طرح ساماندهی مشاغل سیار تهران از آسیب‌های این معضل شهری می‌کاهد؟ گام اول برای ساماندهی دستفروشان پایتخت

گروه جامعه: «کیف‌های خوب، از 20 هزار تا 50 هزار، بیا اینور بازار»، «شارژر، هدفون، قاب گوشی، گلس عالی، 40 هزار تومان مغازه فقط 10 تومن»، «انواع مانتو، انواع سارافون و زیر‌سارافونی، گرون نخر، ارزون بخر» ... پیاده‌روهای برخی خیابان‌های شهر، محل کسب و کار دستفروشانی است که نان خود را از بساطی که روبه‌روی‌شان گسترده‌اند، درمی‌آورند. البته که قلمرو دستفروشان به روی زمین خلاصه نمی‌شود و صدای دستفروشان مترو، جزئی از سروصدای واگن‌های شلوغ است. هفته‌های منتهی به پایان سال هم حضور دستفروشان در خیابان‌ها بیشتر به چشم می‌آید. حالا در همین روزها، یک فوریت طرح ساماندهی مشاغل سیار و دستفروشان در شهر تهران در شورای شهر پایتخت تصویب شده است.
صبح دیروز یک فوریت طرح ساماندهی مشاغل سیار و دستفروشان در شهر تهران روی میز بررسی اعضای شورای شهر قرار گرفت و حجت نظری پیشنهاد دهنده این طرح با بیان اینکه این طرح مربوط به ساماندهی دستفروشان، وانت‌های باری و ون‌های سیار است، گفت: متاسفانه نظارتی بر فعالیت آنها نمی‌شود و به همین دلیل برخی از عوامل شهرداری اقدام به اخذ وجوه متفاوت از این افراد می‌کنند و عملاً این پول به حساب شهرداری واریز نمی‌شود و ممکن است هر فردی بر اساس تصمیم و تشخیص خود رفتاری را داشته باشد. نظری با بیان اینکه قانون صراحتاً در مورد سد‌معبر واکنش نشان داده اما دستفروشی مسکوت مانده است، گفت: لازم است این طرح به تصویب برسد تا بتوانیم با همراهی شرکت ساماندهی مشاغل نسبت به ساماندهی دستفروشان، وانت‌بارها و غیره اقدام کنیم. وی با بیان اینکه در این طرح کمیته برنامه‌ریزی و سیاستگذاری در نظر گرفته شده است تا ترکیب و عنوان مشاغل را مشخص و نسبت به تدوین دستورالعمل‌ها اقدام کند، گفت: فضاها باید برای بساط گستری و‌… عادلانه باشد و امیدواریم با تصویب این طرح علاوه بر انضباط‌بخشی و کسب درآمد پایدار از این ولنگاری که هر فردی به اسم شهرداری فشاری بیاورد جلوگیری کنیم.
در ادامه حسن رسولی در مخالفت با این طرح گفت: یکی از راه‌های درآمد پایدار عوارض کسب و پیشه است که در قانون مالیاتی کشور قید شده است و شهرداری اجازه ندارد که مخالف قانون، مصوبه‌ای بیاورد تا در مورد دستفروشی تصمیم گیری شود لذا بهتر است به مسیری بیندیشیم که به این پدیده جنبه رسمی و قانونی ندهد.
در ادامه شهربانو امانی به عنوان موافق این طرح گفت: سال ۴۷ قانونی تصویب شد که بر اساس آن دستفروشی به نوعی مزاحم کسب بوده است. اما ۵۳ سال از این قانون می‌گذرد و حالا شرایط متفاوت شده است چرا که مهاجرت به قدری زیاد شده است که هم وانت‌بار و هم دستفروشان در خیابان‌های شهر افزایش یافته است. وی با بیان اینکه با قانون ۵۳ سال پیش نمی‌توان مشکل امروز را حل کرد، گفت: دقت داشته باشید که من در بازدیدهای شبانه‌ام از بسیاری از مشاغل همچون جگرکی‌های سیار پرسیدم که آیا مجوز دارند یا نه. آنها عنوان کردند از هیچ کجا مجوزی نگرفتند. بنابراین باید آنها را ساماندهی کرد و نه این صورت مسئله را پاک کنیم.
در ادامه ناهید خداکرمی به عنوان مخالف این طرح گفت: چرا فکر می‌کنیم که می‌توان با تصویب مصوبات متعدد مشکل را حل کرد. در سال ۸۵ مصوبه‌ای در راستای ساماندهی دستفروشان داشتیم که بسیاری از بندهای طرح فعلی در مصوبه قبلی هم هست. در طرح قبلی برگزاری نمایشگاه کالا، برپایی بازارهای موقت‌ و غیره پیش‌بینی شده است. دقت داشته باشید که مشاغل سیار از بعد حقوقی و قانونی جایگاهی ندارند و ما حق نداریم مصوبه‌ای در راستای تعریف یک شغل داشته باشیم.
