سقف کلیسای 800 ساله فرانسه شاهکار گوتیک در آتش سوخت «گوژپشت» بی‏ «نوتردام»

گروه ایرانشهر: پس از گذشت 2 سال از فروریختن پلاسکو، تصاویر منتشرشده از سوختن و فروریختن بنایی دیگر در شبکه‌های اجتماعی توجه همگان را به خود جلب کرد. این‏بار اما این بنا نه یک مجتمع تجاری بلکه کلیسایی 800 ساله بود که پس از ایفل 150 ساله به نماد فرانسه مشهور است. در سال ۱۸۰۴، «ناپلئون بناپارت» در همین کلیسا تاج پادشاهی را بر سر گذاشت و در سال، ۱۹۰۹ «ژان دارک» قهرمان ملی فرانسه که بعدها به صلیب کشیده و سوزانده شد در همین کلیسا مورد آمرزش قرار گرفت. منابع خبری خارجی در پوشش این خبر شوکه‏کننده، نوشته‌اند: «کلیسای کاتولیک نوتردام پاریس، که از قرن 12 شروع به کار کرده، در 15 آوریل 2019 آتش گرفت. بیش از 400 آتش‌نشان برای نجات ساختمان بسیج شدند اما سقف این کلیسا فروریخت.»
«بخشی از ما در حال سوختن است»؛ این پیام توئیتری امانوئل ماکرون رئیس‏جمهوری فرانسه در هنگامه جدال کلیسای نوتردام با آتش است. پیامی که حکایت از جایگاه ویژه و پیوند این بنا با هویت، فرهنگ و ادبیات فرانسویان دارد. کلیسایی که جهان آن را با داستان ویکتورهوگو می‌شناسد. کلیسایی که الهام‏بخش «ویکتورهوگو» نویسنده مشهور فرانسوی در کتاب «گوژپشت نوتردام» بود. هوگو در مقدمه کتاب می‌نویسد: «چندسال پیش نویسنده این کتاب به هنگام تماشا یا بهتر بگوییم ضمن کاوش در کلیسای نوتردام پاریس در یکی از زوایای تاریک برجهای آن کلمه ANATKH را که دستی عمیقاً بر یکی از دیوارها کنده بود مشاهده کرد» … «کسی که این کلمه را بر دیوار برج کلیسای نتردام نقش زده بود چندین قرن پیش از جهان رخت بربسته و نوشته او هم به‌دنبال وی ناپدید گردیده، پایان عمر کلیسا نیز بسیار نزدیک است. کتاب حاضر درباره سنگ نوشته مزبور به رشته تحریر درآمده است.» رمان «گوژپشت نوتردام» که در سال ۱۸۳۱ میلادی توسط «‌ویکتورهوگو» به نگارش درآمد، وضعیت نامناسب این کلیسا را برای خوانندگان شرح می‌دهد. این کتاب کمک شایانی به ایجاد تغییرات اساسی در این کلیسا بین سال‌های ۱۸۴۴ تا ۱۸۶۴ کرد. در آن زمان معماران برجسته‌ای همچون «اوژن ویوله لودوک» مناره و آتشدان‌های این ساختمان را مرمت و تعمیر کردند.
کلیسای نوتردام که در میانه یک پروژه ۲۰ ساله بازسازی و مرمت قرار داشت، شب گذشته به دلیل نامعلومی دچار حریق شد. بازرسان اعلام کرده‌اند که تحقیقات اولیه نشان می‌دهد آتش‏سوزی بر اثر یک حادثه اتفاقی بوده است. منابع خبری هنوز از علت اصلی آتش‏سوزی اطلاعات دقیقی منتشر نکرده‌اند. این درحالی است که خبرگزاری فرانسه در دقایق ابتدایی این حادثه به نقل از سازمان آتش‏نشانی پاریس اعلام کرد به نظر می‌آید آتش‌سوزی با عملیات نوسازی بخشی از ساختمان کلیسا مرتبط بوده است. دفتر دادستانی پاریس گفته است که تحقیقاتی را درباره تخریب کلیسا در این آتش‏سوزی تصادفی آغاز کرده است.
برای اطفای حریق افتاده به جان این بنای 800 ساله، حدود چهارصد مامور آتش‏نشانی اعزام شدند که یکی از آنها به شدت دچار مصدومیت شده است. برخی از این افراد مسئول خارج کردن آثار تاریخی نوتردام شدند. این کلیسا محل نگهداری مجموعه‌ای ارزشمند از آثار تاریخی و هنری بوده که طی قرن‌ها گردآوری شده است. تاج مسیح یکی از ارزشمندترین آثار نگهداری شده در این کلیسا است که گفته می‌شود عیسی مسیح (ع) در زمان به صلیب کشیده‌شدن بر سر داشته است. بنا بر اعلام مقامات فرانسوی، این تاج از مجموع آثاری است که از شعله‌های آتش نجات داده شده است. با این حال، وضعیت دیگر آثار از جمله مجسمه‌ها، نقاشی‌ها، پنجره‌ها با شیشه‌های رنگی و دیگر آثار تاریخی و مذهبی در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. کلیسای نوتردام همچنین محل نگهداری یک تکه چوب و یک میخ است که معتقدند در زمان مصلوب‏کردن مسیح (ع) مورد استفاده قرار گرفته است. مناره کلیسای نوتردام که بر اثر آتش‌سوزی فروریخت شامل آثار تاریخی به‏جامانده از سنت دنیس و سنت ژنو از قدیسان حامی و محافظ پاریس بود که در سال ۱۹۳۵ توسط یک اسقف اعظم برای محافظت از بنا درون مناره قرار داده شده است.
