موج دوم ملخ‌ها در حالی آغاز شده که موج شدید گرما سبب کوتاهی سفرشان به ایران می‌شوند

فرار ملخ‌ها از گرمای جنوب
گروه ایرانشهر: سازمان‌های جهاد کشاورزی 7 استان هرمزگان، سیستان و بلوچستان، کرمان (جیرفت)، بوشهر، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان جنوبی طی ۴ ماهه گذشته درگیر مبارزه گسترده با آفت ملخ صحرایی بوده‌اند، گرچه جمعیت این ملخ‌های مهاجم از بهمن سال گذشته تا امروز با کاهش و ریزش همراه بوده اما سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و بررسی‌های کارشناسان سازمان حفظ نباتات کشور خبر از ورود موج جدیدی از ملخ‌های مهاجر به نوار جنوبی ایران داده است. ملخ‌هایی که مسئولان ایران با اختصاص 10 میلیارد تومان و درخواست 20 میلیارد تومان دیگر به جنگ با آنها رفته اما نتوانسته‌اند شر آنها را به طور کامل از سر مزارع ایران کم کنند. با این حال اما امواج گرمای شدیدی که از دو‌سو (شبه قاره هند و عراق) به جنوب ایران می‌تازند شاید سبب شود که ملخ‌های صحرایی در کشور نمانند و به هند و پاکستان مهاجرت کنند.
شایعه حضور ملخ‌های صحرایی یا آفریقایی در جنوب ایران از ماه‌های آخر سال 97 یعنی اوایل بهمن‌ماه آغاز شد؛ شایعه‌ای که به سرعت از سوی مسئولان تکذیب شد. کیخسرو چنگلوایی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان در همان زمان اعلام کرد که «خبری از هجوم ملخ‌ها در ایران نیست و تا کنون در چهار شهرستان استان این ملخ‌ها به صورت انفرادی دیده شده‌اند اما در حال حاضر جای نگرانی برای استان نیست.» او گفت که «کم‌کاری در کشورهای همسایه باعث شد تا شاهد ورود دسته‌های اولیه و پیش‏قراولان این آفت به ایران باشیم. این نوع آفت در برخی از استان‌ها مانند بوشهر و هرمزگان پیدا شده است اما میزان این نوع ملخ به مرحله‌ای که شاهد طغیان آن در مزارع باشیم نرسیده است.» اما با گذشت چند ماه از این خبر و وقوع سیل در استان‌های جنوبی، در فروردین‏ماه تصاویری از ورود دسته‌های اولیه ملخ در استان‌های جنوبی منتشر شد که حکایت از رسیدن ملخ‌ها به ایران داشت. سعید معین، مدیر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات در این رابطه گفت: «این‌ شایعه که ۵۰ میلیون ملخ در راه ایران هستند صحت ندارد، اما امسال وضعیت به مراتب بدتری نسبت به سال‌های گذشته در زمینه هجوم ملخ‌ها داریم‌ چرا‌که تجمع دسته‌های ملخ در عربستان سعودی ایجاد شده و به صورت گروهی این ملخ‌ها در حال حمله به شمال شبه‌جزیره عربستان سعودی و نهایتاً مرزهای جنوبی کشور هستند.» این اولین باری نیست که ایران با هجوم این تعداد ملخ مواجه می‌شود. بزرگ‌ترین حمله ملخ‌ها پیش از این مربوط به سال‌های ۴۰ تا ۴۲ می‌شود که ۲.۵ میلیون هکتار از زمین‌های کشاورزی را مورد حمله قرار داده است و تنها حدود ۴ استان درگیر آن بوده‌اند. اما برخی کارشناسان هجوم این بار ملخ‌ها به ایران را حتی از هجوم ملخ‌ها در دهه 40 بیشتر دانسته‌اند و معتقدند که بارندگی‌های خوب زمستان گذشته علت هجوم آنها به ایران است.
با خودنمایی هرچه بیشتر ملخ‌ها در ایران و البته شدت گرفتن نگرانی‌ها از هجوم این ملخ‌ها به مزارع و باغات، مدیر مبارزه با آفات عمومی و همگانی سازمان حفظ نباتات از آمادگی برای مقابله با این حشرات خبر داد. او گفت که هیچ نگرانی‌ای بابت مقابله با ملخ‌های مهاجم نداریم و تاکنون بیش از یک میلیون ملخ در عملیات‌های سازمان حفظ نباتات معدوم شده‌اند. با این حال به گفته معین، مشکل اصلی در این زمینه اعتبارات است که بتوانیم در اردیبهشت‌ماه با توجه به پیش‌بینی‌های صورت گرفته آمادگی خود را برای هجوم ملخ‌ها بیشتر کنیم. او گفت: «در این زمینه پیشنهاد اعتبار ۱۲ میلیارد تومانی را به ستاد بحران کشور ارائه کرده‌ایم و با ۱۰ میلیارد تومان آن موافقت شده اما هنوز هیچ اعتباری به سازمان حفظ نباتات برای اجرای عملیات مبارزه با ملخ‌های مهاجم داده نشده است.» پس از آن اما وزیر جهاد کشاورزی خواستار بودجه بیشتری برای مقابله با این آفت شد. درخواستی که به گفته سخنگوی سازمان حفظ نباتات با اختصاص آن موافقت‌های ضمنی شده است. محمدرضا میر در‌این‌باره گفته است: «وزیر جهاد در نامه‌ای به رحمانی فضلی، رئیس ستاد مدیریت بحران کشور خواستار اختصاص ٢٠ میلیارد دیگر اعتبار برای مبارزه برای ملخ صحرایی شده است.» وی با اشاره به اعتبارات لازم برای مبارزه با این آفت توضیح داده که گرچه ١٠ میلیارد تومان برای این کار دریافت کردیم اما اخیراً نیز وزیر جهاد نامه‌ای به رحمانی فضلی، رئیس ستاد مدیریت بحران کشور نوشته و درخواست ٢٠ میلیارد تومان اعتبار دیگر برای این کار کرده که مورد پذیرش وی قرار گرفته و به سازمان برنامه و بودجه ارجاع داده شده است تا تصمیم نهایی در این زمینه اتخاذ شود.
