ارزیابی تحلیلگران در خصوص معافیت هشت کشور از خرید نفت ایران پای تحریم لنگ شد

همدلی| فاطمه آقایی‌فرد- هشت کشور از از تحریم نفتی آمریکا علیه ایران معاف می‌شوند. این خبر، دیروز در تارنمای بسیاری از رسانه‌های داخلی به نقل از بلومبرگ منتشر شده بود تا همه نگاه‌ها به سمت بازار نفت برگردانده شود. البته نه تنها بازار نفت، بلکه بسیاری از بازارهای داخلی نیز بنظر می‌رسید تحت تاثیر این جو روانی قرار می‌گیرند. هرچند که روز تعطیل بازارهای مهم پایتخت بود و هنوز خبری از نوسان قیمت‌ها در رسانه‌ها داغ نشده نبود، اما پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌های زیادی در میان گفت‌وگوهای مردمی و حتی برخی از کارشناسان به گوش می‌رسید که قابل توجه بود. به باور بسیاری از دست‌اندرکاران بازار، این اتفاق نمی‌تواند تاثیر بلافاصله‌ای در کاهش قیمت ارزهای بین‌المللی از جمله دلار داشته باشد، هر چند به گفته بیشتر فعالان با سابقه بازار معافیت این هشت کشور می‌تواند تا حدی جلوی نوسانات ارزی را بگیرد. چرا که در روزهای منتهی به پنجم نوامبر، قیمت دلار تحت تاثیر روانی تحریم‌ها دوباره در حال بالا رفتن از پله‌های گرانی بود تا خود را به بالاتر از 15 هزار تومان برساند.
هر چه که بود تنها سه روز مانده به پنجم نوامبر، یا قرار دونالد ترامپ برای اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران بود که خبر معافیت ژاپن، هند، کره جنوبی و احتمالا ترکیه، به همراه چهار کشور دیگر که اسامی‌ آن‌ها بر اساس گزارش‌ها روز دوشنبه منتشر خواهد شد، مجوز خرید نفت از ایران را گرفتند تا مانع افزایش هر چه بیشتر قیمت طلای سیاه در بازارهای بین‌المللی شوند.
رصد حال و هوای بازار نیز تایید کننده کاهش قیمت‌ها بود، بطوریکه ساعاتی بعد از انتشار این خبر، قیمت طلای سیاه تحت تاثیر معافیت 8 کشور به 72 دلار و 88 سنت در هر بشکه رسید. در همان روز قیمت نفت آمریکا نیز با 33 سنت کاهش، به 63 دلار و 36 سنت رسید. با چنین فضایی بود که کارشناسان و دست‌اندرکاران حوزه انرژی تحلیل‌ها و اظهارنظرهای مهمی را مطرح کردند. علی کاردر، معاون وزیر نفت، به ایسنا گفت: «روشن است که آمریکا نمی‌تواند ایران را از بازار خارج کند.» این تحلیل از زبان بسیاری از تحلیلگران حوزه انرژی شنیده می‌شد. حمید حسینی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با «همدلی» این اتفاق را اینطور تحلیل کرد: « معافیت 8 کشور از واردات نفت ایران، در کوتاه مدت خبر خوبی است و به نفع ایران، چرا که نشان می‌دهد که یکجانبگی آمریکا به نتیجه نرسیده و ناچار شده تا این هشت کشور را از واردات نفت از ایران معاف کند.» حسینی در عین حال تاکید کرد: « این یعنی کشورها حاضر به همراهی با آمریکا نیستند. اما در درازمدت این خبر به ضرر ما است. زیرا اگر کشورها بپذیرند تا در چهارچوب سیاست آمریکا عمل کنند این موضوع به ضرر کشور ما است و بر اساس سیاست‌های این کشور عمل می‌کنند.» حسینی درباره علت معافیت این 8 کشور از واردات نفت ایران گفت: « آمریکا به فکر این است تا انتخابات فعلی را پشت سر بگذارد و با سیاست‌های خود قیمت نفت را کاهش دهد. از طرفی آمریکا می‌‌خواهد تا کشورها را در چهارچوب سیاست‌های خود اجماع دهد و قیمت نفت را کاهش دهد بنابراین ناچار شده تا برخی از کشورها را از خرید نفت ایران معاف کند.»
