تحلیل سیاسی هفته

بسم‌الله الرحمن الرحیم
خورشید انقلاب هفته آینده در چهلمین سال خود شاهد درخشندگی ویژه‌ای خواهد بود و مردم ایران به پاسداست این انقلاب و خون شهیدان والامقامی که در مسیر روشن ساختن افق معرفتی ملتها و جوامع حق طلب نثار شد، حضور هوشمندانه خود را، علیرغم همه دشواریهای اقتصادی و کاستی‌های مدیریتی که این روزها عارض گشته، به نمایش خواهند گذاشت.
آنچه باید در این ایام مورد توجه جدی قرار گیرد، آسیب شناسی دقیق و عمیق انقلاب و بررسی موانع و مشکلات پیش روی این پدیده بزرگ قرن است؛ حرکت پرشتابی که معجزه‌وار توانست با کمترین هزینه به طومار 2500 ساله حکومت پادشاهی در ایران خاتمه داده و حاکمیت مردم را بر این سرزمین تثبیت کند ولی به لحاظ طیف وسیع دشمنان و ضعف‌های مدیریتی همواره با مشکلاتی در قلمرو نیل به اهداف خود مواجه بوده و لذا باید برای مقابله آسیب‌ها و تهدیدات، برنامه ریزی‌های دقیقی صورت پذیرفته و از گذشته به عنوان چراغ راه آینده استفاده نمود و این نکته را باید مدنظر داشت که گرانیگاه این نظام دینی، مردم هستند که باید نیازهای آنها و معیشت در خور شان آنان بدون کم و کاست لحاظ شود.
واقعیت این است که مردم ایران در این چهار دهه، برای انقلاب و نظام جمهوری اسلامی سنگ تمام گذاشته و هر جا که لازم شده به صحنه آمدند تا ثابت کنند که پای انقلاب و خونهای جاری شده در پای آن هستند و اکنون نیز با توجه به کینه‌‌توزی‌ها و توطئه‌های سنگین استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا برای شکستن انقلاب، تمام قد ایستاده اند، ولی باید صدای آنها از سوی مسئولین شنیده شده و نیازهای آنان درک شود و خدای نکرده وضعیتی پیش نیاید که در صورت بی‌توجهی و اهمال مسئولین، زیانهای جبران ناپذیری متوجه نظام گردد.
این هفته با سوگواره مظلومیت پاره تن پیامبر، واسطه نبوت و امامت، باعث تکامل خلقت، مخزن اسرار رحمانیت و مظهر تام رحیمیت همراه بود؛ مظلومیتی که پس از گذشت 14 قرن همچنان قلب انسانهای آزاده را می‌آزارد و با کمال تاسف این مظلومیت تا زمانه ما نیز ادامه دارد زیرا ابعاد شخصیتی و سیره عملی این بانوی بزرگ اسلام و سرور زنان عالم آنچنان مهجور باقی مانده که در کشوری نیز که ادعای پیروی از فرهنگ فاطمی دارد، بداخلاقی‌ها، بی‌بند و باری‌ها و اباحیگری‌های فرهنگی آنچنان گسترش یافته که حیا و عفاف را به اندازه نگران‌کننده‌ای کاهش داده است. از این رو اگر مسئولین فرهنگی و دردمندان جامعه به فکر چاره برنیایند، دوری از فرهنگ فاطمی، جامعه اسلامی را از درون تهی خواهد ساخت و بر عمق این مظلومیت خواهد افزود.
در این هفته ولید المعلم معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه سوریه در آستانه اجلاس سوچی برای دیدار و گفتگو با مسئولان جمهوری اسلامی به تهران آمد. این سفر با توجه به تحولات رو به پیشرفت سوریه و نزدیک شدن به پایان بحران این کشور از اهمیت خاصی برخوردار بود. قرار است شهر سوچی روسیه هفته آینده میزبان نشست سه کشور ضامن در ارتباط با بحران سوریه باشد و هماهنگی در مواضع تهران و دمشق با توجه به نقش جمهوری اسلامی ایران در چیره شدن سوریه بر بحران هشت ساله، لازم و ضروری به نظر می‌رسد.
همچنین همزمان با سفر وزیر خارجه سوریه به کشورمان، وزارتخارجه میزبان «گیرپترسن» نماینده جدید دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه بود که اخیراً جایگزین «دی میستورا» شده است. وی در دیداری که با آقای ظریف داشت، درخصوص مسائل مختلف مربوط به سوریه از جمله قانون اساسی جدید و آینده سوریه، بازسازی این کشور، بازگشت آوارگان به خانه‌های خود، اصلاحات سیاسی و مبارزه با تروریسم، خروج نیروهای آمریکایی و نیز حل باقیمانده مشکلات سوریه با مقامات کشورمان به گفتگو و تبادل نظر پرداخت.
