در بیانیه مشترک نشست وزیران خارجه ایران و 1+4 در نیویورک تاکید شد: ایجاد «سازوکار ویژه» برای تسهیل پرداخت‌های نفتی و واردات ایران

وزیران خارجه ایران و 1+4 ‌شب سه‌شنبه در نیویورک بار دیگر دور یک میز جمع شدند و تاکید کردند که «برجام یک عنصر کلیدی در ساختار جهانی عدم اشاعه است و یک دستاورد بسیار مهم در حوزه دیپلماسی چندجانبه محسوب می‌شود که براساس قطعنامه 2231 با اتفاق آرا مورد تایید شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار گرفته است.»
این نشست پیش از تلاش آمریکا برای استفاده ابزاری از شورای امنیت و اجرای نمایش علیه ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود؛ حمایت اروپا، چین و روسیه از ایران و برجام، و انزوای آمریکا را به روشنی به تصویر کشید.
در پایان این نشست وزرای خارجه ایران و کشورهای 1+4 اقدام به صدور بیانیه مشترکی نمودند که واجد نکات مهم و قابل توجهی می‌باشد. وزرای خارجه در این بیانیه بر اعلام تعهد مجدد کشورهای عضو برجام بر اجرای کامل و موثر این توافق، از جمله در حوزه رفع تحریم‌ها تاکید کرده و اذعان نمودند که رفع تحریم‌ها و برخورداری ایران از منافع اقتصادی حاصله، بخش کلیدی و حیاتی برجام است.
وزرای خارجه در این بیانیه اظهار تاسف عمیق خود را نسبت به خروج آمریکا از برجام اعلام داشته و در یک مقابله آشکار با تحریم‌های یکجانبه آمریکا، بر تعهدات خود مندرج در بیانیه قبلی در تاریخ 15 تیر 97 در موضوعاتی همچون حفظ و ارتقاء روابط گسترده‌تر اقتصادی با ایران؛ حفظ و استمرار کانال‌های موثر مالی برای تعامل با ایران؛ تداوم صادرات نفت و میعانات گازی، محصولات نفتی و پتروشیمی؛ و... تاکید کردند. آنها همچنین تعهد خود را به پیگیری اقدامات مشخص و موثر برای تضمین کانال‌های پرداخت با ایران تکرار کردند.
نظر به فوریت و ضرورت حصول به نتایج ملموس، وزرای خارجه از پیشنهادات عملی برای حفظ و توسعه کانال‌های پرداخت و به طور مشخص ابتکار تاسیس یک «سازوکار ویژه» برای تسهیل پرداخت‌های مربوط به صادرات (شامل نفت) و واردات ایران، که فعالان اقتصادی را در تعقیب تجارت مشروع با ایران مساعدت نموده و به آنها اطمینان مجدد می‌دهد، استقبال کردند. آنها همچنین بر اراده قوی خود برای حمایت از فعالیت بیشتر برای عملیاتی کردن فوری این «سازوکار ویژه‌» در کنار تداوم تعامل با شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی تصریح نمودند.
بیانیه وزرای خارجه ایران و کشورهای 1+4 دیگر کشورها را نیز به اتخاد سیاست‌ها و ایجاد سازوکارهای مشابه در روابط اقتصادی خود با ایران تشویق نموده و خواهان حفظ و تقویت روابط دوجانبه اقتصادی با ایران و بسیج همه امکانات از جمله از طریق همکاری باکشورهای ثالث برای عادی سازی موثر روابط تجاری و بازرگانی با ایران شده ‌است، که بیان آشکار اراده اعضا برای حفظ برجام است و آشکارا در مقابل اراده آمریکا برای نابودی برجام و اعمال مجدد تحریم‌ها بر ایران قرار دارد.
اعضا در این بیانیه مشترک بر فوریت و ضرورت تاسیس یک «ساز و کار ویژه» برای تسهیل پرداخت‌های نفتی و واردات ایران تاکید کردند.
