتصادی با ایران ارائه شود، رئیس دستگاه اطلاعاتی دانمارک مدعی شده بود یک نروژی ایرانی‌تبار به‌اتهام کمک به یک نهاد اطلاعاتی ایران به‌منظور تلاش برای‌‌ترور رهبر شاخه دانمارک گروه‌‌تروریستی الاحوازیه بازداشت شد. و این هفته همزمان با سفر نخت وزیر ژاپن به ایران، به دو نفتکش حمله شد.
واکنش رسانه‌ها و صاحب‌نظران خارجی
گاردین ذیل تیتر «ایران و آمریکا در مسیر برخورد» نوشت: «این امریکاست که از برجامی که ایران به آن متعهد بود، بیرون رفت. با حضور جان بولتون ستیزه جو در راس دولت آمریکا، و درخواست‌های عربستان و امارات، واشنگتن تصمیم به اعمال فشار حداکثری گرفت. امریکا همزمان با ضربه به اقتصاد ایران و ارسال سیگنال‌های تهدید‌‌ می‌گوید مذاکره هم‌‌ می‌کند. تنها مانع اما در مقابل رئیس جمهور‌‌ترامپ، قول او به رای دهندگان به جلوگیری از جنگ هزینه ساز دیگری در خاورمیانه است و همینطور علاقه‌اش به اثبات این موضوع که او معامله گر بهتری نسبت به اوباماست.»
شاید گاردین به این موضع نظر دارد که افزایش تنش‌ها در منطقه – که انفجار نفت کش‌ها آن را شعله‌ور‌‌تر کرد – و با هدف توجیه خروج آمریکا از برجام و افزایش فشار برای وادار کردن ایران به مذاکره به نفع آمریکاست.
عزام تمیمی، فعال وکارشناس انگلیسی در توییتر خود نوشت : «وقتی ایران هیچ منفعتی در وقوع جنگ در خلیج فارس ندارد و دولت آمریکا هم به شدت به دنبال عدم شدت گرفتن تنش تا سطح جنگ است، چه کسی نفت کش‌ها را امروز مورد هدف قرار داد؟ من دست اسرائیلی را در این زمینی دور از ذهن نمی دانم، هیچ کس به اندازه نتانیاهو به دنبال جنگ نیست، نسبت به افزایش تنش در منطقه خلیج فارس هشدار‌‌ می‌دهم.»
شاید یادآوری یک جمله از «میشل کولون» برای اینکه بفهمیم این ماجرا به نفع کیست، مفید باشد. او در کتاب خود -«مونوپولی»- می نویسد: «آن که می خواهد جهان را رهبری کند، باید که کنترل نفت را به دست گیرد. تمامی نفت جهان، در هر کجای کره زمین.»
سایر اخبار این روزنامه
گزارشی از دیدار آبه با رهبر انقلاب و حواشی بعد از آن مقام معظم رهبری: ترامپ سزاوار تبادل پیام نیست گفت‌وگو با یک روانشناس درباره اظهارات محمدباقر نوبخت که ادعا کرده بود ایران بالاترین رشد اقتصادی منطقه را در سال 97 به دست آورده است حدس و گمان‌ها درباره حمله‌کنندگان به دو نفت‌کش بزرگ در دریای عمان چه کسی از این انفجارها نفع‌‌ می‌برد؟ فریدون مجلسی در گفت‌وگو با همدلی: روسیه به ایران دید ارباب‌رعیتی دارد محمد فاضلی در نشست «تاثیر فضای مجازی بر لبه‌های گسست اجتماعی» : اکثریت جامعه احساس یک رزم درونی می‌کنند سعید ایمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در گفت‌وگو با همدلی: مردم آزاد هستند هر طور دوست دارند قضاوت کنند محمدحسن قدیری ابیانه در گفت‌وگو با همدلی مطرح کرد: چه کسی گفته فضای سرد انتخاباتی یعنی پیروزی اصولگرایان؟! صادق خوانساری سربازِ جهانِ ناواقعیت‌ها، علیه کشورمان نشویم همنشینی برای شایسته‌سالاری شکست ماموریت شینزوآبه
رزرو هتل