مکارم اخلاق از خداست ژن خوب اعتباری ندارد

حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای صبح دوشنبه (1397.12.12) در ابتدای جلسه درس خارج فقه، به شرح حدیثی از حضرت امام صادق علیه‌السلام درباره‌ «صفت‌های برجسته‌‌ اخلاقی» پرداختند؛ صفاتی که جلوه‌های درخشان و لبّ اسلام است. خصوصیّاتی که انسان های برجسته می سازد و به برکت وجود انسان های برجسته در یک اجتماع، در یک جامعه بشری، نظام اجتماعیِ برجسته به وجود می‌آورد.پایگاه اطلاع‌رسانی« KHAMENEI.IR »، متن بیانات رهبر انقلاب در این جلسه‌ درس خارج فقه را به این شرح ،منتشر کرده است: بسم ا... الرّحمن الرّحیم  الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا محمّد و آله الطّاهرین و لعنة ا... علی اعدائهم اجمعین.وَ بهذَا الاِسناد عَن‌ اَبی‌قَتادَة قالَ: قالَ ابوعَبدا... عَلَیهِ‌السَّلامُ لِداوُدَ بنِ سِرحانَ: یا داوُدُ اِنَّ خِصالَ المَکارِمِ بَعضُها مُقَیَّدٌ ببَعضٍ، یُقَسِّمُهَا ا... حَیثُ یَشاءُ تَکونُ فِی الرَّجُلِ وَ لا تَکونُ فی اِبنِهِ وَ تَکونُ فِی العَبد وَ لا تَکونُ فی سَیِّدهِ: صِدقُ الحَدیثِ وَ صِدقُ النّاسِ وَ اِعطاءُ السّائِلِ وَ المُکَافَاَةُ بالصَّنائِعِ. (۱) وَ بهذَا الاِسناد عَن‌ اَبی‌قَتادَةَ قال؛این چند حدیثی که روزهای قبل خواندیم و این [حدیثی] که امروز می خوانیم، سندهای صحیح و بسیار معتبری دارد؛ ابی‌قتاده هم ثقه است. قالَ اَبوعَبدا... عَلَیهِ‌السَّلامُ لِداوُدَ بنِ سِرحانَ: یا داوُدُ اِنَّ خِصالَ المَکارِمِ بَعضُها مُقَیَّدٌ ببَعض؛ [امام صادق (علیه‌السّلام) می فرماید:] بعضی از مکارم اخلاق و خصلت ها بسته‌ به بعضی دیگر است، یعنی با هم ارتباط دارد؛ یا ارتباط علّی و معلولی دارد که یکی علّت آن دیگری است، یا به نحوی ارتباط عملیّاتی و رفتاری با همدیگر دارند. یُقَسِّمُهَا ا... حَیثُ یَشاء؛ این ها را هم مثل بقیّه‌ چیزها از خدا بدانید؛ این را هم خدا می دهد. بله، کار خدای متعال بی‌حکمت نیست و رفتار ما، اختیار ما، و اراده‌ ما در ایجاب رحمت الهی تأثیر دارد لکن بالاخره آن چه به ما داده می شود، از همه‌ مکارم، از همه‌ خوبی‌ها، از همه‌ نِعَم -از جمله مکارم اخلاق- از طرف خداست، خداوند تقسیم می کند؛ به شما یک چیزی می دهد، به دیگری یک چیز می دهد، به آن دیگری یک چیز [دیگر] می دهد. تَکونُ فِی الرَّجُلِ وَ لا تَکونُ فِی ابنِه؛ گاهی یک صفت خوبی در پدر هست، در پسر نیست. این که حالا می گویند ژن یا ژنِ [خوب]! این ها خیلی اعتباری ندارد. گاهی اوقات پدر یک صفت خوبی دارد، پسر ندارد؛ عکسش هم هست که پسر یک صفت خوبی دارد که پدر ندارد. این ها ایجاب الهی و اِنعام الهی است.  وَ تَکونُ فِی العَبد وَ لا تَکونُ فی سَیِّده؛ این جور هم نیست که موقعیّت اجتماعی و شأن اجتماعی هم تأثیر داشته باشد؛ نه، گاهی یک صفت خوبی را یک برده‌ای دارد که سیّد او، ارباب او ندارد. مستخدم شما گاهی اوقات یک خصوصیّتی دارد که شما آن خصوصیّت را ندارید. یک صفت خوبی در فرد زیردست ما هست که آن صفت در ما نیست؛ یعنی او بالاتر از ماست. خب، حالا این صفات و مکارم اخلاق که این قدر هم درباره‌اش فرموده‌اند، چه چیزهایی است؟ چند صفت را حضرت بیان می فرمایند. این ها واقعاً همان جلوه‌های درخشان اسلام است؛ لبّ اسلام این هاست. این خصوصیّات [است] که انسان های برجسته می سازد و به برکت وجود انسان های برجسته در یک اجتماع، در یک جامعه‌ بشری، نظام اجتماعیِ برجسته به وجود می‌آورد و [اگر] انسان های کریم، انسان های شجاع، انسان های باگذشت، انسان های صادق در یک جامعه‌ای باشند، این جامعه، جامعه‌ برجسته‌ای می شود؛ [البتّه] عکسش هم صادق است. واقعاً انسان باید این ها را مثل دُر و گوهر گرانبها روی چشمش بگذارد و به دنیا عرضه کند. حالا این صفات چیست؟ اوّل: صِدقُ الحَدیث؛ راستگویی. الان کشور خود ما کشور اسلامی است و از بسیاری از جوامع دنیا هم انصافاً بهتر و پاکیزه‌تر و طاهرتر است امّا در عین حال شما ببینید خیلی از مشکلات داخل کشور ما ناشی از نبودنِ همین صفت است؛ صدق‌الحدیث نیست، راستگویی نیست. راستگویی یعنی چه؟ یعنی شما حرفی را که می زنید، مطابق با واقع باشد. اگر دانستید مطابق با واقع است و گفتید، این راست است؛ اگر نه، نمی دانید مطابق واقع است یا نیست امّا می گویید، این صدق نیست. «صدق» عبارت است از این که شما چیزی را که می دانید مطابق واقع است، بیان می کنید. فضای مجازی را ملاحظه کنید که بر اثر حرف، شایعه، دروغ، خلاف، تهمت، نسبت بدون واقعیّت به این، به آن، به بالا، به پایین، به همدیگر، یک فضای دروغ در کشور به وجود می‌آید؛ ببینید، این ها اشکال است. پس اوّل «صِدقُ الحَدیث» [یعنی] همه‌ سعی کنیم راست بر زبان جاری کنیم.  دوّم:وَ صِدقُ النّاس؛ با مردم هم صادق باشید؛ با مردم با تقلّب و خدعه و فریب و دورویی برخورد نکنید. «صِدقُ النّاس» یعنی صدق عمل با مردم؛ انسان در مواجهه‌ با مردم با صداقت وارد بشود، با کلک و دروغ و فریب و مانند این ها با مردم برخورد نکند. اگر ما در مسائل گوناگون اجتماعی‌مان، سیاسی‌مان، انتخاباتمان، و مانند این ها، همین یک مورد را مراعات کنیم، ببینید چقدر دنیا آباد خواهد شد؛ «وَ صِدقُ النّاس». این هم دوّم. وَ اِعطاءُ السّائِل؛[اگر سائل] از شما چیزی خواست، به او بدهید اگر چنان چه می توانید. یک وقت یک فقیری است که از شما سؤال نکرده، خب [اگر] به او کمک کنید خوب است امّا اگر چنان چه از شما درخواست کرد -سؤال کرد یعنی درخواست کرد- آن وقت این مکرمت بزرگی است و او را رد کردن، خلاف مکرمت انسانی است. وَ المُکافَاَةُ بالصَّنائِع؛«صَنیعة» یعنی کارهای نیک؛ خدمت های نیک به دیگران را می گویند «صنیعه». «مُکافئه‌ به صنایع بکنید» یعنی [اگر] کسی به شما نیکی کرد، شما هم در مقابل به او نیکی کنید. این جور نباشد که نیکی دیگران را با اهمال و احیاناً با بدی پاسخ بدهیم. [اگر] کسی به ما نیکی کرده، خب در مقابل باید به او نیکی کنیم. این هم سوّم. ۱) امالی طوسی، مجلس یازدهم، صفحه‌ ۳۰۱ 
خرید بلیط