حالا با منتشر شدن افزایش اعتبارات خبر از موج دوم ملخ‌های صحرایی به گوش می‌رسد. ملخ‌هایی که به گفته محمدرضا درگاهی رئیس سازمان حفظ نباتات کشور مبارزه با آنها در استان‌های درگیر علی‌رغم کمبود برخی تجهیزات و منابع لازم در حال انجام است. به گفته او، تاکنون در استان سیستان و بلوچستان در سطح ۱۴۱۵۰۰ هکتار، در جنوب کرمان (جیرفت) ۱۲۷۴۶۲ هکتار و در استان هرمزگان در مساحتی به وسعت ۱۱۱ هزار و ۲۶۲ هکتار عملیات سمپاشی و مبارزه با کلونی‌های ملخ صحرایی انجام شده است. بنابر گفته رئیس سازمان حفظ نباتات کشور، سطح مبارزه با این آفت تا روز جمعه ۱۷ خردادماه در استان بوشهر ۸۶۲۷۰ هکتار، خوزستان ۲۷۲۸۷ هکتار، فارس ۲۴۲۰۴ هکتار، کرمان ۸۸۰۰ هکتار، کهگیلویه و بویراحمد ۴۹۰۰ هکتار و در خراسان جنوبی به ۱۹۵ هکتار رسیده است و بر اساس برنامه‌ریزی‌ها و پیش‌بینی‌های انجام شده، فاز اول عملیات مبارزه با آفت ملخ تا پایان مرداد‏ماه و در سطح ۷۵۰ هکتار از اراضی کشور ادامه خواهد داشت.
در حالی که پیش از این سازمان حفظ نباتات سطح مبارزه با ملخ‌های صحرایی را ۴۵۰ هزار هکتار اعلام کرده بود، در آمار جدید سطح مبارزه با ملخ‌ها به ۵۳۲ هزار هکتار رسیده و این بدان معنا است که پیش‌روی این ملخ‌ها در ایران ادامه دارد. از سوی دیگر، محمدرضا میر، سخنگوی سازمان حفظ نباتات کشور در خصوص اعلام خبر حمله موج دوم ملخ‌های صحرایی به کشور به خبرگزاری آنا گفته است: با توجه به پیش‌بینی‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و بررسی‌های کارشناسان سازمان حفظ نباتات کشور خبر ورود موج جدیدی از ملخ‌های مهاجر مورد تایید است. وی تصریح کرده: کیت کریسمن، دبیر کمیسیون مبارزه با ملخ صحرایی فائو در جنوب غرب آسیا در سفر اخیر خود به ایران و بازدید از مناطق آلوده کشور به آفت ملخ مهاجر اعلام کرد با توجه به شرایط آب و هوایی فعلی در نوار جنوبی ایران به احتمال زیاد این موج جدید از ملخ‌های صحرایی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده وارد کشور می‌شوند و پس از استراحت مختصر در نوار جنوبی به‌سوی هندوستان و پاکستان مهاجرت می‌کنند و در ایران نمی‌مانند. سخنگوی سازمان حفظ نباتات کشور با بیان این‌که روند مهاجرت این آفت به هند و پاکستان طبیعی است، گفته: این حشرات با توجه شرایط آب و هوایی و جهت وزش باد محل تخم‌ریزی و مهاجرت خود را مشخص می‌کنند. وی افزوده است: در این زمان از سال نوار جنوبی کشور بسیار گرم است و شرایط برای حضور ملخ‌های صحرایی چندان مناسب نیست و به احتمال زیاد مدت زیادی در کشور نمی‌مانند. میر بیان کرده است: البته ما همواره می‌بایست آمادگی لازم برای مبارزه با ملخ صحرایی را داشته باشیم و در این راستا از لحاظ تدارک سموم، ادوات، ماشین‏آلات و هواپیمای سمپاش در هفت استان کشور آمادگی کامل داریم. سخنگوی سازمان حفظ نباتات کشور با بیان این‌که مبارزه با ملخ صحرایی در کشور تا اواخر شهریور‏ماه ادامه خواهد داشت، گفت: با توجه به اقدامات پیشگیرانه و پیش‌بینی خروج موج جدید این آفت از کشور، کشاورزان هیچ‌گونه نگرانی در خصوص حمله موج جدید ملخ‌های صحرایی نداشته باشند. او گفته: امیدواریم کشورهای هندوستان و پاکستان که میزبان موج جدید ملخ‌های صحرایی از ایران هستند، همچون ما اقدامات صحیح و اصولی را در جهت مبارزه با این آفت انجام دهند تا در زمان مساعد شدن وضعیت هوا برای حضورشان در کشور در بهمن‏ماه با مشکل چندانی مواجه نشویم. میر در پایان به حمله موردی چند دسته از ملخ‌های مهاجر به باغات مرکبات رودان و سیاهو در استان هرمزگان اشاره کرد و گفت: در دو منطقه‌ای که به آن اشاره شد به‌صورت نقطه‌ای هجوم‌هایی داشتیم که با اقدامات مناسب و به‌موقع کنترل شد.
سایر اخبار این روزنامه
خرید بلیط