الهام فخاری نیز در دفاع از این طرح گفت: می‌گویند آیین‌نامه‌ قبلی داریم اما در این چند سال حتی یک بار هم کمیته ساماندهی تشکیل نشد. امروز با مشاغل جدیدی مواجه هستیم که اساساً حتی یک سال قبل هم وجود نداشت و حالا موضوع عوض شده است و ما نیازمندیم که در مورد مشاغل جدید که در هر گوشه شهر هستند چاره‌ای بیندیشیم.
تحصیلی، مدیر عامل ساماندهی مشاغل شهر تهران نیز با بیان اینکه در دستورالعمل سازمان شهرداری‌ها تمامی دغدغه‌های دستفروشی دیده شده است، گفت: پلیس، وزارت بهداشت و غیره سهمی در این دستورالعمل دارند و وجود آن کافی است.
نهایتاً اعضای شورای شهر با ۱۲ رای موافق، به یک فوریت طرح ساماندهی مشاغل سیار و بی‌کانون در شهر تهران رای دادند. در بررسی بندهای این مصوبه نژاد‌بهرام پیشنهاد داد که شهرداری اجازه دارد که در فضاهای عمومی اجازه فعالیت به دستفروشان به شرط فروش کالای ایرانی را بدهد که این پیشنهاد با ۱۷ رای موافق به تصویب رسید.
همچنین علی اعطا پیشنهاد داد که کمیته راهبری و برنامه‌ریزی ساماندهی مشاغل سیار حذف شود و به جای آن شهرداری ملزم شود که یک لایحه بیاورد که این مسئله نیز با رای حداکثری اعضا به تصویب نرسید.
همچنین مسجدجامعی افزود: دستفروشی سرریز اقتصاد ناسالم کشور است و تا وقتی این مسئله حل نشود، مشکلات رفع نمی‌شود و اگر شهرداری لایحه‌ای بیاورد در اجرا بهتر عمل خواهد کرد.
همچنین زهرا نژادبهرام پیشنهاد داد که در کمیته راهبری و برنامه‌ریزی این طرح، نماینده بهزیستی و نماینده کمیسیون شهرسازی نیز حاضر شوند که این دو پیشنهاد نیز رای مثبت نیاورد.
جزئیات این طرح نیز در قالب یک فوریت به تصویب رسید.
در ادامه مسجدجامعی نیز پیشنهاد داد که نماینده نیروی انتظامی در ترکیب کمیته برنامه‌ریزی طرح ساماندهی حضور داشته باشد که با رای اکثریت آرا به تصویب رسید.
همچنین الویری پیشنهاد داد که نماینده شرکت سرمایه‌گذاری شهرداری تهران در این کمیته شرکت کند که با مخالفت هاشمی مواجه شد. وی گفت: من به کلیات این طرح رای ندادم چراکه دستفروشی بر اساس قانون تعریف دارد و این بساط گستری که در شهر شاهد هستیم دستفروشی نیست. وی با بیان اینکه شما دلتان می‌سوزد و می‌خواهید با ساماندهی دستفروشان به آنها کمک کنید و اما حالا بحث به میان آمدن سازمان مشارکت‌ها را به میان آورده‌اید، گفت: دقت کنید که در آینده ممکن است این تصمیم ما موجب شود که پیاده‌روها به سرقفلی دستفروشان تبدیل شوند و بحث ما از مسیر ساماندهی گذشته است و ممکن است شرایطی فراهم شود که بعد از گذشت مدتی به دردسر بیفتیم.
با وجود اعتراض هاشمی، اعضای شورا به پیشنهاد الویری رای مثبت دادند اما به پیشنهاد دیگری مبنی بر اضافه شدن یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه در این کمیته رای منفی دادند.
‎همچنین اعضا به پیشنهاد فراهانی مبنی بر اضافه شدن یک اقتصاددان غیردولتی به پیشنهاد هیئت رئیسه شورا در کمیته تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی دستفروشان نیز رای منفی دادند. در ادامه بررسی طرح ساماندهی دستفروشان، محسن هاشمی رئیس شورای شهر پیشنهاد داد که نماینده کمیسیون حمل‌و‌نقل در کمیته ساماندهی دستفروشان حذف شود. وی در دفاع از این پیشنهاد خود گفت: بحث دستفروشی  را باید با نگاه دستفروشی ساماندهی کرد اما دقت داشته باشید که قرار نیست در این طرح یا لایحه شهرداری فضایی را از خیابان یا معابر به دستفروشان بدهد. وی افزود: همین حالا دستفروشی در مترو دچار مشکل شده است و باید متوقف شود چرا که افراد با التماس و درخواست بسیار اجناس خود را می‌فروشند و تصور کنید با این حجم مسافر اگر اتفاقی بیفتد قطعاً دچار مشکل می‌شوند. وی با بیان اینکه لزومی ندارد نماینده کمیسیون حمل و نقل شورا در این کمیته باشد گفت: دستفروشی در اتوبوس و مترو پسندیده نیست.
نهایتاً به اعضای شورا به پیشنهاد هاشمی مبنی بر حذف نماینده کمیسیون حمل و نقل از کمیته ساماندهی دستفروشان رای مثبت دادند.
خرید بلیط