متن بیانیه مشترک پایانی دومین نشست وزیران خارجه کشورهای باقی‌مانده در برجام به شرح زیر است:
1. نشست وزیران 1+4 (چین، فرانسه، آلمان، فدراسیون روسیه، انگلیس به اضافه نماینده عالی اتحادیه اروپا برای امور خارجی و امنیتی) و جمهوری اسلامی ایران، اعضای برنامه جامع اقدام مشترک، در 2 مهرماه 1397 در نیویورک برگزار شد. اعضا مسیرهای پیش رو برای تضمین اجرای کامل و موثر توافق هسته‌ای در تمامی ابعاد را بررسی کردند. آنها همچنین فرایند یافتن و عملیاتی کردن راهکارهای عملی برای مسائل ناشی از خروج یکجانبه ایالات متحده از این توافق و وضع مجدد تحریم‌هایی که وفق برجام و پیوست شماره دو آن رفع شده بود - موضوعی که عمیقاً موجب تاسف است - را مورد مداقه قرار دادند.
2. نشست به ریاست خانم فدریکا موگرینی، نماینده عالی اتحادیه اروپایی و با حضور اعضای برجام در سطح وزرای خارجه برگزار شد.
3. اعضای برجام مجدداً بر تعهد خود نسبت به اجرای کامل و موثر آن در کمال حسن نیت و در یک فضای سازنده تاکید نمودند. آنها خاطرنشان نمودند برجام یک عنصر کلیدی در ساختار جهانی عدم اشاعه بوده و یک دستاورد بسیار مهم در حوزه دیپلماسی چندجانبه می‌باشد که براساس قطعنامه 2231 با اتفاق آرا مورد تایید شورای امنیت سازمان ملل متحد قرار گرفته است.
4. اعضا تصدیق کردند همانطور که 12 گزارش پی‌در پی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کرده است، ایران به اجرای کامل و موثر تعهدات هسته‌ای خود ادامه داده، و بر ضرورت تداوم این عملکرد تاکید کردند. اعضا کماکان پروژه مدرن‌سازی رآکتور تحقیقاتی اراک به عنوان بخشی از برجام و طرح تبدیل تاسیسات فردو به یک مرکز هسته‌ای فیزیک و فناوری را مورد حمایت قرار خواهند داد. اعضا همچنین مجدداً حمایت خود را از پروژه‌هایی که در حوزه همکاری هسته‌ای صلح‌آمیز در چارچوب پیوست شماره سه برجام قرار دارند، اعلام کردند.
5. اعضا اذعان کردند که در کنار اجرای تعهدات هسته‌ای ازسوی ایران، رفع تحریم‌ها و از جمله برخورداری ایران از منافع اقتصادی حاصله از آن، یک بخش حیاتی از برجام است.
6. اعضا بر اراده خود برای حمایت از آزادی فعالان اقتصادی در تعقیب کسب و کار مشروع با ایران، در تطابق کامل با قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل، تاکید کردند.
7. اعضا همچنین فعالیت‌های فشرده و پیشرفت‌های ماهوی که تاکنون صورت گرفته است، تشدید گفت‌وگوهای فنی، تلاش‌هایی که برای حفظ و تقویت روابط دوجانبه اقتصادی انجام می‌شود، بسیج منابع قابل توجه توسط همه اعضا، از جمله با کشورهای ثالث علاقه‌مند برای حمایت از برجام، و پیگیری به موقع و موثر عادی‌سازی روابط تجاری و بازرگانی با ایران را مورد توجه و تاکید قرار دادند.
8. در این زمینه، اعضا از به‌روزسانی «قانون انسداد» اتحادیه اروپا، و اعطای مجوز به بانک سرمایه‌گذاری اروپا برای اینکه ایران نیز واجد شرایط برای دریافت وام‌های خارجی محسوب شود، و اینکه این به‌روزسانی در 16 مرداد اجرایی شده است، استقبال کردند.
9. اعضا تداوم تعهد خود به اهداف مندرج در بیانیه وزرای جلسه کمیسیون مشترک در 15 تیرماه 1397، به ویژه پیگیری اقدامات مشخص و موثر برای تضمین کانال‌های پرداخت با ایران، و تداوم صادرات نفت و میعانات گازی، محصولات نفتی و پتروشیمی را مجدداً مورد تایید قرار دادند.