این کارشناس اقتصادی درباره تاثیر این اتفاق بر بازارهای داخلی نیز می‌گوید: «با اجرای این سیاست برای مدت کوتاهی آرامش به بازار بازمی‌گردد و قیمت‌ها در بازار قابل کنترل می‌شود و تا حدی نگرانی جامعه برطرف می‌شود.» به باور بسیاری از کارشناسان اقتصادی اگرچه حل معضل تحریم‌ها می‌تواند برای اقتصاد ایران مفید باشد، اما به دلیل اینکه سیاست‌های اقتصادی در ایران دارای مشکل اساسی است و تنها بخشی از مشکلات اقتصادی مربوط به تحریم‌ها است، شاید در طولانی مدت نتوان برای بهبود اوضاع اقتصادی با این اتفاق امیدوار بود. حسینی نیز از آندسته کارشناسانی است که باور دارد به دلیل وجود پاره‌ای از مشکلات که ناشی از تحریم‌ها است، شاید تنها در کوتاه مدت بتوان از این معافیت سود برد. به باور حسینی: «در میان مدت باید مسئولان تلاش کنند تا برنامه‌ریزی داشته باشند تا اقتصاد متوجه آشفتگی نشود.»
او تاثیر این معافیت بر بازار را نیز این‌طور تحلیل می‌کند: «با این معافیت بنظر می‌رسد که قیمت نفت کاهش می‌یابد. نفت در حال رسیدن به 80 تا 90 دلار بود که با این اتفاق به 65 تا 75 دلار خواهد رسید. این قیمت برای ایران مفید است. قیمت دلار نیز در کانال 12 تا 14 هزار تومانی بود. باید دولت تلاش کند تا قیمت‌ها را در این کانال تثبیت کند.»
مجید رضا حریری، نایب رئیس اتاق ایران و چین، نیز در گفت‌وگو با «همدلی» معافیت این 8 کشور از تحریم‌های نفتی علیه ایران را اینطور تحلیل می‌کند: «آمریکا در تلاش بود تا صادرات نفتی ایران را به صفر برساند اما این حرکت باور کردنی نبود. بارها گفته بودیم که امکان ندارد تا صادرات نفت ایران به کمتر از یک میلیون بشکه در روز برسد.»
این فعال بخش خصوصی در ادامه می‌گوید: « حتی در بدترین حالت نیز یک میلیون بشکه نفت به مشتریان سنتی ایران از قبیل چین، هند، ترکیه و بخشی نیز به اروپا فروخته می‌شد و این معافیت آمریکا شامل آن کشورهایی می‌شود که قرار بود برای خرید نفت از ایران مجوز ترامپ را داشته باشند. » او برای مصداقی‌تر شدن توضیحات خود به سال‌های گذشته بازمی‌گردد و اینطور می‌گوید: «در سال 91 تا 92 تجربه این اتفاق وجود داشت، آن‌روزها آمریکا، سازمان ملل و اتحادیه اروپا صادرات نفتی ایران را تحریم کرده بودند اما حتی در آن زمان نیز 800 هزار بشکه نفت توسط ایران فروخته می‌شد. و این نشان می دهد که این تحریم ها تاصیر چندانی روی اقتصاد ما نگذاشته‌اند.» او پیش‌بینی می‌کند تا در آینده قیمت نفت بالای 80 دلار می‌ایستد و باور دارد که اگر حتی این کشورها معاف نمی‌شدند، خیلی درآمدهای نفتی ما تحت تاثیر قرار نمی‌گرفت، زیرا تحریم‌ها تنها حجم صادرات ما کاهش می‌دهد و ارزش صادرات ما کاهش نمی‌یابد. این یعنی معافیت در اقتصاد تاثیری ندارد اما تجریم ها تاثیر دارد.» به باور حریری:« شاید این اتفاق روی قیمت دلار تاثیر روانی داشته باشد باعث افت قیمت شود. زیرا در روزهای گذشته به دلیل اثر روانی تحریم، ها قیمت دلار از 13 هزار به 15 هزار تومان رسیده بود ولی با این معافیت شاید قیمت ها بازگردد.» هر چند برای تحلیل‌های دقیق‌تر باید منتظر اتفاقات بعدی در روزهای آینده بود.
سایر اخبار این روزنامه
رزرو هتل