یکی از رویدادهای هفته جاری باید به اعلام ثبت سازو کار ویژه مالی اروپا موسوم به «اینستکس» اشاره کرد که نشانه‌ای مثبت از عمل به تعهدات برجامی اروپاست که در صورت تحقق، تسریع و توسعه آن می‌توان شاهد تاثیرات مثبتی در حوزه اقتصاد و تجارت بوده و الگویی برای عبور از تحریم‌های ترامپی باشد.
پیش از این اتحادیه اروپا چندین بار وعده از رونمایی این سازوکار را داده بود اما با وجود فشارهای دیپلماتیک ایران، این وعده‌ها عملی نشده‌ بود. ساز وکار ویژه مالی، در مرحله نخست قرار بود تا 10 آبان امسال رونمایی شود اما به دلیل اختلافات داخلی اتحادیه اروپا قرار شد تا 11 دی ماه (آخر سال میلادی2018) اعلام شود اما بازهم به تاخیر افتاد.
ساز و کار ویژه مالی دارای مکانیسمی است که بعنوان حلقه واسط میان فروش نفت و خرید کالا عمل خواهد کرد. این حلقه در مرحله اول بر غذا و دارو تمرکز دارد و در مرحله دوم کلیه خریدهای ایران را دربرخواهد گرفت. به گفته برخی منابع آگاه، یک شعبه از این شرکت در اروپا و یک شعبه آن در ایران ثبت می‌شود و تمام اطلاعات تبادلات تجاری بین شرکت‌های ایرانی و اروپایی در این دو شرکت ثبت میگردد. همچنین براساس منابع خبری، میزبانی این نهاد در پاریس فرانسه است، مدیر آن یک بانکدار آلمانی خواهد بود و انگلیس مسئولیت حسابرسی و اجرایی این شرکت را برعهده خواهد گرفت.
وظیفه ساز وکار ویژه مالی، تسویه حساب‌های شرکت‌های بدهکار و بستانکار همکار با ایران است. برای نمونه، فرض کنیم شرکتی از ایران کالا خریده و بدهکار است و شرکت دوم نیز به ایران کالا فروخته و طلبکار است، با توجه به ترتیبات این ساز وکار، شرکت طلبکار به جای آن که طلب خود را به طور مستقیم از ایران دریافت کند، آن را از شرکت بدهکار به ایران دریافت می‌کند. این ساز وکار با هدف تسهیل و گسترش روابط تجاری شرکت‌های کوچک و متوسط اروپایی با ایران طراحی شده است. اما ورای جزییات این ساز وکار ویژه، تاثیرات روانی این مکانیسم بر حوزه اقتصاد داخلی و سیاست خارجی ایران بسیار مهم خواهد بود به نحوی که در فضای پسا آمریکایی برجام، کشورهای مبادله‌کننده با ایران با فشارهای کمتری از سوی دولت ترامپ مواجه خواهند شد.
در چند روزی که از انتشار بیانیه سه وزیر خارجه اروپایی درخصوص راه‌اندازی کانال مالی می‌گذرد، عده‌ای در داخل، عامدانه یا ناآگاهانه، تلاش کرده‌اند اینگونه القا کنند که اتحادیه اروپا شروطی را برای اجرایی کردن اینستکس قرار داده اما به گفته صریح سه مقام رسمی یعنی وزیر خارجه، سخنگوی این وزارتخانه و سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس در بحث سازوکار مالی اروپا با ایران هیچ الزام و شرایط خاصی وجود ندارد و مباحث مطرح شده در این روزها صرفاً به دلیل اطلاعات ناقص افراد بوده و به تصریح دستگاه دیپلماسی، جمهوری اسلامی ایران که برای استقلال و حاکمیت ملی هزینه‌های زیادی پرداخته هرگز اجازه دیکته کردن شرایط را به دیگران نمی‌دهد و اصولاً نمی‌تواند شروط و الزامات دیکته شده‌ای را بپذیرد.
در هفته‌ای که روزهای پایانی آنرا طی می‌کنیم، دکتر سعید نمکی به جمع دولت دوازدهم پیوست. وی پس از استعفای دکتر قاضی‌زاده هاشمی از پست وزارت بهداشت، به عنوان سرپرست تعیین شده بود، در جلسه روز دوشنبه مجلس با رای موافق نمایندگان مجلس موفق به راهیابی به دولت شد و دومین سکاندار این وزارتخانه در دولت دوازدهم گردید.