10. نظر به فوریت و ضرورت حصول به نتایج ملموس، اعضا از پیشنهادات عملی برای حفظ و توسعه کانال‌های پرداخت و به طور مشخص ابتکار تاسیس یک «سازوکار ویژه» برای تسهیل پرداخت‌های مربوط به صادرات (شامل نفت) و واردات ایران، که فعالان اقتصادی را در تعقیب تجارت مشروع با ایران مساعدت کرده و به آنها اطمینان مجدد می‌دهد، استقبال کردند. اعضا مجدداً بر اراده قوی خود برای حمایت از فعالیت بیشتر برای عملیاتی کردن این «سازوکار ویژه‌» در کنار تداوم تعامل با شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی تصریح کردند.
11. اعضا بر تصمیم خود برای حمایت از راهکارهای عملیاتی درخصوص موارد فوق تاکید و توافق کردند پیشرفت‌های حاصله را به دقت زیر نظر داشته باشند و جلسه کمیسیون مشترک را، از جمله در سطح وزیران، به نحو مقتضی برای پیشبرد تلاش‌های مشترک تشکیل دهند.
12. اعضای برجام خاطرنشان کردند این ابتکارها با هدف حفظ برجام صورت می‌گیرد که در جهت منافع بین‌المللی است.»
نشست وزیران خارجه ایران و اعضای 1+4 در نیویورک حدود یک ساعت به طول انجامید و در پایان ظریف وزیر خارجه ایران و موگرینی رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در جمع خبرنگارانِ حاضر در محل نشست حضور یافتند و بیانیه نشست را به زبان‌های فارسی و انگلیسی قرائت کردند.
این برای نخستین‌بار است که بعد از خروج آمریکا از برجام، پس از مذاکرات هفت‌جانبه وزیران خارجه در وین یا مذاکرات ایران و سه کشور اروپایی با حضور موگرینی در بروکسل، نماینده ایران و 1+4 به طور مشترک در کنفرانس خبری حاضر می‌شوند و بیانیه را قرائت می‌کنند.
* موگرینی: ایجاد تشکیلات جدید مالی برای دور زدن تحریم‌های ایران
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اظهارداشت: اتحادیه اروپا کانال ویژه‌ای برای دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه ایران ایجاد می‌کند.
فدریکا موگرینی افزود: اتحادیه اروپا یک تشکیلات حقوقی جدیدی را با هدف ادامه بازرگانی و تجارت با ایران از جمله خرید نفت و دور زدن تحریم‌های آمریکا علیه تهران ایجاد می‌کند. موگرینی این سخنان را در پایان نشست مشترک وزیران خارجه ایران و گروه 1+4 مطرح کرد.
موگرینی با قرائت بیانیه گروه 1+4 توضیح داد: این کانال به شرکت‌های اروپایی این امکان را می‌دهد که تجارت با ایران را براساس قانون اروپایی ادامه دهد. همچنین شرکای دیگری در جهان نیز می‌توانند به این کانال اضافه شوند.
به نوشته منابع اروپایی، این کانال با اسم "سازمان اهداف متعدد" (اس پی وی) نام دارد و شرکت‌ها می‌توانند از طریق آن معاملات مالی با ایران را انجام دهند.
موگرینی افزود: این کانال جدید طرف‌های اقتصادی که درحال تجارت با ایران هستند را مطمئن می‌کند که درحال بازرگانی قانونی با تهران هستند.
وی ادامه داد که این کانال تلاش می‌کند دستاوردهای اقتصادی ایران از برجام را حفظ کند.
* تاکید لاوروف بر پایبندی به برجام پس از نشست ایران و 1+4
وزیر امورخارجه روسیه پس از نشست اعضای برجام در نیویورک تاکید کرد که مسکو به همکاری با ایران و همچنین توافق هسته‌ای پایبند است. سرگئی لاوروف افزود: مسکو به همکاری با ایران و تعهدات خود در چارچوب برجام در راستای اصل منع تکثیر سلاح‌های اتمی پایبند است.
*روزنامه ایتالیایی: اتحادیه اروپا آماده دور زدن تحریم‌های ترامپ علیه ایران است
در همین ارتباط روزنامه ایتالیایی "ایل جورناله" نوشت: در آستانه دور جدید تحریم‌های آمریکایی علیه تهران، اتحادیه اروپا، دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا را به چالش کشیده و آماده دور زدن تحریم‌های ضد ایرانی است.