پنجره‌های بزرگ رنگی مشهور به پنجره‌های رُز از جمله آثاری است که هنوز از وضعیت آنها پس از آتش‌سوزی اطلاعات دقیقی در دست نیست. گرچه گفته می‌شود که حرارت بالا موجب شده پنجره‌ها آسیب ببینند و چهارچوب آنها ذوب شود. این پنجره‌ها به حضرت مریم (ع) اختصاص یافته و تصویر وی که بر مسند نشسته نیز روی آن نقش بسته است. کلیسای نوتردام میزبان مجموعه‌ای مهم از مجسمه‌ها بود که مهم‌ترین آنها مجسمه‌های سنگی از ۱۲ پادشاه عهد قدیم است که بالای در ورودی کلیسا قرار دارد و گالری پادشاهان نام دارد. شرایط این مجسمه‌ها مشخص نیست اما این آثار پیش از این نیز حوادث دشواری را پشت سر گذاشته‌اند. علاوه بر نقاشی‌ها، معماری و مجسمه‌های کلیسای نوتردام، بسیاری نسبت به وضعیت آلات موسیقی درون بنا نیز ابراز نگرانی کرده‌اند که شامل ناقوس‌های کلیسا نیز می‌شوند و قدمت بزرگترین آنها به سال ۱۶۸۱ بازمی‌گردد که در برهه‌های زمانی بسیار مهم در تاریخ فرانسه از جمله انقلاب فرانسه و جنگ‌های جهانی به صدا درآمدند. یک اُرگ بادی بزرگ نیز که با نام «GreaOrgan» شناخته می‌شود نیز دیگر اثر بسیار ارزشمند درون کلیسا است که به گفته اسقف کلیسا به شدت آسیب دیده است.
این اولین‏بار نیست که این بنای باشکوه معماری گوتیک و اشیاء گرانبهایی که در آن نگهداری می‌شود در معرض آسیب قرار می‌گیرد. در قرن شانزدهم، «اوگنو»‌ها - گروهی از پروتستان‌های فرانسوی – به برخی از مجسمه‌های این کلیسا، به این دلیل که آن‌ها را با کفر و بی‌دینی مرتبط می‌دانستند، آسیب رساندند. در سال ۱۷۹۳، در جریان انقلاب کبیر فرانسه نیز گروهی از نیروهای دشمن به این کلیسا هجوم آوردند. آن‌ها مجسمه‌هایی را که گمان می‌کردند پیکره‌های پادشاهان فرانسوی است، از کلیسا خارج و سر از بدن آنها جدا کردند. این مجسمه‌ها در سال ۱۹۷۷ توسط باستان‌شناسان کشف و بازگرداننده شدند.
این بنا که نزدیک به حدود 13 میلیون بازدیدکننده در سال دارد حالا با تلاش‌های آتش‌نشانان توانسته دو برج و ساختمان اصلی خود را از تخریب کامل حفظ کند. دولت فرانسه دوشنبه‏شب از مقابل کلیسای جامع نوتردام اعلام کرد که از روز سه‌شنبه تلاش‌ها برای بازسازی این کلیسا آغاز خواهد شد.
روز «آتش» در اماکن مقدس
مسجدالاقصی سومین مکان مقدس جهان اسلام از دیگر بناهای تاریخی بود که روز گذشته همزمان با کلیسای تاریخی نوتردام پاریس در بیت‌المقدس آتش گرفت.
مصلای مروانی در پایه گوشه حرم شریف قدس (کوه معبد) کنار دیوارهای شرقی و جنوبی نزدیک پله‌هایی که به مسجدالاقصی می‌رسند دچار حریق شد. این آتش از اتاق نگهبانی آغاز شد و تا سقف مصلای مروانی پیش رفت. خبرگزاری وفا، در این خصوص گزارش می‌دهد که هرچند این آتش خسارات جدی دربرنداشت و کسی در این حادثه آسیب ندید، اما بخشی از محوطه‌ تاریخی این مسجد را که بیش‌از دوهزارسال قدمت دارد درمعرض خطر قرار داد. مصلای مروانی، تالاری است که در دوره هرود بزرگ، پادشاه و والی یهودیه از سوی امپراتوری رُم در سده اول میلادی ساخته شد و «استحکامات سلیمان» نام گرفت و در دوره خلفای اسلامی به مصلای مروانی تغییر نام داد. علت این حادثه هنوز دقیقا مشخص نیست اما شیخ اعظم الخطیب، مدیر تولیت امور مسجد‌الاقصی و سازمان اوقاف بیت‌المقدس گفت این حادثه در اثر بازی کودکان با آتش به‌ وجود آمده است. این سازمان در اطلاعیه‌ای هشدار داد: «کسانی که در شهر قدیمی و اطراف مسجد سکونت دارند به فرزندانشان آموزش دهند که با آتش بازی نکنند به‌خصوص داخل مسجد‌الاقصی.»
خرید بلیط