موضوعات خارجی را با اظهارات مداخله جویانه و ضد ایرانی رئیس‌جمهور آمریکا آغاز می‌کنیم که بازتاب گسترده‌ای در پی داشت و شخصیت‌ها و مقامات دولتی و احزاب و گروه‌های سیاسی عراق این سخنان را محکوم کردند.
ترامپ گفت نیروهای آمریکایی در عراق می‌مانند تا ایران را زیر نظر داشته باشند. این اظهارات سخیف و اهانت‌آمیز موجب شد تا مرجعیت عراق نیز به آن واکنش نشان دهد. آیت‌الله سیستانی مرجع عالیقدر مقیم عراق در دیدار با نماینده سازمان ملل گفت: عراق پایگاه ضدیت با کشورهای همسایه نیست. مقامات ارشد عراق نیز این اظهارات را تقبیح کرده و در سخنان خود به رئیس‌جمهور آمریکا گوشزد کردند که از مداخله در امور عراق بپرهیزد. برخی گروه‌های سیاسی عراق مواضع تندتری اتخاذ کرده و هشدار دادند که در صورت ماجراجویی نیروهای آمریکایی، با آنها مستقیماً مقابله خواهند کرد.
اظهارات اخیر ترامپ، موجی از همبستگی میان جناح‌های عراقی ایجاد کرده است و افراد دولتی و جریان‌های سیاسی به طور یکپارچه بر لزوم خروج نیروهای آمریکایی تاکید کرده‌اند.
این هفته آمریکا و هم پیمانان غربی آن فشار بر ونزوئلا را تشدید کردند و در طی یک موضع گیری خارج از عرف و مقررات بین‌المللی، بار دیگر بر کناره‌گیری دولت نیکلاس مادورو تاکید کردند. دولت آمریکا تهدید کرد که همچنان گزینه نظامی درباره ونزوئلا را مدنظر دارد.
در این میان برخی دولتهای اروپایی نیز اعلام کردند پول نفت و سایر اموال متعلق به ونزوئلا را به دولت مادورو نمی‌دهند.
تحولات ونزوئلا، یکبار دیگر بر دروغ بودن ادعاهای غربی‌ها در مقید بودن به قانون و دمکراسی آشکار کرد و نشان داد غربی‌ها تا زمانی به این شعارها پایبندی نشان می‌دهند که در راستای منافع غیرقانونی آنها باشد. در مقابل، مادورو اعلام کرد هرگز تسلیم فشارهای آمریکا نخواهد شد. وی در عین حال برای برون رفت از بحران،اعلام کرده حاضر است با مخالفان، مذاکره بدون قید و شرط داشته باشد.
این هفته سفر پاپ به دو کشور امارات و عربستان که پرونده قطوری از جنایت، سرکوب و بدنامی دارند ابهام برانگیز بود و بازتاب زیادی نیز در محافل خبری داشت.
پاپ فرانسیس، نخستین رهبر مسیحیان کاتولیک است که از این دو کشور دیدار می‌کند. پاپ، اهداف از این سفر را «ترویج صلح» عنوان کرد درحالی که همه می‌دانند آنچه که این دو حکومت از آن بی‌بهره هستند صلح خواهی است. کارنامه امارات و عربستان در منطقه، از جمله در سوریه، بحرین و یمن، مملو از جنایت افروزی است.
پاپ مدعی شد امارات به دنبال تبدیل شدن به الگوی همزیستی، برادری و نقطه تلاقی فرهنگ هاست. این اظهارات پاپ بعید است که ناشی از بی‌اطلاعی وی از واقعیت‌ها باشد بلکه بیشتر این ذهنیت را ایجاد می‌کند که هدف سفر رهبر کاتولیک‌ها اصلاح چهره منفور این دو رژیم است که به دلایل متعددی در سالهای اخیر نزد افکار عمومی جهان بدنام شده‌اند.
نکته عجیب در این ماجرا این است که شیخ احمدالطیب، شیخ الازهر، هم به امارات سفر کرده و در کنار پاپ برای سرپوش گذاشتن بر جنایات شیوخ امارات و عربستان در یمن و منطقه قرار گرفت. این، یک رسوائی برای سران دینی مسیحی و الازهر است که به جای اعتراض به جنایات جنایتکاران، برای سرپوش گذاشتن بر جنایات آنها تلاش می‌کنند و لابد جیب‌های خود را نیز از دلارهای نفتی امارات و عربستان پر کرده‌اند.
خرید بلیط