ایل جورناله دیروز در تارنمای خود نوشت: تنش میان اروپا و آمریکا رو به رشد است. ترامپ در صدد بلوکه کردن کامل صادرات نفت ایران، با تحریم‌های ماه نوامبر است، اما اتحادیه اروپا برعکس قصد ایجاد یک هویت موازی دارد که از طریق آن بتواند به معاملات نفتی با جمهوری اسلامی ادامه دهد و بنابراین امکان مقابله شدید میان اروپا و آمریکا بیشتر شده است.
برای ایتالیا و اتحادیه اروپا امکان ادامه تجارت و معاملات اقتصادی با ایران بسیار مهم است چرا که ایران معرف یکی از بازارهای اصلی مشرق زمین محسوب می‌شود. اتحادیه اروپا، ایران، چین و روسیه مصمم هستند تا از آزادی معاملات اقتصادی محافظت کنند و به مبادلات مشروع با ایران ادامه دهند.
اکنون "فدریکا موگرینی " نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل از بوجود آمدن یک هویت و ابزار جدید که از طریق آن بتوان با ایران معاملات اقتصادی در بخش انرژی و نفت انجام داد، خبر داد.
موگرینی پس از دیدار با قدرت‌های امضا‌کننده برجام گفت که آنها نیز پیشنهادات عملی برای حفظ و توسعه کانال‌های پرداختی، بویژه ایجاد یک ابزار جدید برای استفاده ویژه جهت تسهیلات در پرداختی‌های مربوط به صادرات نفتی ایران موافق هستند.
ایل جورناله افزود: این ابزار جدید طراحی شده ازسوی بروکسل و سایر کشورهای امضا‌کننده برجام (بجز امریکا)، یک چالش برای سیستم سویفت است که ازسوی آمریکا کنترل می‌شود.
به عبارتی آمریکا تمامی معاملات از طریق این سیستم را تحت کنترل دارد و در صورت تخلف شرکت‌های اروپایی، می‌تواند تحریم‌های ثانویه را بر آنها اعمال کند و شرکت‌های اروپایی و ایتالیایی زیادی هستند که از تصمیم ترامپ مبنی بر خروج از برجام و تحریم‌های ثانویه آسیب می‌بینند.
* وال استریت ژورنال:تصمیم اروپا مخالفت مستقیم با سیاستِ ترامپ علیه ایران بود
" وال استریت ژورنال" هم نوشت: تصمیم اتحادیه اروپا برای ایجاد یک کانال ویژه پرداخت که به اروپایی‌ها ودیگر شرکت‌ها اجازه می‌دهد به شیوه قانونی با ایران معامله مالی داشته باشند، مخالفت مستقیم با سیاست «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا علیه ایران و خروج از توافق بود.
این روزنامه آمریکایی نوشت: این تصمیم زمینه را برای مقابله آمریکا و اروپا در روزهای آتی در مجمع عمومی سازمان ملل که ایران مهمترین موضوع آن را تشکیل می‌دهد، فراهم می‌کند.
وال استریت ژورنال در گزارشی تحت عنوان «اروپا وسیله انتقال ویژه‌ای را برای حفظ روابط شرکت‌ها با ایران ایجاد می‌کند»، افزود: به دنبال نشست طرف‌هایی که هنوز به توافق متحد هستند شامل ایران، اتحادیه اروپا، فرانسه، آلمان، روسیه و چین در سازمان ملل، «فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران در بیانیه مشترکی به فارسی و انگلیسی «یک سازوکار ویژه» برای معاملات مالی را اعلام کردند.
وال استریت ژورنال با اشاره به خروج برخی از شرکت‌های اروپایی به دلیل تحریم‌ها افزود: اکنون باید دید که آیا این شرکت‌ها با کمک دولت هایشان برای جلوگیری از تاثیر تحریم‌ها، تغییر رویه خواهند داد یا نه.
این رسانه افزود: با این حال، تصوری که از تصمیم اتحادیه اروپا وجود دارد در کنار اقدام چین و روسیه در به چالش کشیدن آمریکا، تداوم انتقادها از دولت ترامپ به دلیل تصمیمش راجع به ایران را نشان می‌دهد.
خرید بلیط